Τέσσερα χρόνια μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου των υποκλοπών, η ελληνική Δικαιοσύνη εξέδωσε μια ετυμηγορία που χαρακτηρίζεται ήδη ιστορική. Η απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών δεν περιορίζεται μόνο στην επιβολή εξοντωτικών ποινών στους φυσικούς αυτουργούς, αλλά ανοίγει έναν νέο κύκλο ερευνών, θέτοντας στο μικροσκόπιο πρόσωπα και πρακτικές που μέχρι σήμερα παρέμεναν στο ημίφως της δικαστικής έρευνας.

Η δικαστική αίθουσα του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών έγινε το σκηνικό μιας πρωτοφανούς καταδίκης για τα ελληνικά δεδομένα. Σχεδόν τέσσερα χρόνια από τη στιγμή που το ζήτημα των παρακολουθήσεων συγκλόνισε την πολιτική ζωή του τόπου, επιβλήθηκε σε καθέναν από τους τέσσερις κατηγορούμενους συνολική ποινή φυλάκισης 126 ετών και 8 μηνών. Βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, η πραγματική έκτιση της ποινής ορίζεται στα οκτώ έτη.

Παρά το μέγεθος της ποινής, η ετυμηγορία φέρνει στην επιφάνεια τη δομική απουσία εκείνων που δεν κάθισαν ποτέ στο εδώλιο. Η αφήγηση της υπόθεσης παραμένει ελλιπής χωρίς τους ηθικούς αυτουργούς: τον αρχηγό που παρήγγειλε τις παρακολουθήσεις για τη συλλογή πληροφοριών, το εκτελεστικό στέλεχος που υπερέβη τις αρμοδιότητές του και τους μυστικούς πράκτορες που ενορχήστρωσαν το σύστημα της διπλής παρακολούθησης των στόχων.

Στο πλαίσιο αυτό, η απόφαση ακολουθεί ένα γνώριμο μοτίβο σε υποθέσεις οργανωμένου εγκλήματος, όπου οι «νονοί» παραμένουν εκτός κάδρου, ενώ το βάρος της καταδίκης επωμίζονται οι «εκτελεστές». Αν και η χορήγηση ανασταλτικού χαρακτήρα στις ποινές μέχρι τον δεύτερο βαθμό κρίνεται νομικά ορθή, παραμένει το ερώτημα αν η απουσία άμεσης φυλάκισης θα λειτουργήσει αποτρεπτικά στην αποκάλυψη περαιτέρω στοιχείων από τους ίδιους τους καταδικασθέντες.

Η πλέον αξιοσημείωτη πτυχή της απόφασης είναι η εντολή του Δικαστηρίου να διαβιβαστεί η σχετική δικογραφία στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών για μια σειρά άλλων εμπλεκόμενων προσώπων. Η κίνηση αυτή υποδηλώνει ότι η αρχική δικαστική έρευνα ενδεχομένως να είχε καλύψει πτυχές που η ακροαματική διαδικασία έφερε στο φως, κρίνοντας πως ορισμένοι εμπλεκόμενοι δεν λειτούργησαν ως απλά εκτελεστικά όργανα.

Στην κορυφή αυτής της λίστας βρίσκονται ο Αιμίλιος Κοσμίδης και ο Κωνσταντίνος Πετρίσης. Ο Κοσμίδης φέρεται να είναι το πρόσωπο που χρηματοδότησε την αποστολή των μολυσμένων μηνυμάτων-παγίδων μέσω προπληρωμένης κάρτας που είχε εκδοθεί στο όνομά του. Από την άλλη, ο Πετρίσης φέρεται να διατηρούσε μια διπλή ιδιότητα: παράλληλα με την εργασία του στην εταιρεία Cosmote, φέρεται να ελάμβανε μηνιαία αμοιβή ύψους 500 ευρώ από την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ).

Τα πρόσωπα αυτά, που μέχρι σήμερα δεν είχαν ενοχληθεί από τις αρχές, βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο μιας νέας έρευνας. Η διασύνδεση ιδιωτικών συμφερόντων με κρατικές υπηρεσίες πληροφοριών αποτελεί το κομβικό σημείο που η Δικαιοσύνη καλείται τώρα να διαλευκάνει πλήρως.

Η ιστορική απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών δεν κρίνεται μόνο από τις ποινές που επέβαλε, αλλά από το αν θα αποτελέσει το πρώτο βήμα για τη συνολική κάθαρση της υπόθεσης. Με τα νέα στοιχεία που προέκυψαν κατά τη διάρκεια της δίκης, η ελπίδα μετατοπίζεται πλέον στη συνέχεια της δικαστικής έρευνας, η οποία οφείλει να κινηθεί με αποφασιστικότητα.

Η αποκατάσταση του σοβαρά τραυματισμένου κύρους της ελληνικής Δικαιοσύνης αποτελεί ζήτημα ζωτικής σημασίας για την ίδια τη Δημοκρατία. Η διαλεύκανση του σκανδάλου των υποκλοπών σε όλα τα επίπεδα –από τους χρηματοδότες και τους τεχνικούς μέχρι τους πολιτικούς προϊσταμένους– είναι η μοναδική οδός για να διασφαλιστεί ότι η παραβίαση των προσωπικών δεδομένων και η εργαλειοποίηση των μυστικών υπηρεσιών δεν θα παραμείνουν ατιμώρητες πρακτικές.

Ακολουθούν αποσπάσματα δηλώσεων του Ν. Ανδρουλάκη και άλλων πολιτικών για την απόφαση για τις υποκλοπές:

Ν. Ανδρουλάκης: Θα λογοδοτήσουν όλοι

«Είναι μια απόφαση σταθμός. Αποτελεί νίκη και δικαίωση, από τη στιγμή που πέρασα το κατώφλι του Αρείου Πάγου. Η απόφαση αυτή είναι μια τεράστια ήττα της ΝΔ και της κυβέρνησης. Είναι μια ήττα του παρακράτους που οργανώθηκε από το Μέγαρο Μαξίμου. Παρά τις άθλιες συκοφαντίες και τον οργανωμένο πόλεμο που δέχθηκα και δεχθήκαμε, όχι μόνο σταθήκαμε όρθιοι αλλά πετύχαμε μια ακόμη νίκη σε αυτή την υπόθεση» ανέφερε μεταξύ άλλων.

Ανοίγει εκ νέου ο φάκελος των υποκλοπών, έρευνα για απόπειρα κατασκοπείας
Στη συνέχεια επεσήμανε πως «αποδεικνύεται ποιος είχε δίκιο και ποιος άδικο στον χειρισμό αυτής της υπόθεσης. Θα συνεχίσω τον αγώνα μέχρι τέλους. Πρώτα ακυρώθηκε στο ΣτΕ ο νόμος Τσιάρα, τώρα ήρθε ακόμη μια νίκη, μπροστά έχουμε το ΕΔΔΑ. Ο αγώνας συνεχίζεται και δεν τελειώνει. Παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης, όλοι θα λογοδοτήσουν, ακόμη και ο κ. Μητσοτάκης με τον κ. Δημητριάδη».

Σ. Φάμελλος: Υπήρξε ένα οργανωμένο σχέδιο υποκλοπών και παρακολουθήσεων με πρακτικές παρακράτους

«Η καταδίκη τους δε, χωρίς ελαφρυντικά, με αναβάθμιση του κατηγορητηρίου για αδικήματα που τελέστηκαν με συναυτουργία και κοινό δόλο, αλλά και η διαβίβαση του φακέλου για τη διερεύνηση των αδικημάτων της κατασκοπείας, αλλά και της ψευδορκίας στη στημένη Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής, επιβεβαιώνουν όσα κατήγγειλε ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ από την πρώτη μέρα», σημειώνει, ενώ κάνει λόγο για «αμείλικτα ερωτήματα» που τίθενται πλέον: «Έδρασαν μόνοι τους ή είχαν πλάτες από το καθεστώς Μητσοτάκη; Είναι σύμπτωση ότι παρακολουθούνταν οι ίδιοι αριθμοί τηλεφώνου από το Predator και από την ΕΥΠ, την οποία πήρε από την πρώτη μέρα στην επίβλεψή του ο κ. Μητσοτάκης; Όχι, δεν είναι σύμπτωση. Υπήρξε ένα οργανωμένο σχέδιο υποκλοπών και παρακολουθήσεων με πρακτικές παρακράτους»

Ευ. Βενιζέλος: Θεσμικό έγκλημα που διαπράγμαχθηκε από εκδοχές παρακράτους

«Οι υποθέσεις που αφορούν ανοικτές πληγές στο σώμα του κράτους δικαίου, όπως οι υποκλοπές, δεν κλείνουν επειδή το θέλει η εκάστοτε κυβέρνηση και η κοινοβουλευτική της πλειοψηφία» σημειώνει ο κ. Βενιζέλος για να συνεχίσει σχολιάζοντας την δικαστική απόφαση, την οποία χαρακτηρίζει υπόδειγμα για για τα υψηλότερα κλιμάκια της Δικαιοσύνης.

«Το δε ακροατήριο του ποινικού δικαστηρίου μπορεί να αναπτύξει δυναμική που υπερυψώνει το Μονομελές Πλημμελειοδικείο σε επίπεδο υποδείγματος για τα υψηλά κλιμάκια της Δικαιοσύνης. Όχι μόνο μέσω της απόφασης του Δικαστηρίου αλλά και των ενσωματωμένων στην απόφαση πρακτικών της δίκης που αποτελούν την καταγραφή ενός θεσμικού εγκλήματος που διαπράχθηκε από συμπράττουσες εκδοχές παρακράτους».

Αλ. Τσίπρας: Δύσκολο θα αποφύγουν να λογοδοτήσουν οι πραγματικικοί υπαίτιοι

«126 χρόνια και 8 μήνες για καθέναν από τους τέσσερις κατηγορούμενους της δίκης των υποκλοπών. Δύο τη γλίτωσαν, γιατί απουσίαζαν από το κατηγορητήριο. Ο ηθικός και ο εκτελεστικός αυτουργός. Αυτός που σκέφτηκε και αυτός που οργάνωσε τον βιασμό του Κράτους Δικαίου στη χώρα μας. Ο ένας λέγεται Κυριάκος Μητσοτάκης και ο άλλος Γρηγόρης Δημητριάδης. Μετά τη σημερινή εξέλιξη όμως, δύσκολα θα αποφύγουν να λογοδοτήσουν και οι πραγματικοί υπαίτιοι. Και στο λαό και στη δικαιοσύνη».

Αλ. Χαρίτσης:Η σημερινή δικαστική απόφαση αφήνει έκθετη την κυβέρνηση, έκθετη την Εισαγγελία του Αρείου Πάγου, αλλά αφήνει έκθετη και τη Βουλή των Ελλήνων

«Ένας πρωτοβάθμιος δικαστής και ένας εισαγγελέας τίμησαν το λειτούργημά τους και έκαναν το καθήκον τους.

Ένοχοι οι κατηγορούμενοι για τις υποκλοπές και μάλιστα χωρίς ελαφρυντικά, με τις αυστηρότερες ποινές.

Είναι μια νίκη της δημοκρατίας, μια νίκη του κράτους δικαίου, μια νίκη της ανεξάρτητης ερευνητικής δημοσιογραφίας.Είναι όμως μόνο μια πρώτη νίκη, γιατί ακόμα δεν έχουμε μάθει ολόκληρη την αλήθεια.

Η σημερινή δικαστική απόφαση αφήνει έκθετη την κυβέρνηση, έκθετη την Εισαγγελία του Αρείου Πάγου, αλλά αφήνει έκθετη και τη Βουλή των Ελλήνων, που από τις 25 Νοεμβρίου έχει αφήσει αναπάντητο το διάβημά μου για τη στημένη κατάθεση μάρτυρα στην Εξεταστική Επιτροπή για τις υποκλοπές.”