Στο επίκεντρο του πολιτικού ενδιαφέροντος και του διεθνούς προβληματισμού βρίσκεται η σύνθεση και η δραστηριότητα των Ομάδων Φιλίας της Βουλής των Ελλήνων, με την Ομάδα Φιλίας Ελλάδας – Ισραήλ να καταγράφει μία από τις πολυπληθέστερες συμμετοχές στο ελληνικό κοινοβούλιο. Παρά την κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και τις διεθνείς νομικές εξελίξεις που αφορούν τη σύγκρουση στη Γάζα, το ενδιαφέρον των Ελλήνων βουλευτών για τη διατήρηση των κοινοβουλευτικών διαύλων με το Ισραήλ παραμένει υψηλό, εγείροντας παράλληλα συζητήσεις για τα όρια της διπλωματίας και τις ηθικές παραμέτρους της διεθνούς εκπροσώπησης.

Η Ομάδα Φιλίας Ελλάδας – Ισραήλ αριθμεί σήμερα 38 μέλη, γεγονός που την κατατάσσει στη δεύτερη θέση των προτιμήσεων του σώματος, υπολειπόμενη μόνο της Ομάδας Φιλίας με τις ΗΠΑ, η οποία διαθέτει 60 μέλη. Ο αριθμός αυτός αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα αν συγκριθεί με τη συμμετοχή σε Ομάδες Φιλίας χωρών που αποτελούν διαχρονικούς συμμάχους της Ελλάδας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ενδεικτικά, η Ομάδα Φιλίας με την Αυστραλία διαθέτει 35 μέλη και με τη Σερβία 32. Ωστόσο, οι ομάδες παραδοσιακών εταίρων όπως η Γαλλία (22 μέλη), η Ιταλία (17 μέλη) και η Γερμανία (16 μέλη) υπολείπονται σημαντικά σε αριθμό συμμετοχών σε σχέση με την αντίστοιχη του Ισραήλ. Η αριθμητική αυτή υπεροχή καταγράφεται σε μια χρονική συγκυρία όπου η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί τις διαδικασίες στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για τις κατηγορίες περί γενοκτονίας, καθώς και τα εντάλματα σύλληψης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου κατά του Μπενιαμίν Νετανιάχου για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

Οριζόντια εκπροσώπηση και κομματικές αποκλίσεις

Η σύνθεση της Ομάδας Φιλίας Ελλάδας – Ισραήλ χαρακτηρίζεται από ευρεία πολιτική αντιπροσώπευση, καθώς σε αυτήν συμμετέχουν βουλευτές από τη Νέα Δημοκρατία, τον ΣΥΡΙΖΑ, το ΠΑΣΟΚ και την Ελληνική Λύση, καθώς και ανεξάρτητοι βουλευτές. Αντιθέτως, από τη συμμετοχή απέχουν το ΚΚΕ, η Νέα Αριστερά, η Πλεύση Ελευθερίας και η Νίκη.

Η συμμετοχή αυτή αναδεικνύει μια οριζόντια πολιτική επιθυμία για διατήρηση της επικοινωνίας με το ισραηλινό κοινοβούλιο (Κνεσέτ), παρά τη διεθνή καταδίκη των ενεργειών στη Γάζα. Στο πλαίσιο αυτό, ανακύπτει ο προβληματισμός σχετικά με τη στάση των Ελλήνων βουλευτών απέναντι σε κράτη που εμπλέκονται σε πολεμικές συρράξεις με μεγάλες απώλειες αμάχων. Παρατηρείται, για παράδειγμα, η πλήρης απουσία (και κατάργηση) της Ομάδας Φιλίας με τη Ρωσία μετά την εισβολή στην Ουκρανία, γεγονός που έρχεται σε αντίθεση με τη μαζική συρροή στην αντίστοιχη ομάδα με το Ισραήλ.

Η προεδρία Παναγιωτόπουλου και το παρασκήνιο των υποκλοπών

Πρόεδρος της Ομάδας Φιλίας Ελλάδας – Ισραήλ είναι ο πρώην Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Παναγιωτόπουλος. Το όνομά του έχει συνδεθεί στο πρόσφατο παρελθόν με την υπόθεση των υποκλοπών, λόγω της σχέσης του με τον Γιάννη Λαβράνο, πρόσωπο που έχει απασχολήσει τη δικαιοσύνη για το λογισμικό Predator.

Σύμφωνα με καταθέσεις που έχουν προσκομιστεί στη δίκη των υποκλοπών, οι κ.κ. Παναγιωτόπουλος και Λαβράνος είχαν πραγματοποιήσει επίσημο ταξίδι στο Ισραήλ κατά τη διάρκεια της υπουργικής θητείας του πρώτου. Στο ταξίδι αυτό, αναφέρεται πως ο κ. Λαβράνος χρησιμοποίησε το ψευδώνυμο «Παπαδάκης», μια λεπτομέρεια που προσθέτει επιπλέον επίπεδα πολυπλοκότητας στη θεσμική εκπροσώπηση της ομάδας.

Η σιωπή των μελών και ο ρόλος της κοινοβουλευτικής διπλωματίας

Παρά την έντονη επικαιρότητα, τα μέλη της Ομάδας Φιλίας από τα τέσσερα συμμετέχοντα κόμματα (ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ, Ελληνική Λύση) απέφυγαν να σχολιάσουν τις διεθνείς δικαστικές αποφάσεις και τα εντάλματα σύλληψης που αφορούν την ισραηλινή ηγεσία, αγνοώντας σχετικά δημοσιογραφικά αιτήματα.

Οι 87 Ομάδες Φιλίας που λειτουργούν στη Βουλή των Ελλήνων έχουν ως θεσμικό σκοπό την «ενίσχυση της κοινοβουλευτικής διπλωματίας» και την «προώθηση των θέσεων της χώρας σε εθνικά και διεθνή θέματα». Η συμμετοχή των βουλευτών σε αυτές είναι εθελοντική και βασίζεται στην προσωπική τους επιθυμία.

Η αυξημένη συμμετοχή στην Ομάδα Φιλίας Ελλάδας – Ισραήλ, σε μια περίοδο όπου το Ισραήλ βρίσκεται υπό τον έλεγχο διεθνών ποινικών και δικαιοδοτικών οργάνων, θέτει υπό αμφισβήτηση τη συνοχή της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής σε επίπεδο αρχών. Η κοινοβουλευτική διπλωματία, αν και απαραίτητο εργαλείο για την προώθηση εθνικών συμφερόντων, καλείται πλέον να ισορροπήσει ανάμεσα στη στρατηγική αναγκαιότητα και την τήρηση του διεθνούς δικαίου, σε μια περιοχή όπου οι ισορροπίες παραμένουν εξαιρετικά εύθραυστες.

Διαβάστε ολόκληρη την έρευνα του ReportersUnited ΕΔΩ.