Ακραίο επεισόδιο μεταφοράς ερημικής σκόνης από τη Σαχάρα επηρέασε την Κρήτη την 1η Απριλίου 2026, με συγκεντρώσεις σωματιδίων που ξεπέρασαν κατά πολύ τα όρια της ανθρώπινης υγείας. Οι μετρήσεις του Δικτύου ΣΧΕΔΙΑ κατέγραψαν τιμές έως και 3.826 μg/m³ στο Ηράκλειο, δηλαδή 76 φορές πάνω από την οριακή ημερήσια τιμή των 50 μg/m³.

Η Περιφέρεια Κρήτης εξέδωσε δελτίο Τύπου στο οποίο επισημαίνει ότι το φαινόμενο προκλήθηκε από την επικράτηση ισχυρών νοτίων ανέμων, εντάσεων έως και 140 χιλιομέτρων ανά ώρα στο Φινοκαλιά Λασιθίου, οι οποίοι μετέφεραν μεγάλες ποσότητες σκόνης από τις ερημικές περιοχές της ανατολικής Λιβύης προς το νησί σε εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα.

Η εξέλιξη του φαινομένου παρακολουθήθηκε σε πραγματικό χρόρο από τους τέσσερις εγκατεστημένους σταθμούς του Δικτύου ΣΧΕΔΙΑ Κρήτης (Σχέδιο δράσης αντιμετώπισης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης για την Περιφέρεια Κρήτης). Οι σταθμοί βρίσκονται στην πόλη των Χανίων, στο Ακρωτήρι Χανιών, στην πόλη του Ηρακλείου και στο Φινοκαλιά.

Οι μέγιστες ωριαίες συγκεντρώσεις σκόνης που καταγράφηκαν ήταν 3.211 μg/m³ στα Χανιά, 3.402 μg/m³ στο Ακρωτήρι, 3.826 μg/m³ στο Ηράκλειο και 1.555 μg/m³ στο Φινοκαλιά. Η οριακή τιμή για την προστασία της ανθρώπινης υγείας, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, ορίζεται στα 50 μg/m³ ως μέση ημερήσια τιμή. Σε όλους τους σταθμούς παρατηρήθηκαν υπερδεκαπλάσιες συγκεντρώσεις, με το Ηράκλειο να καταγράφει την υψηλότερη τιμή.

Το επεισόδιο σκόνης συνεχιζόταν και την επομένη, 2 Απριλίου, με χαμηλότερες μέχρι στιγμής συγκεντρώσεις. Το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το Πολυτεχνείο Κρήτης, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης, συνεχίζουν να καταγράφουν σε συνεχή βάση την κατάσταση του ατμοσφαιρικού περιβάλλοντος στο νησί.

Οι σταθμοί του Δικτύου ΣΧΕΔΙΑ παρέχουν αξιόπιστες παρατηρήσεις με πρότυπες μεθόδους αναφοράς σε πραγματικό χρόνο, με στόχο την ενημέρωση και την προστασία των πολιτών. Τα δεδομένα του δικτύου είναι διαθέσιμα στον σύνδεσμο https://airquality.crete.gov.gr/.

Το προσεχές διάστημα προγραμματίζεται η εγκατάσταση τριών νέων σταθμών σε Ρέθυμνο, Ιεράπετρα και Αρκαλοχώρι, γεγονός που θα ενισχύσει σημαντικά το δίκτυο παρατηρήσεων στην Κρήτη.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η παραδοχή στο δελτίο Τύπου ότι το επεισόδιο της 1ης Απριλίου δοκίμασε τα όρια του συστήματος. Λόγω των εξαιρετικά υψηλών συγκεντρώσεων, το πληροφοριακό σύστημα απέρριπτε αυτόματα τις τιμές ως μη ρεαλιστικές, μέχρις ότου επικαιροποιηθούν τα αποδεκτά όρια για τις συνθήκες που μπορεί ενδεχομένως να επικρατούν στην Κρήτη.