Σοβαρά ερωτήματα γύρω από τη δημοσιογραφική δεοντολογία, τη διαφάνεια των εξοπλιστικών προγραμμάτων και τον πραγματικό επιχειρησιακό έλεγχο της νέας αμυντικής αρχιτεκτονικής της χώρας εγείρει δημόσια καταγγελία του δικηγόρου Θανάση Καμπαγιάννη. Αντικείμενο της παρέμβασης αποτελεί η συνέντευξη που παραχώρησε στην εφημερίδα «Καθημερινή» και στον δημοσιογράφο Αθανάσιο Κατσικίδη ο διευθυντής του Οργανισμού Αντιπυραυλικής Άμυνας του Ισραήλ (IMDO), Μοσέ Πατέλ (Moshe Patel).
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε ο κ. Καμπαγιάννης, ενώ στην έντυπη έκδοση της εφημερίδας ο Ισραηλινός αξιωματούχος απαντά με ένα κατηγορηματικό «Όχι» στο κατά πόσον η Αθήνα θα αποκτήσει πρόσβαση στον κρίσιμο «πηγαίο κώδικα» της αντιαεροπορικής «Ασπίδας του Αχιλλέα», το συγκεκριμένο απόσπασμα απουσιάζει πλήρως από την ψηφιακή εκδοχή του άρθρου στο διαδίκτυο, γεγονός που προκαλεί έντονες αντιδράσεις και αιτήματα για παροχή εξηγήσεων.
Η κατηγορηματική διάψευση Πατέλ και οι προηγούμενες διαρροές του ΥΠΕΘΑ
Στον πυρήνα της υπόθεσης βρίσκεται το ζήτημα της πρόσβασης των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στο λογισμικό διοίκησης και ελέγχου (command and control) του σχεδιαζόμενου αντιαεροπορικού θόλου. Όπως επισημαίνει ο Θανάσης Καμπαγιάννης, η συνέντευξη του Μοσέ Πατέλ αποτέλεσε μια αναμφισβήτητη δημοσιογραφική επιτυχία, καθώς η μονολεκτική αρνητική απάντηση του Ισραηλινού αξιωματούχου ήρθε σε ευθεία σύγκρουση με όσα διακινούνταν επισήμως το προηγούμενο διάστημα από κυβερνητικούς κύκλους.
Συγκεκριμένα, κατά την περίοδο που προηγήθηκε της συμφωνίας, πηγές του υπουργείου Εθνικής Άμυνας διαβεβαίωναν μέσω διαρροών ότι η ελληνική πλευρά είχε διασφαλίσει πλήρως την κυριότητα του λογισμικού. Όπως υπενθυμίζεται, η ίδια η «Καθημερινή» είχε καταγράψει σε προγενέστερο ρεπορτάζ της:
«Όπως αναφέρουν πηγές του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, τις προηγούμενες ημέρες διευθετήθηκαν κάποιες λεπτομέρειες που είχαν απομείνει να αποσαφηνιστούν και αφορούσαν την εξασφάλιση ελληνικής συμμετοχής κατά 25% στο έργο και την εκχώρηση του πηγαίου κώδικα, ώστε να έχουν οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις τον έλεγχο του λογισμικού που “τρέχει” τα ηλεκτρονικά υποσυστήματα του αντιαεροπορικού θόλου».
Η κατηγορηματική άρνηση του επικεφαλής του ισραηλινού οργανισμού στην ερώτηση του κ. Κατσικίδη ανέτρεψε πλήρως αυτό το αφήγημα, πιστοποιώντας ότι η παραχώρηση του πηγαίου κώδικα δεν περιλαμβάνεται στις προβλέψεις της συμφωνίας.
Η απόκλιση έντυπης και ψηφιακής έκδοσης: Η καταγγελία περί λογοκρισίας
Το στοιχείο που προκάλεσε την παρέμβαση του κ. Καμπαγιάννη ήταν η διαπίστωση ότι η επίμαχη στιχομυθία απαλείφθηκε από την ηλεκτρονική μορφή του δημοσιεύματος. Ο ίδιος δημοσίευσε φωτογραφικά τεκμήρια που αντιπαραβάλλουν το έντυπο φύλλο της εφημερίδας με τη διαδικτυακή ανάρτηση, σημειώνοντας ότι η μοναδική τροποποίηση που εντοπίζεται αφορά ακριβώς τη συγκεκριμένη ερώτηση και απάντηση.
Χαρακτηρίζοντας το περιστατικό «ντροπιαστική στιγμή για τη διεύθυνση της Καθημερινής», ο δικηγόρος ανέφερε:
«Μια δημοσιογραφική επιτυχία που αποκρύβεται έχει προφανή κίνητρα, σίγουρα πάντως όχι δημοσιογραφικά. Η διεύθυνση της Καθημερινής πρέπει να δώσει εξηγήσεις στους αναγνώστες της και στο κοινό. Μέχρι τότε, εγώ χαρακτηρίζω τη λογοκριτική αφαίρεση του επίμαχου κομματιού ως μια ντροπιαστική στιγμή για μια – αν μη τι άλλο – ιστορική εφημερίδα».
Παράλληλα, εξέφρασε τις ευχαριστίες του προς τον δημοσιογράφο και ιστορικό Ηλία Μπιτσάνη, ο οποίος προχώρησε στην απαραίτητη διασταύρωση των δύο εκδόσεων, ενώ γνωστοποίησε ότι έχει αρχειοθετήσει τον ηλεκτρονικό σύνδεσμο σε ειδική πλατφόρμα (archive) ως αποδεικτικό στοιχείο.
Πιο αναλυτικά, ο δικηγόρος Θανάσης Καμπαγιάννης σε ανάρτησή του αναφέρει:
Μια ντροπιαστική στιγμή για τη διεύθυνση της Καθημερινής
Ανεβασα σήμερα τη συνεντευξη του διευθυντή του Οργανισμού Αντιπυραυλικής Άμυνας του Ισραήλ Μοσέ Πατέλ στην Καθημερινή.
Η συνέντευξη αποτελεί μια αδιαμφισβήτητη δημοσιογραφική επιτυχία, την έχει πάρει ο Αθανάσιος Κατσικίδης. Κι αυτό γιατί ο Μοσέ Πατέλ απαντάει με ένα ξερό και κατηγορηματικό “Όχι” στην ερώτηση αν η Ελλάδα θα έχει πρόσβαση στον “πηγαίο κώδικα” που δίνει τη δυνατότητα “διοίκησης και ελέγχου” (command and control) της “Ασπίδας του Αχιλλέα”. Τις ημέρες πριν την πώληση, πηγές του ΥΠΕΘΑ διέρρεαν ότι η Ελλάδα θα λάβει τον “πηγαίο κώδικα”. Έγραφε συγκεκριμένα η Καθημερινή: “Οπως αναφέρουν πηγές του υπουργείου Εθνικής Αμυνας, τις προηγούμενες ημέρες διευθετήθηκαν κάποιες λεπτομέρειες που είχαν απομείνει να αποσαφηνιστούν και αφορούσαν την εξασφάλιση ελληνικής συμμετοχής κατά 25% στο έργο και την εκχώρηση του πηγαίου κώδικα, ώστε να έχουν οι ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις τον έλεγχο του λογισμικού που «τρέχει» τα ηλεκτρονικά υποσυστήματα του αντιαεροπορικού θόλου.”
Η διάψευση είναι απόλυτη. Και δεν αφορά τον οποιοδήποτε εξοπλισμό, πχ μια φρεγάτα ή κάποιους πυραύλους. Μιλάμε για το επιχειρησιακό κέντρο της νέας αρχιτεκτονικής των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, το οποίο χωρίς τον πηγαίο κώδικα θα τελεί υπό την εποπτεία (για να μην πω τη διοίκηση και τον έλεγχο) ενός ξένου κράτους. Κι όλα αυτά στη χώρα των υποκλοπών και του Predator με στόχους τον ΥΠΕΘΑ, τον ΥΠΕΞ και το μισό υπουργικό συμβούλιο…
Κι όμως. Παρά τη δημοσιογραφική επιτυχία, με έκπληξή μου πριν λίγο, είδα οτι στο λινκ της Καθημερινής το οποίο ανέβασα στα σχόλια της προηγούμενης ανάρτησης, η συγκεκριμένη ερώτηση και η συγκεκριμένη απάντηση έχουν αφαιρεθεί.
Ανεβάζω σε φωτογραφίες την έγχαρτη εκδοχή του άρθρου (εξακολουθώ να έχω την παραξενιά να πηγαίνω στο περίπτερο και να διαβάζω τις εφημερίδες στο χαρτί) και την ηλεκτρονική εκδοχή του. Η μόνη ερώτηση και απάντηση που απουσιάζει είναι η επίμαχη.
Μια δημοσιογραφική επιτυχία που αποκρύβεται έχει προφανή κίνητρα, σίγουρα πάντως όχι δημοσιογραφικά.
Η διεύθυνση της Καθημερινής πρέπει να δώσει εξηγήσεις στους αναγνώστες της και στο κοινό. Μέχρι τότε, εγώ χαρακτηρίζω τη λογοκριτική αφαίρεση του επίμαχου κομματιού ως μια ντροπιαστική στιγμή για μια – αν μη τι αλλο – ιστορική εφημερίδα.
Είμαι ευγνώμων για την επισήμανση στον πολύπειρο σύντροφο Ηλία Μπιτσάνη που με τη διπλή του ιδιότητα ως δημοσιογράφου και ιστορικού έκανε την απαραίτητη διασταύρωση.
Στα σχόλια θα υπαρχει σωσμένο το λινκ στην ηλεκτρονική σελίδα της Καθημερινής στο archive, ως τεκμήριο σε περίπτωση οποιασδήποτε αλλαγής.
Ζοφερά πράγματα.
Το επίμαχο απόσπασμα που αφαιρέθηκε:
– Θα είναι τα ισραηλινά συστήματα διαλειτουργικά με άλλα οπλικά συστήματα του ΝΑΤΟ που ήδη χρησιμοποιεί η Ελλάδα, δηλαδή από τη Γαλλία, την Ιταλία και τις ΗΠΑ;
– Αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι, από την πρώτη μέρα, όλα τα ισραηλινά συστήματα είναι πλήρως διαλειτουργικά και διαθέτουν δυνατότητα «Link 16». Επομένως, σε κάθε περίπτωση, έχουμε τη δυνατότητα να δημιουργήσουμε τη σύνδεση.
Το μόνο ζήτημα αφορά το David’s Sling. Σύμφωνα με την άδεια που έχουμε λάβει από την κυβέρνηση των ΗΠΑ, για να συνδεθεί το David’s Sling με άλλα κράτη ή συστήματα του ΝΑΤΟ, η κυβέρνηση πρέπει να διαθέτει ένα σχέδιο ενσωμάτωσης –ένα «σχέδιο σύνδεσης» (connection plan)– και πρέπει να λάβουμε έγκριση από την κυβέρνηση των ΗΠΑ για να το πράξουμε.
Ομως, για τα υπόλοιπα συστήματα, το Spyder και το Barak MX, η κατάσταση είναι διαφορετική. Διαθέτουμε τη δυνατότητα, τη γνώση και δεν χρειαζόμαστε έγκριση από τις ΗΠΑ.
– Επίσης, οι συμφωνηθέντες όροι προβλέπουν τη συμπαραγωγή εξαρτημάτων στην ελληνική επικράτεια, με ποσοστό εγχώριας βιομηχανικής συμμετοχής περίπου 25%. Ποια είναι τα κύρια στοιχεία ή εξαρτήματα των συστημάτων που θα αναπτυχθούν από τις ελληνικές εταιρείες;
– Αυτό είναι κάτι στο οποίο οι βιομηχανίες μας έχουν αρχίσει να δουλεύουν σε συνεργασία με υποψήφιες ελληνικές εταιρείες. Σύμφωνα με την ελληνική απόφαση, δεν αναλύσαμε λεπτομερώς όσα έχουν συμφωνηθεί και υπογραφεί μέχρι στιγμής. Ισως όμως στο μέλλον, όταν τα πράγματα οριστικοποιηθούν, να μπορέσουμε να αναφερθούμε στα επιμέρους.
Το ξέρουμε…
Το να βλέπετε αυτά τα μηνύματα μπορεί να είναι κουραστικό. Και να είστε σίγουροί ότι ούτε κι εμείς βρίσκουμε κάποια ευχαρίστηση από το να τα γράφουμε... Όμως αυτό το μήνυμα δεν αφορά εμάς. Αφορά κάτι πολύ πιο σημαντικό: την επιβίωση της ανεξάρτητης, μαχητικής δημοσιογραφίας στην Kρήτη.
Η στήριξη σας είναι σημαντική γιατί μας επιτρέπει να:
- - Κάνουμε ρεπορτάζ χωρίς φόβο και εξαρτήσεις. Κανείς δεν μας υπαγορεύει τι να πούμε ή τι να αποσιωπήσουμε.
- - Κρατάμε τη δημοσιογραφία μας προσβάσιμη σε όλους, ακόμη και σε αυτούς που δεν έχουν την ικανότητα να πληρώσουν. Χωρίς paywall, χωρίς προνόμια μόνο για όσους έχουν την οικονομική δυνατότητα.
Η απλή αλήθεια είναι ότι τα έσοδα διαρκώς συρρικνώνονται. Αν πιστεύετε ότι μια πραγματικά ελεύθερη ενημέρωση είναι ζωτικής σημασίας για τη δημοκρατία και τον έλεγχο της εξουσίας, τότε δώστε μας τη δύναμη να συνεχίσουμε.
Σας ευχαριστούμε θερμά.
