Δημοσιεύουμε επιστολή του Παναγιώτη Κορναράκη, ανιψιού του Παναγιώτη Κορνάρου, που εκτελέστηκε με τους 200 κομμουνιστές στην Καισαριανή την 1η Μάη 1944:

«Συγκλονισμένος αισθάνομαι μετά δημοσίευση των φωτογραφιών που αφορούν στιγμές των μελών και στελεχών του ΚΚΕ που εκτελέστηκαν από τους Ναζί στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944. Μεταξύ αυτών και ο αγαπημένος μου θείος Παναγιώτης Κορνάρος προς τιμήν του όποιου φέρω κι εγώ το όνομα του.

Δεν τους ξεχάσαμε ποτέ και κάθε χρόνο καταθέτουμε λίγα λουλούδια σε εκδηλώσεις που διοργανώνει το ΚΚΕ στην προτομή του που βρίσκεται στην γενέτειρα του Σφακοπηγάδι Κισσάμου στην αυλή του Δημοτικού Σχολείου.

Εμείς σαν απόγονοι αυτών των Ηρώων θεωρούμε ότι τα Ντοκουμέντα αυτά, που βρίσκονται σε ηλεκτρονική δημοπρασία θα πρέπει με ευθύνη του κράτους να αποκτηθούν και να αποδοθούν εκεί που ανήκουν, στο μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, στο Δήμο Χαϊδαρίου και στο ΚΚΕ για είναι προσιτά στον λαό και στη νεολαία μας, και θα αποτελούν παράδειγμα για τους αγώνες του Σήμερα.

Το γράμμα αυτό το υπογράφω εγώ, ο ανιψιός του, το υπογράφω με συγκίνηση και το παραδίδω στην Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ.

Σφακοπηγάδι 16-2-2026.

Υ.Σ. Επίσης μαζί με το γράμμα μου σας παραδίδω αντίγραφα των επιστολών του από την Ακροναυπλία, που φυλάσσουμε από 1942 έως σήμερα».

1η επιστολή:

Αγαπητέ μου αδελφέ Νικόλα

Έλαβα την κάρτα που μούστειλες και χάρηκα που είσασθε όλοι καλά. Μήνες πολλούς είχα να πάρω γράμμα σας και στενοχωριόμουνα πολύ. Σας δικαιολογούσα κάπως γιατί σας ήταν δύσκολο να βρίσκετε άνθρωπο να σάς γράφει το γράμμα σε ξένη γλώσσα, τώρα όμως που δόθηκε άδεια να γράφετε στα ελληνικά έχω την απαίτηση να μαθαίνω συχνά νέα σας.

Σε προηγούμενη κάρτα σού έγραψα ότι έλαβα από τα λεφτά που μούστειλες μέσω Πειραιώς πέντε χιλιάδες δραχμές. Με τις άλλες πέντε επρόκειτο να μού στείλουν τρόφιμα. Είναι όμως τόσο ακριβά τα είδη ώστε πολύ ελάχιστα πράγματα θα κατάφερναν να αγοράσουν. Γι’ αυτό, το ζήτημα μεθαίνει να με ενισχύσεις με τρόφιμα. Για την αποστολή καλό είναι να συνεννοηθείτε με τις άλλες οικογένειες των κρατουμένων εδώ συμπατριωτών μας. Εδώ είμαστε εγώ, ο Καλαγατάκης Θρασύβουλος από τον Πλατανιά, Ψυλλάκης Χαρίλαος από τους Λάκκους, Αγγελόπουλος Γιώργος, που η γυναίκα του Φιλίτσα Αγγελοπούλου μένει στα Χανιά στο δρόμο από Σαντριβάνι προς την Εβραϊκή, Μαριακάκης Νικόλαος, που η οικογένειά του μένει στα Χανιά συνοικία μεταξύ Δικαστηρίων και Μπότσαρη.

Σού έγραψε και στο ξαναγράφω για το ζήτημα της διατροφής, γιατί αυτό είναι το πιο σοβαρό και από αυτό θα εξαρτηθεί όχι μονάχα η υγεία παρά και η ζωή μας. Πέρσυ ο χειμώνας δεν μας βρήκε τόσο εξαντλημένους όσο είμαστε εφέτος.

Ξέρω ότι το πρόβλημα της διατροφής θα είναι δύσκολο για σάς. Για να το λύσετε πρέπει να βασιστείτε πολύ στο σταφύλι. Σού είχα ξαναγράψει ότι πρέπει να φτιάξετε εφέτος πολλή σταφίδα και πετιμέζι για να αναπληρώσει ως ένα βαθμό την έλλειψη ψωμιού. Να κάμετε σχετική προμήθεια με ζυμαρικά και με κάστανα, όταν θάρθει ο καιρός τους. Και σε κάθε μέτρο που παίρνετε για τον εαυτό σας να μη ξεχνάτε και εμένα. Πρέπει να καταβάλουμε μια προσπάθεια γερή για να βγάλουμε τούτο το φθινόπωρο και το χειμώνα. Για τη δική μου ενίσχυση σέ παρακαλώ να ζητήσεις και από τους θείους και τις θείες μας να σού δώσουν σταφίδα, πετιμέζι, λάδι και ό,τι άλλο μπορούν να διαθέσουν. Πρέπει όμως να φροντίσεις με ενδιαφέρον να καταφέρεις να λύσεις το πρόβλημα της αποστολής. Από σάς εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό, από τις ενέργειες που θα κάμετε και από την προσπάθεια που θα καταβάλλετε.

Δώσε πολλούς χαιρετισμούς στον πατέρα μας, στη Μαρία μας, στον Κωστάκη μας και σ’ όλους τους συγγενείς.

Με αγάπη ο αδελφός σου Βαγγέλης

2η επιστολή

Αλμυροπόταμος 23 Ιουνίου 1942

Αγαπητέ μου αδελφέ Νικόλα,

Έλαβα γράμματα από τον Πειραιά, από το μαγαζί που δουλεύει ο εξάδελφός μας Μανιαδάκης, και μου γράφουν πως έλαβες δέκα χιλιάδες δραχμές για μένα. Τις οποίες μου τις στείλατε σε μετρητά και με τις άλλες υποχρεώσεις που να γίνονταν λίγα πράγματα να μου στείλουν. Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την ενίσχυση αυτή. Καταλαβαίνω πόσο σας στοιχίζει ένα τέτοιο ποσό, που δεν μπορεί δυστυχώς ανάλογα να με βοηθήσει, γιατί η ακρίβεια είναι πολύ μεγάλη.

Γι’ αυτό πρέπει να προσπαθήσουμε ξανά να λύσουμε το πρόβλημα της αποστολής τροφίμων. Στον Αλώνη έγραψα και του υπέδειξα κάποιο τρόπο. Σου γράφω και εσένα γιατί μπορεί να μη τον βρει το γράμμα μου. Εδώ είμαστε μαζί μ’ ένα συγχωριανό μας Γιώργο Αγγελόπουλο, που ‘ναι παντρεμένος στα Χανιά. Η γυναίκα του Φιλίτσα Αγγελοπούλου μένει κοντά στον πατέρα της Λουκανδάκη στο δρόμο που πάει από το Σαντριβάνι στην Εβραϊκή. Αυτή μπορεί να βοηθήσει να βρεθεί τρόπος να στείλεις κανένα δέμα με τρόφιμα.

Εμείς από δω όλοι οι κρατούμενοι Κρητικοί κάναμε αίτηση στη Γενική Διοίκηση Κρήτης και στα υπουργεία Συγκοινωνίας και Επισιτισμού και ζητούμε να μας επιτρέψουν να φέρουμε τρόφιμα από τα σπίτια μας και πρώτα πρώτα λάδι που δεν έχουμε εδώ καθόλου. Αποτανθείτε και εσείς στη Γενική Διοίκηση και ενεργήστε να δοθεί σχετική άδεια. Μερικοί μπόρεσαν και πήραν άδεια κ’ έφεραν λάδι και άλλα πράγματα. Το πρόβλημα αυτό πρέπει να το αντιμετωπίσουμε γενικότερα και πιο σοβαρά, γιατί με το συνεχή υποσιτισμό μας εν όψει του φθινοπώρου και του χειμώνα η υγεία και η ζωή μας θα εξαρτηθεί κυρίως από τη δικιά σας ενίσχυση.

Τώρα που επιτρέπεται να γράφετε και στα ελληνικά γράψε μου τι δυσκολίες αντιμετωπίζετε και σεις και αν θα μπορέσετε να με βοηθήσετε με τρόφιμα. Σου έγραψα προ καιρού ένα γράμμα και σου έκανα ορισμένη σύσταση να συγκεντρώσετε πολλές σταφίδες, ελιές και ζυμαρικά τόσο για τον εαυτό σας όσο και για να βοηθήσετε και εμένα. Σου επαναλαμβάνω και τώρα αυτήν τη σύσταση. Αν κάθε φορά που σου γράφω σου μιλώ για τρόφιμα, αυτό οφείλεται στη σκληρή ανάγκη που αντιμετωπίζουμε και στη χειρότερη κατάσταση που θα αντιμετωπίσουμε αργότερα. Πρέπει λοιπόν και εσύ ανάλογα να κινηθείς για να μπορέσεις να με βοηθήσεις. Με λεφτά δε λύνεται το πρόβλημα. Εσύ πουλάς λάδι 200-300 δραχμές και εδώ το αγοράζουμε —όταν το βρίσκουμε— τέσσερις χιλιάδες. Η σταφίδα εκεί πουλιέται 150-200 και εδώ 700-800. Άρα δεν μπορεί να λυθεί με λεφτά το πρόβλημα.

Σας χαιρετώ όλους με αγάπη, Β. Κορνάρος

Βιογραφικά στοιχεία

Παναγιώτης Κορνάρος: Από το χωριό Περβολάκια Κισάμου. Στέλεχος του ΚΚΕ από την αρχή της δεκαετίας του ’30. Διώχτηκε από το πανεπιστήμιο μαζί με το Γιώργη Τσιτήλο επειδή πήραν μέρος το 1929 στη μεγάλη φοιτητική απεργία. Με τους διαλεχτούς συντρόφους και συνεργάτες του Νίκο Μαριακάκη, Γιώργη Τσιτήλο, Γιώργη Πετράκη, Μανώλη Πισσαδάκη κάτω από την καθοδήγηση του Βαγγέλη Κτιστάκη έβαλαν τα θεμέλια των οργανώσεων του ΚΚΕ στην πόλη των Χανίων αλλά και σε αρκετά χωριά της υπαίθρου. Για ένα χρονικό διάστημα διετέλεσε αρχισυντάκτης του «Ριζοσπάστη». Εκτελέστηκε μαζί με τους 200 στην Καισαριανή.

Πριν αρκετά χρόνια ο Πολιτιστικός Σύλλογος Περβολακίων οργάνωσε εκδήλωση για να τιμήσει την μνήμη του στην οποία έγιναν και τα αποκαλυπτήρια προτομής του.

Με πληροφορίες από 902.gr