Ίσως για πρώτη φορά μετά την πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του 1970, πολιτικοί, οικονομολόγοι και αναλυτές συμφωνούν: η ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τους δύο πολέμους, στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, προοιωνίζεται μόνο δεινά.

Για την ακρίβεια, οι περισσότερες προβλέψεις συγκλίνουν σε μια σειρά… ανατριχιαστικών συμπερασμάτων:

• Πρώτον, παρά τις προσπάθειες για ειρήνευση, κανένας από τους δύο πόλεμους δεν προβλέπεται να τελειώσει σύντομα. Αντιθέτως, ακόμα και προσπάθειες για προσωρινή κατάπαυση του πυρός είτε αποτυγχάνουν τελείως είτε είναι πολύ «λίγες».
• Δεύτερον, οι τιμές της ενέργειας θα συνεχίσουν να ανεβαίνουν – ακόμα κι αν αύριο τελείωναν οι συρράξεις – καθώς υπάρχουν σοβαρές καταστροφές σε υποδομές (αγωγοί, διυλιστήρια, κ.λπ.) οι οποίες προκαλούν τεράστια προβλήματα στις αλυσίδες εφοδιασμού.
• Τρίτον, οι αυξήσεις στην ενέργεια θα συμπαρασύρουν τα πάντα, προκαλώντας νέο πληθωριστικό σοκ, σε μια περίοδο κατά την οποία η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται σε φάση εύθραυστης ανάπτυξης, μετά τα πλήγματα του κορωνοϊού και της ακρίβειας.

Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος του προβλήματος, αρκεί κανείς να δει πού επικεντρώθηκε η συνάντηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με τον Γάλλο ομόλογό του Εμανουέλ Μακρόν: πώς θα πείσουν Ουκρανία και Ρωσία να σταματήσουν να χτυπούν η μία τις ενεργειακές εγκαταστάσεις της άλλης, καθώς ειδικά τα πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια έχουν προκαλέσει σημαντικές ελλείψεις στο ντίζελ κίνησης και άλλα πιο εξειδικευμένα καύσιμα, ενώ οι ζημιές στο ενεργειακό δίκτυο της Ουκρανίας απειλούν με ανθρωπιστική καταστροφή μόλις μπει ο χειμώνας.

Το Ορμούζ και ο Τραμπ

Την ίδια στιγμή, ο συνεχιζόμενος αποκλεισμός του Στενού του Ορμούζ και οι απειλές των Χούθι της Υεμένης για «μπλόκο» στο Στενό του Μπαμπ ελ Μαντέμπ, ενισχύουν τα εφιαλτικά σενάρια για ελλείψεις σε πετρέλαιο, LNG και κρίσιμα λιπάσματα, αλλά και για εκτόξευση της τιμής του «μαύρου χρυσού» στη στρατόσφαιρα: παρά τα σκαμπανεβάσματα των τελευταίων ημερών, το ενδεχόμενο η τιμή του brent να φθάσει τα 150 δολάρια το βαρέλι δεν έχει αποκλειστεί. Τουναντίον, πολλοί αναλυτές θεωρούν το εν λόγω σενάριο αρκετά πιθανό.

Σύμφωνα με το CNN, o Τραμπ, ο οποίος «ζορίζεται» πολύ λόγω των υψηλών τιμών των καυσίμων, ενόψει ενδιάμεσων εκλογών, θα μπορούσε να απαγορεύσει τις εξαγωγές ντίζελ από τις ΗΠΑ, ωστόσο οι αναλυτές εκτιμούν ότι μια τέτοια κίνηση θα έχει αντίθετα αποτελέσματα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, καθώς θα οδηγούσε σε αύξηση των τιμών για τους εταίρους και τους συμμάχους των ΗΠΑ, θα εκτόξευε τις τιμές της βενζίνης, θα κατέστρεφε τις αμερικανικές εταιρείες διύλισης και θα έβλαπτε την εικόνα της Αμερικής ως αξιόπιστης ενεργειακής υπερδύναμης.

Ψάχνεται η Ευρώπη

Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, οι Βρυξέλλες, όπως συνηθίζουν σε κάθε κρίση, αρκούνται προς το παρόν να… κλωτσάνε το ντενεκεδάκι και να «πετούν το μπαλάκι» στις χώρες-μέλη της ΕΕ για μέτρα ελάφρυνσης των πολιτών – υπενθυμίζοντας πάντα, βέβαια, τους δημοσιονομικούς κανόνες. Από την πλευρά τους, οι ηγέτες των χωρών-μελών της ΕΕ προσπαθούν να βρουν λύσεις: π.χ. ο Μακρόν απέστειλε επιστολή στην Κομισιόν, προτρέποντάς την να αναβάλει τους νέους κανόνες υποβολής εκθέσεων για το μεθάνιο που αφορούν τους εισαγωγείς πετρελαίου και φυσικού αερίου, υποστηρίζοντας ότι θα δημιουργήσουν νομικούς κινδύνους για τους εισαγωγείς, καθώς οι προμήθειες ενέργειας περιορίζονται.

Επίσης, ο Μακρόν ζήτησε από την Επιτροπή να εξετάσει πιθανές προσωρινές αλλαγές στις ευρωπαϊκές απαιτήσεις που διέπουν την πυκνότητα των καυσίμων, τα όρια εξάτμισης και την αποθείωση. Ως αποτέλεσμα της επιδείνωσης της διεθνούς προσφοράς καυσίμων, οι διυλιστές και οι εισαγωγείς αναφέρουν αυξανόμενες δυσκολίες στην επιβεβαίωση των παραδόσεων για τις επόμενες εβδομάδες, αν και οποιαδήποτε αλλαγή στην πυκνότητα των καυσίμων θα πρέπει να σχεδιαστεί σε συνεργασία με τους κατασκευαστές αυτοκινήτων, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα προκαλέσει ζημιά στα οχήματα ή στις υποδομές.

Πάντως, ενδεικτική της κατάστασης που επικρατεί στην ΕΕ, είναι η έκκληση της Σλοβακίας για έκτακτη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ για το ενεργειακό, αν και η Κομισιόν, προς το παρόν,… πέρα βρέχει.

Με το βλέμμα στις Βρυξέλλες η Αθήνα

Στα καθ’ ημάς, η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι θα κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να δώσει ουσιαστική ελάφρυνση στους πολίτες, οι οποίοι παρατηρούν με… τρόμο την ακρίβεια να ροκανίζει έτει τα εισοδήματά τους. Ο ΥΠΟΙΚ Κυριάκος Πιερρακάκης διαβεβαίωσε ότι φέτος το επίδομα θέρμανσης θα είναι αυξημένο, αν και η «περίμετρός» του θα παραμείνει ίδια με πέρσι. Επίσης, ο πρωθυπουργός έχει προαναγγείλει σημαντική κρατική στήριξη στην τιμή του πετρελαίου θέρμανσης, σε συνδυασμό με συμμετοχή των διυλιστηρίων, και επέκταση της επιδότησης στην αντλία του πετρελαίου κίνησης για τον Οκτώβριο.

Από την άλλη, η κυβέρνηση αποκλείει τη μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα – παρότι η Κομισιόν επιτρέπει κάτι τέτοιο – με τον Παύλο Μαρινάκη να σημειώνει ότι επιδιώκεται συνολική ευρωπαϊκή λύση με στόχο η έκτακτη παρέμβαση να εξαιρείται από τον υπολογισμό της οροφής δαπανών, ενώ απέρριψε τις προτάσεις της αντιπολίτευσης, λέγοντας ότι ετησίως το κράτος εισπράττει από τον ΕΦΚ στα καύσιμα 4 δισ. ευρώ και ότι όσοι προτείνουν μείωση του φόρου για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα θα πρέπει να απαντήσουν από πού θα καλυφθεί το δημοσιονομικό κόστος.

topontiki.gr