Η διασφάλιση της υγειονομικής συνοχής στην περιφέρεια αναδεικνύεται σε ένα από τα πλέον πιεστικά ζητήματα για την τοπική κοινωνία, καθώς οι δομικές ελλείψεις πλήττουν πλέον οριζόντια όλες τις βαθμίδες του συστήματος περίθαλψης.
Κατά την ειδική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Χανίων με αποκλειστικό αντικείμενο την πορεία και τις προκλήσεις του Γενικού Νοσοκομείου Χανίων, αναδείχθηκαν οι πολυσύνθετες παράμετροι της κρίσης που διέρχεται το δημόσιο σύστημα υγείας στην περιφέρεια.
Στο κλείσιμο της συνεδρίασης, η παρέμβαση της προέδρου του Συλλόγου Εργαζομένων του πρώην Θεραπευτηρίου Ψυχικών Παθήσεων Χανίων, Ελένης Τάκη, έφερε στο φως τη δραματική υποστελέχωση και τη θεσμική απομόνωση που βιώνει ο ευαίσθητος τομέας της Ψυχικής Υγείας στον νομό, αναδεικνύοντας τις έντονες πιέσεις που δέχονται οι κοινοτικές δομές.
Η διοικητική «αορατότητα» και το βάρος του κοινωνικού στίγματος
Η έναρξη της τοποθέτησης της κυρίας Τάκη αποτύπωσε την έντονη ανησυχία των εργαζομένων για τον αποκλεισμό του χώρου της Ψυχικής Υγείας από το αρχικό προσκλητήριο του Δήμου Χανίων για τη δημόσια συζήτηση.
Η ίδια υπενθύμισε ότι μετά το κλείσιμο του αυτόνομου Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Χανίων πριν από είκοσι χρόνια στο πλαίσιο της αποασυλοποίησης, το προσωπικό επένδυσε στην Κοινοτική Ψυχιατρική, ιδρύοντας το Κέντρο Ψυχικής Υγείας και στελεχώνοντας την Ψυχιατρική Κλινική του Γενικού Νοσοκομείου Χανίων.
Απαντώντας στη διευκρίνιση του προεδρείου ότι η Ψυχική Υγεία υπάγεται διοικητικά στην 7η Υγειονομική Περιφέρεια (ΥΠΕ) Κρήτης και όχι απευθείας στο νοσοκομείο, η κυρία Τάκη αντέκρουσε το επιχείρημα της αποκοπής, τονίζοντας τη στενή οργανική σύνδεση των δομών:
«Το νοσοκομείο συνδέεται στενά και οργανικά με τις κοινοτικές δομές ψυχικής υγείας, καλύπτοντας μεγάλο μέρος από τα λειτουργικά τους έξοδα, όπως τις τροφές, τα τρόφιμα των ενοίκων μας στους ξενώνες, τους λογαριασμούς και πολλά άλλα. Οπότε δεν είμαστε τελείως αποκομμένοι, ούτε ανήκουμε αποκλειστικά και μόνο στην 7η ΥΠΕ. Δυστυχώς, αυτή η διάκριση και το κοινωνικό στίγμα που συνοδεύει την Ψυχική Υγεία φαίνεται ότι κυνηγάει ακόμα και εμάς τους εργαζόμενους.»
Ως ενδεικτικό παράδειγμα αυτής της καθημερινής διάκρισης, η πρόεδρος του συλλόγου κατήγγειλε τη στάση της ακτοπλοϊκής εταιρείας Attica Group, η οποία, ενώ χορήγησε έκπτωση στα εισιτήρια για τους υγειονομικούς του νοσοκομείου, αρνήθηκε πεισματικά να πράξει το ίδιο για τους εργαζόμενους των δομών Ψυχικής Υγείας.
Δραματική υποστελέχωση, «μονοβάρδιες» και το πενταετές κενό στην Παιδοψυχιατρική
Η λειτουργική πραγματικότητα των δομών περιγράφεται με μελανά χρώματα, καθώς η υποχρηματοδότηση και η έλλειψη ενός σύγχρονου οργανισμού λειτουργίας έχουν εξαντλήσει το προσωπικό.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, ο τομέας έχει απομείνει με μόλις τρεις ψυχιάτρους, αριθμός που αναμένεται άμεσα να μειωθεί σε δύο, ενώ στην πόλη και τον νομό Χανίων δεν υπηρετεί παιδοψυχίατρος εδώ και πέντε χρόνια. Η έλλειψη αυτή συμπίπτει χρονικά με μια κατακόρυφη αύξηση των περιστατικών κατάθλιψης, ενδοοικογενειακής βίας και ψυχικών διαταραχών στην τοπική κοινωνία.
Παρ’ όλα αυτά, το προσωπικό συνεχίζει να υποστηρίζει με υψηλό προσωπικό κόστος εξειδικευμένα προγράμματα. Η Κινητή Μονάδα δραστηριοποιείται σε ολόκληρη την περιφέρεια του νομού, από την Κάνδανο έως τον Βάμο, παρακολουθώντας περισσότερες από 400 οικογένειες, ενώ το πρόγραμμα Κατ’ Οίκον Νοσηλείας παρέχει σταθερή φροντίδα σε 200 οικογένειες εντός της πόλης των Χανίων.
Ωστόσο, η υποστελέχωση οδηγεί σε απάνθρωπες συνθήκες εργασίας, με τους νοσηλευτές στους ξενώνες και τις κοινοτικές δομές να εκτελούν ολομόναχοι τις νυχτερινές βάρδιες, αντιμετωπίζοντας σοβαρούς κινδύνους για τους ίδιους και τους ασθενείς.
Η στεγαστική κρίση των ξενώνων και η κυβερνητική απάντηση περί «Ελβετίας»
Το στεγαστικό πρόβλημα αποτελεί μία ακόμη κρίσιμη παράμετρο που παραμένει ανεπίλυτη στα Χανιά, επηρεάζοντας άμεσα τη λειτουργία των δομών.
Η κυρία Τάκη υπενθύμισε τα σοβαρά κτιριακά προβλήματα που αντιμετωπίζει η δομή στον Σταυρό, σημειώνοντας ότι η απουσία κρατικής μέριμνας αναγκάζει τους υπεύθυνους να κλείνουν ή να συμπτύσσουν δομές.
Στην πράξη, αστικά διαμερίσματα μετατρέπονται εσπευσμένα σε ξενώνες φιλοξενίας, με αποτέλεσμα έξι ψυχικά ασθενείς άνθρωποι να αναγκάζονται να διαβιούν στριμωγμένοι σε χώρους μόλις 120 τετραγωνικών μέτρων μαζί με τους εργαζόμενους.
Παρά τις επανειλημμένες δημόσιες εκκλήσεις προς τον Δήμο, την Περιφέρεια, την Εκκλησία και το Υπουργείο Υγείας, καθώς και τις σχετικές συζητήσεις στη Βουλή και το Περιφερειακό Συμβούλιο, η ανταπόκριση της κεντρικής διοίκησης κρίνεται από τους εργαζόμενους ως παντελώς ανακόλουθη με την πραγματικότητα.
«Κάναμε πάρα πολλές φορές δημόσιες εκκλήσεις στον Δήμο, στην Εκκλησία, στην Περιφέρεια και στο Υπουργείο. Και ξέρετε τι απάντηση πήραμε από τον αρμόδιο υφυπουργό, τον κύριο Βαρτζόπουλο; Μας είπε ούτε λίγο ούτε πολύ ότι “εδώ στα Χανιά είμαστε Ελβετία” και αναρωτήθηκε πώς είναι δυνατόν να ζητάμε επιπλέον πράγματα!»
Έναρξη κύκλου αποχωρήσεων και έκκληση για τη χρήση κενών κτιρίων
Η πίεση στις δομές εντείνεται καθημερινά από τη διαχείριση εκατοντάδων εισαγγελικών παραγγελιών που αφορούν παιδιά, εφήβους και διαλυμένες οικογένειες. Η κατάσταση αναμένεται να επιδεινωθεί δραματικά εντός του τρέχοντος έτους, καθώς έχει προγραμματιστεί η αποχώρηση δέκα εργαζομένων, χωρίς να υφίσταται καμία πρόβλεψη για τη διενέργεια νέων προσλήψεων, γεγονός που προμηνύει τη μοιραία συρρίκνωση ή το κλείσιμο των υφιστάμενων κοινωνικών δομών.
Για την αντιμετώπιση του κτιριακού ζητήματος, ο Σύλλογος Εργαζομένων απηύθυνε έκκληση στη δημοτική αρχή του Παναγιώτη Σημανδηράκη να εξετάσει άμεσα τους τρόπους με τους οποίους μπορούν να αξιοποιηθούν κενά δημόσια ή δημοτικά κτίρια της πόλης. Η κυρία Τάκη κάλεσε το σώμα να μην αφήνει την Ψυχική Υγεία στο περιθώριο, τονίζοντας ότι οι βιβλικές ελλείψεις του κλάδου αποτελούν κοινό πρόβλημα για ολόκληρη την κοινωνία.
Αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα, τα προβλήματα που σήμερα αντιμετωπίζονται σε ψυχικό επίπεδο εντός των δομών, πολύ σύντομα θα εκδηλωθούν εμφανώς στους δρόμους της πόλης, μια προειδοποίηση που οι εργαζόμενοι απευθύνουν σταθερά εδώ και έναν χρόνο.
Διαβάστε τι είπε αναλυτικά η Ελένη Τάκη:
Η αλήθεια είναι ότι υποδεχτήκαμε με μεγάλη χαρά τη δημοσιοποίηση της πρωτοβουλίας του Δήμου να κάνει αυτό το κάλεσμα για την Υγεία. Ωστόσο, στη συνέχεια σοκαριστήκαμε αρκετά σοβαρά, επειδή διαπιστώσαμε ότι το προσκλητήριο δεν συμπεριέλαβε καθόλου τον χώρο της Ψυχικής Υγείας.
Αν θυμάστε καλά, πριν από 20 χρόνια υπήρχε ένα αυτόνομο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο στα Χανιά, το οποίο έκλεισε στο πλαίσιο της αποασυλοποίησης. Όλοι εμείς οι εργαζόμενοι, λοιπόν, δημιουργήσαμε στη συνέχεια το Κέντρο Ψυχικής Υγείας, επενδύσαμε στην Κοινοτική Ψυχιατρική και στελεχώσαμε την Ψυχιατρική Κλινική του Γενικού Νοσοκομείου.
Όπως βλέπετε, ο κύριος Μπέας είναι εδώ και μπορεί να επιβεβαιώσει ότι η Ψυχική Υγεία και οι δομές της δεν έχουν αποκοπεί εντελώς οργανικά από το νοσοκομείο. Επομένως, δεν καταλάβαμε γιατί δεν μας καλέσατε εξαρχής και γιατί δεν θεωρήσατε ότι αποτελούμε και εμείς μέρος του συστήματος υγείας —ότι είμαστε, δηλαδή, εξίσου υγειονομικοί.»
Προεδρείο: «Να διευκρινίσουμε ότι διοικητικά η Ψυχική Υγεία δεν υπάγεται απευθείας στο νοσοκομείο, αλλά στην 7η ΥΠΕ. Δεν το γνωρίζαμε αυτό, γι’ αυτό και δεν έγινε ξεχωριστή πρόσκληση.»
Ρένα Τάκη: «Παρόλα αυτά, το νοσοκομείο συνδέεται στενά και οργανικά με τις κοινοτικές δομές ψυχικής υγείας, καλύπτοντας μεγάλο μέρος από τα λειτουργικά τους έξοδα, όπως τις τροφές, τα τρόφιμα των ενοίκων μας στους ξενώνες, τους λογαριασμούς και πολλά άλλα. Οπότε δεν είμαστε τελείως αποκομμένοι, ούτε ανήκουμε αποκλειστικά και μόνο στην 7η ΥΠΕ.
Δυστυχώς, αυτή η διάκριση και το κοινωνικό στίγμα που συνοδεύει την Ψυχική Υγεία φαίνεται ότι κυνηγάει ακόμα και εμάς τους εργαζόμενους.»
Προεδρείο: «Σας παρακαλώ, μην μιλάτε για διάκριση, διότι σας εξήγησα ότι επρόκειτο για καθαρή άγνοια του ιδιαιτέρου διοικητικού καθεστώτος. Αν το γνωρίζαμε, θα σας είχαμε καλέσει χωριστά. Θεωρήσαμε ότι συμπεριλαμβάνεστε μέσα στην εκπροσώπηση του νοσοκομείου.»
Ρένα Τάκη: «Δεν αποτελεί μομφή προς εσάς προσωπικά. Μιλάω για διακρίσεις τις οποίες ζούμε καθημερινά στο πετσί μας. Ακόμα και η Attica Group, η οποία χορήγησε έκπτωση στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια για τους υγειονομικούς του νοσοκομείου, αρνήθηκε πεισματικά να τη δώσει στους εργαζόμενους των δομών της Ψυχικής Υγείας.
Δραματική Υποστελέχωση και Μονοβάρδιες
Στον τομέα μας υπάρχει μια φοβερή υποστελέχωση. Αυτή τη στιγμή έχουμε απομείνει με μόλις τρεις ψυχιάτρους, και σε λίγο καιρό θα έχουμε μόνο δύο. Επιπλέον, εδώ και πέντε χρόνια δεν υπάρχει παιδοψυχίατρος στα Χανιά, τη στιγμή που η αύξηση των περιστατικών κατάθλιψης, της ενδοοικογενειακής βίας και των ψυχικών διαταραχών είναι τεράστια στην πόλη και στον νομό μας.
Για να καλύψουμε αυτές τις ανάγκες, έχουμε αναπτύξει με προσωπικό κόστος:
-
Την Κινητή Μονάδα, η οποία οργώνει όλες τις περιφέρειες του νομού, από την Κάνδανο μέχρι τον Βάμο, παρακολουθώντας πάνω από 400 οικογένειες.
-
Το πρόγραμμα Κατ’ Οίκον Νοσηλείας, το οποίο παρακολουθεί σταθερά 200 οικογένειες μέσα στην πόλη των Χανίων.
Η υποχρηματοδότηση, η υποστελέχωση και η έλλειψη ενός σύγχρονου οργανισμού λειτουργίας μάς έχουν εξουθενώσει. Οι νοσηλευτές που εργάζονται αυτή τη στιγμή στις κοινοτικές δομές και στους ξενώνες αναγκάζονται να δουλεύουν σε καθεστώς μονοβάρδιας. Κάνουν βάρδια ολομόναχοι κατά τη διάρκεια της νύχτας, με όσους κινδύνους συνεπάγεται αυτό για τους ίδιους και τους ασθενείς.
Η Κρίση του Στεγαστικού και η Αδιαφορία του Υπουργείου
Έχουμε φτάσει το θέμα επανειλημμένα στη Βουλή και στο Περιφερειακό Συμβούλιο. Το είχαμε φέρει και σε εσάς πέρυσι, αναδεικνύοντας το τεράστιο κτιριακό πρόβλημα με τη δομή στον Σταυρό, αν το θυμάστε καλά. Δυστυχώς, δομές κλείνουν, άλλες συμπτύσσονται, ενώ αναγκαζόμαστε να αλλάζουμε τη χρήση τους. Διαμερίσματα μετατρέπονται άρον-άρον σε ξενώνες, με αποτέλεσμα έξι ψυχικά ασθενείς άνθρωποι να αναγκάζονται να ζουν στριμωγμένοι σε μόλις 120 τ.μ. μαζί με τους εργαζόμενους.
Το στεγαστικό είναι ένα τεράστιο πρόβλημα στα Χανιά, το οποίο παραμένει εντελώς άλυτο για τις δομές μας.
Κάναμε πάρα πολλές φορές δημόσιες εκκλήσεις στον Δήμο, στην Εκκλησία, στην Περιφέρεια και στο Υπουργείο. Και ξέρετε τι απάντηση πήραμε από τον αρμόδιο υφυπουργό, τον κύριο Βαρτζόπουλο; Μας είπε ούτε λίγο ούτε πολύ ότι “εδώ στα Χανιά είμαστε Ελβετία” και αναρωτήθηκε πώς είναι δυνατόν να ζητάμε επιπλέον πράγματα!
Μια Έκκληση για το Μέλλον
Το πρόβλημα στην Ψυχική Υγεία είναι τεράστιο. Δεχόμαστε καθημερινά εκατοντάδες εισαγγελικές παραγγελίες που αφορούν παιδιά, εφήβους και διαλυμένες οικογένειες. Η Ψυχική Υγεία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένας “αόρατος” τομέας, ούτε οι υγειονομικοί της να είμαστε αόρατοι.
Σε λίγο θα μείνουμε χωρίς ψυχιάτρους, παιδοψυχίατρος δεν υπάρχει, και οι δομές μοιραία θα κλείσουν. Υπάρχουν αμέτρητα αιτήματα συμπολιτών μας στην πόλη που περιμένουν εναγωνίως να ενταχθούν σε κοινωνικές δομές, κι εμείς αντί να τις ενισχύουμε, τις συρρικνώνουμε. Μέσα σε αυτό το έτος είναι προγραμματισμένο να αποχωρήσουν δέκα εργαζόμενοι και δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη για νέες προσλήψεις.
Το κτιριακό ζήτημα των κοινοτικών δομών είναι εξαιρετικά σοβαρό. Είχαμε κάνει έκκληση και στον Δήμο. Όπως αναφέρθηκε και εδώ από άλλους συμπολίτες, πρέπει επιτέλους να εξεταστεί πώς μπορούν να αξιοποιηθούν διάφορα κενά κτίρια του δημοσίου ή του Δήμου.
Σας παρακαλούμε θερμά, μην μας αφήνετε στο περιθώριο. Τα αιτήματά μας είναι ακριβώς τα ίδια με αυτά των υπόλοιπων υγειονομικών. Οι ελλείψεις είναι βιβλικές και, αν δεν ληφθούν μέτρα, τα προβλήματα που συναντάμε σε ψυχικό επίπεδο πολύ σύντομα θα τα βλέπουμε να εκδηλώνονται μπροστά μας στον δρόμο. Εμείς προειδοποιούμε σταθερά εδώ και έναν χρόνο. Σας ευχαριστώ πολύ.»
Το ξέρουμε…
Το να βλέπετε αυτά τα μηνύματα μπορεί να είναι κουραστικό. Και να είστε σίγουροί ότι ούτε κι εμείς βρίσκουμε κάποια ευχαρίστηση από το να τα γράφουμε... Όμως αυτό το μήνυμα δεν αφορά εμάς. Αφορά κάτι πολύ πιο σημαντικό: την επιβίωση της ανεξάρτητης, μαχητικής δημοσιογραφίας στην Kρήτη.
Η στήριξη σας είναι σημαντική γιατί μας επιτρέπει να:
- - Κάνουμε ρεπορτάζ χωρίς φόβο και εξαρτήσεις. Κανείς δεν μας υπαγορεύει τι να πούμε ή τι να αποσιωπήσουμε.
- - Κρατάμε τη δημοσιογραφία μας προσβάσιμη σε όλους, ακόμη και σε αυτούς που δεν έχουν την ικανότητα να πληρώσουν. Χωρίς paywall, χωρίς προνόμια μόνο για όσους έχουν την οικονομική δυνατότητα.
Η απλή αλήθεια είναι ότι τα έσοδα διαρκώς συρρικνώνονται. Αν πιστεύετε ότι μια πραγματικά ελεύθερη ενημέρωση είναι ζωτικής σημασίας για τη δημοκρατία και τον έλεγχο της εξουσίας, τότε δώστε μας τη δύναμη να συνεχίσουμε.
Σας ευχαριστούμε θερμά.
