Παρέμβαση του Υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ, λίγο πριν από την έναρξη της φθινοπωρινής πολιτικής περιόδου, δημιουργεί συζητήσεις αφού σύμφωνα με όσα είπε στην Ελλάδα έχει τεθεί όριο δαπανών και όσα και να εισπράττει η χώρα από φόρους, όσο υπερπλεόνασμα και αν έχει πρέπει να το δίνει για την αποπληρωμή του χρέους!

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο δαπανών: Γιατί τα πλεονάσματα κατευθύνονται στο χρέος

Στο επίκεντρο της οικονομικής στρατηγικής της κυβέρνησης τίθεται το νέο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο, το οποίο θέτει αυστηρούς φραγμούς στη διαχείριση των κρατικών εσόδων και αποδομεί τις προτάσεις της αντιπολίτευσης για γενικευμένη παροχολογία. Ο Υπουργός Υγείας ανέλυσε τον μηχανισμό του «ανώτατου ορίου δαπανών», επισημαίνοντας ότι οι δημοσιονομικοί κανόνες που έχουν συμφωνηθεί με τις Βρυξέλλες για την επόμενη πενταετία δεν αφήνουν περιθώρια αυθαίρετων αποκλίσεων, ανεξαρτήτως του ύψους της φορολογικής είσπραξης.

Εξηγώντας τη λογιστική λειτουργία του ευρωπαϊκού συμφώνου, ο κ. Γεωργιάδης ξεκαθάρισε:

«Στην Ευρώπη υπάρχει το όριο δαπανών. Τι θα πει αυτό; Τα πόσα λεφτά μπορεί να ξοδέψει το κράτος μας σε ακέραιο αριθμό εκατομμυρίων ευρώ. Είναι συμφωνημένο για τα επόμενα 5 χρόνια. Δεν μπορείς να ξοδέψεις ούτε 1 ευρώ παραπάνω. Όσα και να εισπράξεις. Ξαφνικά από το διάστημα να πέσουν ευρώ, δεν μπορείς να δώσεις παραπάνω. Ό,τι σου περισσεύει από αυτά τα λεφτά μπορείς να τα κάνεις μόνο ένα πράγμα: να μειώσεις ταχύτατα το χρέος σου».

Η επιλογή της ταχείας αποκλιμάκωσης του δημόσιου χρέους παρουσιάζεται ως μια στρατηγική θωράκισης για το μέλλον. Σύμφωνα με την κυβερνητική συλλογιστική, η μείωση του χρέους σε περιόδους οικονομικής υπεραπόδοσης διασφαλίζει τη δυνατότητα μελλοντικού δανεισμού όταν οι διεθνείς συνθήκες καταστούν δυσμενείς.

Παράλληλα, αποσαφηνίστηκε ότι οποιαδήποτε οριζόντια μείωση φόρων αντιμετωπίζεται λογιστικά από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως ισόποση δαπάνη: «Αν έχεις υπολογίσει ότι θα πάρεις από το ΦΠΑ 2 δισεκατομμύρια και πάρεις ένα δισεκατομμύριο, είναι σαν να ξόδεψες ένα δισεκατομμύριο. Έχασες ένα δισεκατομμύριο από αυτά που πρέπει να ξοδέψεις για συντάξεις, για σχολεία, για δρόμους, για υποδομές, για άμυνα».

Η μάχη κατά της φοροδιαφυγής και ο απολογισμός της οκταετίας

Απαντώντας στις αιτιάσεις περί υπερφορολόγησης, η κυβερνητική πλευρά προτάσσει το ιστορικό των μειώσεων άμεσων και έμμεσων συντελεστών από το 2019 έως σήμερα, αποδίδοντας την αύξηση των συνολικών δημόσιων εσόδων όχι στην επιβάρυνση των συνεπών πολιτών, αλλά στη διεύρυνση της οικονομικής βάσης και στον ψηφιακό περιορισμό της φοροδιαφυγής.

Κατά την αποτίμηση της οκταετούς διακυβέρνησης, υπογραμμίστηκαν οι παρεμβάσεις στην επιχειρηματική φορολογία:

• Η μείωση του συντελεστή φορολογίας νομικών προσώπων στο 22%.

• Ο περιορισμός της προκαταβολής φόρου από το 100% στο 80% για τις επιχειρήσεις και στο 50% για τα φυσικά πρόσωπα.

• Η καθήλωση του φόρου επί των μερισμάτων στο 5%, από 15% που βρισκόταν στο παρελθόν.

• Η μεταρρύθμιση της κλίμακας φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων για το σύνολο των μισθωτών και η μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά ποσοστό άνω του 30%.

Η εξήγηση για την παράλληλη αύξηση των εισπράξεων στα κρατικά ταμεία εδράζεται, σύμφωνα με τον υπουργό, σε δύο καθοριστικούς παράγοντες:

«Το ότι το κράτος εισπράττει περισσότερα εκατομμύρια ευρώ από φόρους οφείλεται σε δύο λόγους. Ο πρώτος είναι ότι έχει αυξηθεί το ΑΕΠ μας, άρα το ίδιο ποσοστό είναι περισσότερα εκατομμύρια. Και δεύτερον, διότι έχουμε καταφέρει με την ψηφιοποίηση του κράτους να μειώσουμε πολύ τη φοροδιαφυγή».

Η εσωκυβερνητική διαφοροποίηση για το τεκμαρτό εισόδημα των ελεύθερων επαγγελματιών

Σε μια σπάνια και αξιοσημείωτη δημόσια τοποθέτηση για τα εσωτερικά δρώμενα του Υπουργικού Συμβουλίου, ο Άδωνις Γεωργιάδης αποκάλυψε την προσωπική του διαφωνία με την εφαρμογή του νόμου για το τεκμαρτό ελάχιστο εισόδημα των ελεύθερων επαγγελματιών (Ν. 5073/2023), αναγνωρίζοντας το πολιτικό κόστος που επέφερε η συγκεκριμένη ρύθμιση στην παραδοσιακή κοινωνική βάση της Νέας Δημοκρατίας.

Ο Υπουργός Υγείας δήλωσε ευθέως:

«Επειδή στη ζωή μου δεν κρύβομαι, εγώ το νόμο αυτόν δεν τον υποστήριξα. Δεν θα βρείτε ούτε μία μου συνέντευξη που να έχω υποστηρίξει αυτό το νόμο. Ενδοκυβερνητικά ήμουνα αντίθετος από την πρώτη μέρα. Είμαι βέβαιος πως μετά από τρία χρόνια εφαρμογής αυτού του νόμου, ο οποίος είχε και θετικά, είχε και αρνητικά —δηλαδή σε ένα μεγάλο βαθμό έφερε μία φορολογική δικαιοσύνη σε κάποιους που δεν πλήρωναν ποτέ, αλλά σε ένα πολύ μεγάλο βαθμό αύξησε πάρα πολύ τη φορολογία σε ανθρώπους που δεν έπρεπε… Ο πρωθυπουργός είναι ενήμερος. Και οι ελεύθεροι επαγγελματίες αποτελούν ανθρώπους που έχουν στηρίξει Νέα Δημοκρατία και Μητσοτάκη. Άρα είμαι βέβαιος ότι κάτι θα γίνει εκεί».

Η διαφοροποίηση αυτή προαναγγέλλει πιθανές διορθωτικές κινήσεις ενόψει της ΔΕΘ, καθώς η κυβέρνηση επιχειρεί να εξορθολογίσει ένα μέτρο που, παρά τα εισπρακτικά του αποτελέσματα, δημιούργησε έντονες πιέσεις στους επαγγελματίες χαμηλότερου εισοδήματος.

Το μέτωπο της ακρίβειας: Γιατί η κυβέρνηση απορρίπτει τη μείωση του ΦΠΑ

Απορρίπτοντας κατηγορηματικά τις εκκλήσεις για οριζόντια μείωση των συντελεστών του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) στα βασικά αγαθά, η κυβερνητική επιχειρηματολογία εστιάζει στην ιδιαιτερότητα του ελληνικού αναπτυξιακού μοντέλου και στη συμβολή του τουριστικού τομέα στα δημόσια έσοδα.

Ο κ. Γεωργιάδης διατύπωσε δύο κεντρικούς οικονομικούς λόγους ενάντια στη μείωση του ΦΠΑ:

«Πρώτον, διότι ο φόρος προστιθέμενης αξίας δεν πληρώνεται μόνο από εμάς, πληρώνεται και από όλους τους τουρίστες που έρχονται στη χώρα. Έχουμε 35 εκατομμύρια επιπλέον ανθρώπους που πληρώνουν αυτό το ΦΠΑ και μας επιλέγουν. Αν μειώσεις το ΦΠΑ, θα μειώσεις το ΦΠΑ και σε αυτούς. Θα χάσεις αναλογικά τεράστιο ποσό χρημάτων. Παίρνεις από έξω και το φέρνεις μέσα».

Ο δεύτερος λόγος σχετίζεται με τη μακροοικονομική ισορροπία του ισοζυγίου πληρωμών. Σύμφωνα με τον ίδιο, η μείωση του ΦΠΑ λειτουργεί πρωτίστως ως τροφοδότης της κατανάλωσης, τη στιγμή που το πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας είναι το υψηλό εμπορικό έλλειμμα: «Εμείς δεν θέλουμε να αυξήσουμε την κατανάλωση. Θέλουμε να αυξήσουμε τις εξαγωγές. Αν πας και μειώσεις οριζόντια το ΦΠΑ, θα χάσεις τα λεφτά από τα 35 εκατομμύρια τουρίστες και θα αυξήσεις την κατανάλωση, άρα θα αυξήσεις το εμπορικό σου έλλειμμα».

Ως διεθνές παράδειγμα προς αποφυγή προβλήθηκε η περίπτωση της Ισπανίας, η οποία, παρά τον μηδενισμό ή τη μείωση του ΦΠΑ σε βασικά είδη διατροφής, είδε τον πληθωρισμό τροφίμων να εκτινάσσεται σε τριπλάσια επίπεδα από εκείνον της Ελλάδας, αναγκάζοντας την κυβέρνηση της Μαδρίτης να αποσύρει σταδιακά τα μέτρα. Στην Ελλάδα, όπως επισημάνθηκε, ο πληθωρισμός κατέγραψε σαφή σημάδια αποκλιμάκωσης κατά τους καλοκαιρινούς μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, διατηρώντας ταυτόχρονα την κατανάλωση σε υψηλά επίπεδα.

Η στεγαστική κρίση, η εξίσωση των ακινήτων και η διατήρηση του ΕΝΦΙΑ

Η ραγδαία αύξηση του κόστους στέγασης και η αναπροσαρμογή των τιμών των ακινήτων αποτελούν ένα από τα πλέον ευαίσθητα πεδία της καθημερινότητας, προκαλώντας έντονες κοινωνικές αντιδράσεις. Στην ανάλυσή του για τους παράγοντες που τροφοδοτούν την άνοδο των ενοικίων, ο Υπουργός Υγείας επιχείρησε να αποσυνδέσει το φαινόμενο από συγκυριακές στρεβλώσεις, εντάσσοντάς το στη γενικότερη ανάκαμψη της κτηματαγοράς μετά τη δεκαετή οικονομική κρίση.

Υπερασπιζόμενος την οικονομική λογική που διέπει την αγορά ακινήτων, ο κ. Γεωργιάδης σημείωσε:

«Στην Ελλάδα τη δεκαετία της χρεοκοπίας είχαμε τη μεγαλύτερη μείωση ενοικίων στον δυτικό κόσμο. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Είχαμε άδεια καταστήματα, άδεια διαμερίσματα. Σήμερα τα ενοίκια έχουν έρθει περίπου εκεί που ήταν το 2009. Και οι αξίες των ακινήτων όμως έχουν πάει εκεί που ήταν το 2009. Το ενοίκιο είναι η αξία ενός ακινήτου σε μία δεδομένη χρονική στιγμή. Δεν μπορεί να αυξάνεται η αξία του ακινήτου σου αν είσαι ιδιοκτήτης και να μην αυξάνεται και το ενοίκιο».

Παράλληλα, απέρριψε κατηγορηματικά τις προτάσεις για πλήρη κατάργηση του ΕΝΦΙΑ, χαρακτηρίζοντας τον φόρο ακίνητης περιουσίας ως θεμελιώδη θεσμό σε όλα τα προηγμένα δυτικά κράτη. Υπενθύμισε ότι η σημερινή κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε μεσοσταθμική μείωση του ΕΝΦΙΑ άνω του 30% από το 2019, ενώ τόνισε ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες ο ιδιοκτήτης επιβαρύνεται με διπλό φόρο (πολιτειακό και ομοσπονδιακό) ακόμη και για ακίνητα που βαρύνονται με στεγαστικό δάνειο. Στο πλαίσιο των διορθωτικών παρεμβάσεων κοινωνικού χαρακτήρα, υπογράμμισε τον μηδενισμό του φόρου ακινήτων σε απομακρυσμένα νησιά και οικισμούς με πληθυσμό κάτω των 1.000 κατοίκων, προτάσσοντας την εξορθολογισμένη χρήση του φορολογικού εργαλείου αντί της οριζόντιας κατάργησής του.

Στοχευμένα κίνητρα για το ΕΣΥ και υποδομές στην άγονη γραμμή

Αναγνωρίζοντας ότι η άνοδος των ενοικίων λειτουργεί αποτρεπτικά για τη στελέχωση των δημόσιων υπηρεσιών στην περιφέρεια, η κυβερνητική στρατηγική επιλέγει τη χορήγηση στοχευμένων επιδοτήσεων έναντι γενικευμένων οριζόντιων παροχών. Στον τομέα της Υγείας, ανακοινώθηκε η εφαρμογή ενός νέου πλαισίου στήριξης των ιατρών που τοποθετούνται σε δυσπρόσιτες και άγονες περιοχές της χώρας.

Εξηγώντας τον μηχανισμό παρέμβασης, ο κ. Γεωργιάδης ανέφερε:

«Δίνουμε δύο ενοίκια δώρο φέτος. Δύο ενοίκια δώρο στους γιατρούς που πάνε στις διάφορες περιοχές της χώρας, τις απομακρυσμένες. Δύο, όχι ένα. Έρχεται λοιπόν το κράτος, με τα έσοδα που έχει, και λέει ότι πράγματι το ενοίκιο είναι ψηλό και δυσκολεύει ανθρώπους: “Έλα, σου δίνω δύο ενοίκια δώρο, ώστε αθροιστικά σε ετήσια βάση να σου έχει πέσει το ενοίκιο”. Αλλά πού; Στοχευμένα, εκεί που το έχω ανάγκη».

Ως απτό αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής κινητροδότησης, αναφέρθηκε η πλήρης κάλυψη των ιατρικών αναγκών στο Καστελλόριζο με την τοποθέτηση πέντε μόνιμων ιατρών, επιλύοντας ένα χρόνιο πρόβλημα που ανάγκαζε τους κατοίκους του ακριτικού νησιού να αναζητούν περίθαλψη στα απέναντι τουρκικά παράλια.

Στο πεδίο των υποδομών, ιδιαίτερη αναφορά έγινε στα πρόσφατα εγκαίνια του Πολυδύναμου Περιφερειακού Ιατρείου Γενναδίου στη Νότια Ρόδο. Πρόκειται για ένα έργο που εντάχθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης και υλοποιήθηκε ικανοποιώντας ένα πάγιο αίτημα της τοπικής κοινωνίας, το οποίο εκκρεμούσε από το 1982. Η νέα δομή ενισχύθηκε ήδη με σταθμό ΕΚΑΒ 24ωρης λειτουργίας και ένα σύγχρονο ασθενοφόρο, με τη διοίκηση να δεσμεύεται για την άμεση διάθεση και δεύτερου οχήματος, καθώς και για τη μετεξέλιξή της σε πλήρες Κέντρο Υγείας έως το καλοκαίρι του 2027.

Η πολιτική αντιπαράθεση, η «συμμορία της μιζέριας» και το «Δικαίωμα στη Λήθη»

Η παρουσία της πολιτικής ηγεσίας στα εγκαίνια υγειονομικών δομών συνοδεύτηκε από έντονες πολιτικές τριβές με συνδικαλιστικούς και κομματικούς φορείς της Αριστεράς, οι οποίοι πραγματοποίησαν συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας. Ο κ. Γεωργιάδης σχολίασε τη σφοδρή κριτική που δέχθηκε από στελέχη της αντιπολίτευσης, όπως η Έλενα Ακρίτα, υπεραμυνόμενος του έργου της κυβέρνησης και αναλύοντας την προέλευση της πολιτικής φράσης «συμμορία της μιζέριας».

Αναφερόμενος στα γεγονότα της Νότιας Ρόδου και στην ομιλία του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου, Γιώργου Χατζημάρκου, ο υπουργός σημείωσε:

«Πάω εκεί και στην είσοδο με περιμένει πάλι η συμμορία της μιζέριας με κόκκινες σημαίες και φώναζαν. “Τι θέλετε;”, λέω. Λένε: “Κέντρο Υγείας”. Τους λέω: “Θα γίνει Κέντρο Υγείας μέχρι του χρόνου το καλοκαίρι”. Λένε: “Θέλουμε και ασθενοφόρο”. Τους απαντώ: “Έχουμε φέρει ήδη ένα ασθενοφόρο που δεν είχατε και βάση ΕΚΑΒ 24ωρης λειτουργίας, και θα φέρω και δεύτερο”. “Ε, εμείς θα διαμαρτυρόμαστε”, λένε. “Διαμαρτυρηθείτε”, τους λέω. Μετά πήρε τον λόγο ο Χατζημάρκος και εξήγησε πώς του γεννήθηκε η ιδέα για τη φράση “συμμορία της μιζέριας”. Εγώ το έκανα πανεθνικό brand, αλλά ο δημιουργός ήταν εκείνος».

Πέρα από την οξύτητα της καθημερινής πολιτικής διαμάχης, η παρέμβαση ολοκληρώθηκε με την ανάδειξη μιας κομβικής θεσμικής μεταρρύθμισης που ψηφίστηκε πρόσφατα και αφορά την προστασία των πρώην καρκινοπαθών: τη θεσμοθέτηση του «Δικαιώματος στη Λήθη».

Εξηγώντας τη σημασία της νέας ρύθμισης για την αποκατάσταση της κοινωνικής και οικονομικής ισοτιμίας των πολιτών, ο κ. Γεωργιάδης υπογράμμισε:

«Με νόμο που ψηφίσαμε και είμαι πολύ περήφανος γι’ αυτό, οι άνθρωποι που έχουν περάσει καρκίνο μετά τα 5 χρόνια διαγράφονται από όλα τα μητρώα και τα αρχεία και δεν έχουν καμία υποχρέωση να ενημερώσουν κανέναν ότι πέρασαν καρκίνο. Για ποιο λόγο το κάναμε; Διότι πάρα πολλοί συμπολίτες μας που είχαν περάσει τη φοβερή ασθένεια και είχαν ξεφύγει από αυτήν, έπρεπε να απολογούνται για το υπόλοιπο της ζωής τους όταν ζητούσαν δάνειο ή ασφάλιση. Το να δίνουμε στους ανθρώπους αξιοπρέπεια στη ζωή είναι το μεγαλύτερο πράγμα που κάνουμε».