Ανταπόκριση από το δικαστήριο: Σταύρος Παπαδόπουλος

Στην τελική και πλέον καθοριστική φάση της εισέρχεται ενώπιον του Μικτού Ορκωτού Δικαστηρίου Αθηνών η πολύκροτη δίκη για τη δολοφονία του ιστορικού στελέχους του αντιδικτατορικού αγώνα και πρώην υπουργού, Σήφη Βαλυράκη.

Έπειτα από έναν χρόνο ακροαματικής διαδικασίας και περισσότερες από 60 συνεδριάσεις, το δικαστήριο ολοκλήρωσε τον κύκλο των αγορεύσεων των συνηγόρων υποστήριξης της κατηγορίας με τις διαδοχικές τοποθετήσεις του Νίκου Κωνσταντόπουλου και της Ζωής Κωνσταντοπούλου, οι οποίες ανέπτυξαν διεξοδικά τα αποδεικτικά στοιχεία της δικογραφίας ζητώντας την παραδειγματική καταδίκη των δύο κατηγορούμενων αλιέων για ανθρωποκτονία εκ προθέσεως σε ήρεμη ψυχική κατάσταση και με άμεσο δόλο κατά συναυτουργία.

Η διαδικασία συνεχίζεται στην Αίθουσα 5 του Κτηρίου 9 της πρώην Σχολής Ευελπίδων με τις αγορεύσεις των συνηγόρων υπεράσπισης των δύο κατηγορουμένων, με την ετυμηγορία τακτικών δικαστών και ενόρκων να αναμένεται εντός της πρώτης εβδομάδας του Οκτωβρίου.

Το χρονοδιάγραμμα των αγορεύσεων και η σύμπλευση με την εισαγγελική πρόταση

Η ακροαματική διαδικασία ολοκλήρωσε το σκέλος της πολιτικής αγωγής κατά τις δικασίμους της 24ης και 25ης Σεπτεμβρίου. Τον κύκλο των τοποθετήσεων άνοιξε ο Νίκος Κωνσταντόπουλος με τρίωρη αγόρευση, για να ακολουθήσει την επομένη η τετράωρη αγόρευση της Ζωής Κωνσταντοπούλου, σε συνέχεια των εναρμονισμένων εισηγήσεων που ανέπτυξαν τις προηγούμενες ημέρες οι συνήγοροι Κώστας Παπαδάκης, Μανώλης Φωτάκης και Βασίλης Λεμπέσης.

Η σκυτάλη περνά πλέον στην πλευρά των κατηγορουμένων, με τις αγορεύσεις των συνηγόρων τους να εκκινούν την Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου και να συνεχίζονται την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου, ανοίγοντας τον δρόμο για τη διάσκεψη και την έκδοση της οριστικής απόφασης στις αρχές του επόμενου μήνα.

Κομβικό σημείο αναφοράς για τη νομική εκπροσώπηση της οικογένειας Βαλυράκη αποτέλεσε η πρόταση του Εισαγγελέα της Έδρας, ο οποίος εισηγήθηκε την πλήρη ενοχή των δύο αδελφών αλιέων.

Ο κ. Νίκος Κωνσταντόπουλος εξήρε την αντικειμενική συσχέτιση των στοιχείων από τον εισαγγελικό λειτουργό, ενώ παράλληλα καυτηρίασε τη στάση των κατηγορουμένων και των υπερασπιστών τους, επισημαίνοντας ότι μετά το πέρας της εισαγγελικής πρότασης αντέδρασαν με ελαφρότητα και ειρωνείες, αγνοώντας τη βαρύτητα των εγκληματικών πράξεων που τους αποδίδονται.

Νίκος Κωνσταντόπουλος: «Εκστρατεία σπίλωσης, ψευδομάρτυρες και μηχανισμοί συγκάλυψης»

Αναλύοντας τη στρατηγική της υπεράσπισης, ο Νίκος Κωνσταντόπουλος κατήγγειλε μία συστηματική προσπάθεια αλλοίωσης της πραγματικότητας με στόχο να παρουσιαστεί η ανθρωποκτονία ως ναυτικό ατύχημα:

• Η σπίλωση του θύματος και της οικογένειας: Υπενθύμισε ότι διακινήθηκαν ανυπόστατες φήμες για τη φυσική κατάσταση και τα μέτρα αυτοπροστασίας ενός ανθρώπου αποδεδειγμένα σκληραγωγημένου, ενώ διαψεύστηκαν κατηγορηματικά από όλες τις ασφαλιστικές εταιρείες οι ισχυρισμοί περί ύπαρξης συμβολαίων ζωής προς όφελος των οικείων του.

• Πιέσεις σε μάρτυρες και κατασκευή άλλοθι: Επεσήμανε τις απόπειρες εκφοβισμού αυτοπτών μαρτύρων, οι οποίες επηρέασαν τους Ασημάκο και Σέρρα, όχι όμως και τον αυτόπτη μάρτυρα Βαγγέλη Ασμάνη. Παράλληλα, κατήγγειλε την επιστράτευση ψευδομαρτύρων —μεταξύ των οποίων συνάδελφοι ψαράδες, συγγενείς, αλλά και η λογίστρια και αντιδήμαρχος Ερέτριας— προκειμένου να στηθεί το αναληθές άλλοθι ότι οι κατηγορούμενοι δεν είχαν αποπλεύσει την επίμαχη ημέρα.

• Θεσμικές ευθύνες και παραπομπές: Αναφέρθηκε στο αρχικό αρχειοθέτημα της υπόθεσης από τον τότε εισαγγελέα Χαλκίδας κ. Προκοπίου —του οποίου η σύζυγος υπηρετούσε ως σύμβουλος του τότε υπουργού Δικαιοσύνης Κώστα Τσιάρα, ο οποίος είχε καλέσει τη Μίνα Παπαθεοδώρου-Βαλυράκη προτρέποντάς την να μην ερευνά την υπόθεση θεωρώντας την ατύχημα. Υπενθύμισε ακόμη ότι οι τότε λιμενάρχες Ερέτριας και Χαλκίδας έχουν παραπεμφθεί στο Ναυτοδικείο για υπόθαλψη εγκληματία.

Στο τεχνικό σκέλος, υπογράμμισε ότι ακόμη και από την κατάθεση του τεχνικού συμβούλου της υπεράσπισης κ. Καραμπίνη (έναντι του πραγματογνώμονα ψηφιακών αρχείων κ. Καραθανάση) επιβεβαιώθηκε καρέ βίντεο που απεικονίζει το επαγγελματικό αλιευτικό σκάφος των κατηγορουμένων να απομακρύνεται με ταχύτητα από το σημείο προς το λιμάνι αμέσως μετά την τέλεση της πράξης.

Συνδέοντας την υπόθεση με τις ιστορικές παρακαταθήκες του θύματος, ο κ. Κωνσταντόπουλος ανακάλεσε στη μνήμη του την κοινή τους κράτηση στις φυλακές Κέρκυρας επί χούντας και την απόδραση του Σήφη Βαλυράκη τη νύχτα της 19ης Μαΐου 1971 με τον Μπάμπη Γεωργάκη (ή Γεωργακάκη), κολυμπώντας μέχρι την Αλβανία:

«Ο Σήφης Βαλυράκης πλήρωσε με την ζωή του τους αγώνες του για την δημοκρατία, την αγάπη του για την πατρίδα, την πίστη στις ιδέες του και την αφοσίωση του στο καθήκον, τονίζοντας ότι μοναδικό καταφύγιο του Πολίτη είναι η ζωντανή Δικαιοσύνη από την οποία αναμένεται η Λύτρωση του Βαλυράκη».

Ζωή Κωνσταντοπούλου: «Το πτώμα βρέθηκε και μίλησε — Ήξεραν ποιον χτυπούσαν»

Αναλαμβάνοντας τον λόγο την επόμενη ημέρα, η Ζωή Κωνσταντοπούλου αναφέρθηκε στη μακρά διαδρομή των 60 συνεδριάσεων και στην αδιάκοπη προσπάθεια της οικογένειας του πρώην υπουργού —της συζύγου του Μίνας Παπαθεοδώρου-Βαλυράκη, των παιδιών του Γιάννη και Αλέξανδρου, του αδελφού της Μίνας, Θανάση Παπαθεοδώρου, καθώς και του εκλιπόντος αδελφού του Σήφη, Ανδρέα Βαλυράκη (ο οποίος απεβίωσε στις 26 Δεκεμβρίου 2024)— να φέρει την υπόθεση στο ακροατήριο υπερνικώντας φαινόμενα αρνησιδικίας.

Η κ. Κωνσταντοπούλου υπενθύμισε την προσωπική και κοινοβουλευτική της συνεργασία με τον εκλιπόντα στην Εξεταστική Επιτροπή για το σκάνδαλο της Siemens το 2011, καθώς και τις πρωτοβουλίες του το 2015 για την ασφάλεια των επικοινωνιών, υπογραμμίζοντας το θεσμικό χρέος αποκάλυψης της αλήθειας.

Περιγράφοντας τα γεγονότα της 24ης Ιανουαρίου 2021 στη θαλάσσια περιοχή της Ερέτριας, ανέλυσε τη δυναμική της θαλάσσιας επίθεσης:

«Οι μάρτυρες που βρίσκονται εγγύτερα βλέπουν δύο σκάφη. Πρώτη σκηνή: στην θέση του φουσκωτού σκάφους του Βαλυράκη επεμβαίνει το αλιευτικό σκάφος των κατηγορουμένων με διάθεση αδιαμφισβήτητης υπεροχής. Δεύτερη σκηνή: η επιθετικότητα, η λεκτική εμπλοκή, οι απειλές με τις κυκλωτικές κινήσεις και τα χτυπήματα στο Βαλυράκη με κοντάρι και άλλα συμμετέχοντα όργανα που βρίσκονταν στο αλιευτικό που πωλήθηκε για να μην ερευνηθεί».

Αναφερόμενη στη θεμελίωση του άμεσου δόλου και στα ιατροδικαστικά δεδομένα, η συνήγορος σημείωσε:

«Μιά συμπεριφορά των κατηγορουμένων ηθελημένη, στοχευμένη, υπολογισμένη, κακόβουλη και δολοφονική. Είχαν άμεσο δόλο; Ναι. Τον χτύπησαν, έπεσε στην θάλασσα χωρίς την θέληση του και η μετέπειτα βίαιη απομάκρυνση τους δείχνουν ότι το επεδίωξαν. Θέλησαν την αφαίρεση της ζωής του Βαλυράκη και αποχώρησαν με την βεβαιότητα ότι αυτό επετεύχθη. Αν δεν βρισκόταν το πτώμα του θύματος τα διάφορα σενάρια περί ατυχήματος ή και αγνώστου δυστυχήματος που συνέβη στον Βαλυράκη θα είχαν επικρατήσει. Το πτώμα όμως βρέθηκε και μίλησε. Ακόμη και χωρίς μαρτυρίες οι ιατροδικαστικές εκθέσεις και οι φωτογραφίες με τα θανατηφόρα τραύματα που έφερε στο πρόσωπο και στο ένα χέρι ο νεκρός πείθουν ότι πρόκειται για δολοφονία».

Επικαλούμενη τις εμβληματικές μορφές του Γεωργίου Τερτσέτη και του Αναστάσιου Πολυζωίδη από τη δίκη του Κολοκοτρώνη και του Πλαπούτα το 1834, η συνήγορος κάλεσε το δικαστήριο να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων:

«Η αποστολή σας κυρίες και κύριοι δικαστές και ένορκοι είναι υψηλή και τα στοιχεία πολλά και στέρεα για την καταγραφή της αλήθειας και την απόδοση δικαιοσύνης η οποία αναμένεται από την οικογένεια, από αυτούς που παρακολουθούν την δίκη και από όλη την κοινωνία. Θέλουμε να πιστεύουμε ότι το Δικαστήριο σας θα μείνει στην ιστορία ως εκείνο που δίκασε την υπόθεση Βαλυράκη και απέδειξε ότι λειτουργεί η δικαιοσύνη και οι θεσμοί».