Ατελέσφορη αποδείχθηκε η πρώτη προσπάθεια υπαγωγής των χρεών σε δήμους στον Εξωδικαστικό, καθώς ο 5143/2024 είχε μια κομβική έλλειψη: άφηνε εκτός ρύθμισης τις οφειλές για τις οποίες είχαν κινηθεί μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης, κυρίως κατασχέσεις και δεσμεύσεις τραπεζικών λογαριασμών.

Λύση σε αυτόν το Γόρδιο δεσμό, που αφορά σε χρέη 3,5- 4 δισ ευρώ, φιλοδοξεί να δώσει νέα διάταξη, που συμπεριλήφθηκε σε νομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών, δίνοντας έτσι μια «ανάσα» σε όσους έχουν εκκρεμότητες από απλήρωτα πρόστιμα π.χ. για πολεοδομικές παραβάσεις, δημοτικά τέλη ή μισθώματα, αρκεί αυτές οι οφειλές να υπερβαίνουν τις 10.000 ευρώ.

Η νέα διάταξη

Για κάθε είδους οφειλές προς τους δήμους και τα νομικά τους πρόσωπα, το ύψος των οποίων υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ, ο οφειλέτης δικαιούται να υπαχθεί, με αίτησή του, στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών.

Σε αυτήν την περίπτωση, το χρέος ως σύνολο απαιτήσεων (αρχικού οφειλόμενου ποσού, τυχόν προστίμων και προσαυξήσεων) βεβαιώνεται στη Φορολογική Διοίκηση. Στις περιπτώσεις επιτυχούς προόδου του μηχανισμού και είσπραξης οφειλομένων, η Α.Α.Δ.Ε. παρακρατά ποσοστό 5% αυτών και αποδίδει τα υπόλοιπα εισπραχθέντα στον δικαιούχο, δήμο ή νομικό πρόσωπο, εντός 60 ημερών από την είσπραξή τους.

Το «κλειδί» είναι, ωστόσο, η αναστολή των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης.

Ειδικότερα:

• Αν για τις οφειλές αυτές έχουν επιβληθεί από τον δήμο ή τα νομικά του πρόσωπα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης ή ασφαλιστικά μέτρα, αυτά δεν εμποδίζουν την υποβολή της αίτησης
• Τα περί της αναστολής των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης των συμμετεχόντων πιστωτών, και οι δυνάμει αυτών εκδοθείσες κανονιστικές πράξεις σχετικά με την αναστολή μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης από τη Φορολογική Διοίκηση, μετά την οριστική υποβολή αίτησης για υπαγωγή στον εξωδικαστικό, ισχύουν και για τον δικαιούχο δήμο ή νομικό πρόσωπο δήμου
• Με τη σύναψη σύμβασης αναδιάρθρωσης της οφειλής, αίρονται τα ήδη ληφθέντα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης ή μέτρα διασφάλισης.
• Αν ανατραπεί ή ακυρωθεί η σύμβαση αναδιάρθρωσης, ο δήμος προβαίνει στην άμεση λήψη αναγκαστικών και διασφαλιστικών μέτρων είσπραξης της οφειλής.
• Αν γίνει επίσπευση αναγκαστικής εκτέλεσης από τρίτο, ο δήμος ή το νομικό του πρόσωπο αναγγέλλονται ως δανειστές. Σε κάθε περίπτωση, ο δήμος ή το νομικό πρόσωπο δήμου διατηρούν την αποκλειστική αρμοδιότητα της διαχείρισης των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης για την είσπραξη των οφειλών

Ο Εξωδικαστικός

Με αυτήν τη νέα δεξαμενή οφειλών, εκτιμάται ότι ο Εξωδικαστικός αποκτά νέα δυναμική. Από την έναρξη λειτουργίας του Μηχανισμού έχουν έως σήμερα ολοκληρωθεί 48.414 ρυθμίσεις, οι οποίες αντιστοιχούν σε αρχικές οφειλές ύψους 15,26 δισ. Ευρώ, ενώ στον… προθάλαμο- είτε στο αρχικό στάδιο είτε στο στάδιο της διαπραγμάτευσης- βρίσκονται πάνω από 126 χιλιάδες αιτήσεις, οι οποίες αντιστοιχούν σε χρέη 55 δισ ευρώ.

Από αυτόν τον όγκο οφειλών, τα περίπου 27 δισ ευρώ αντιστοιχούν στο Δημόσιο, δείγμα του ότι ο Εξωδικαστικός λειτουργεί και ως εργαλείο απαλλαγής από τα χρέη σε εφορίες- ασφαλιστικά ταμεία (πλέον και ΟΤΑ), με ευνοϊκούς όρους.

Ποια είναι τα οφέλη υπαγωγής στον Εξωδικαστικό;

• Αναστολή των μέτρων ατομικής και συλλογικής αναγκαστικής εκτέλεσης κατά του οφειλέτη (πχ πλειστηριασμοί και κατασχέσεις) εφόσον τηρείται η ρύθμιση.
• Έκδοση αποδεικτικού φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας.
• Ρύθμιση των δανείων που έχουν εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου.
• Έως 240 δόσεις για αποπληρωμή οφειλών προς το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης και έως 420 δόσεις προς χρηματοπιστωτικούς φορείς.
• Δυνατότητα διαγραφής βασικής οφειλής, τόκων, προστίμων και προσαυξήσεων.
• Μερική διαγραφή χρέους ενώ αποφεύγεται η προσφυγή σε δικαστικές λύσεις.