Καθώς οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Ιράν εισέρχονται στη δεύτερη εβδομάδα τους, ο πλανήτης αρχίζει να μετρά τις οδυνηρές συνέπειες μιας σύρραξης που απειλεί να ανατρέψει την παγκόσμια οικονομική ισορροπία. Οι συνεχιζόμενοι βομβαρδισμοί των ΗΠΑ και του Ισραήλ σε στρατηγικούς στόχους στην Τεχεράνη και την Κουμ, σε συνδυασμό με τις ιρανικές απαντήσεις κατά ενεργειακών υποδομών στον Κόλπο, έχουν προκαλέσει «έμφραγμα» στις διεθνείς αγορές, οδηγώντας την τιμή του πετρελαίου σε επίπεδα που προκαλούν πανικό.

Ενεργειακό σοκ και η «βουτιά» των 6 τρισεκατομμυρίων δολαρίων

Η κρίση μεταφράζεται ήδη σε αριθμούς που προκαλούν ίλιγγο. Η τιμή του αργού πετρελαίου άγγιξε τα 120 δολάρια το βαρέλι, προκαλώντας αλυσιδωτές αντιδράσεις στα χρηματιστήρια της Ασίας, της Ευρώπης και των ΗΠΑ, τα οποία έχουν απολέσει την τελευταία εβδομάδα αξία ύψους 6 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι εάν η ένταση των εχθροπραξιών συνεχιστεί για ακόμα 15-20 ημέρες, η τιμή των 140 δολαρίων είναι ένα ορατό και εφιαλτικό σενάριο.

Η ανησυχία δεν περιορίζεται μόνο στο πετρέλαιο. Το κόστος του φυσικού αερίου στην Ευρώπη εκτοξεύθηκε κατά 79%, ενώ οι τιμές των αεροπορικών καυσίμων σημείωσαν άνοδο 55%. Παράλληλα, η εργαλειοποίηση των Στενών του Ορμούζ πλήττει κρίσιμα προϊόντα: το φοινικέλαιο αυξήθηκε κατά 8% και η ουρία, βασικό συστατικό των λιπασμάτων, κατά το ένα τρίτο, απειλώντας άμεσα την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα τροφίμων.

Πολιτικές πιέσεις σε Λονδίνο και Ουάσιγκτον

Στη Βρετανία, η Υπουργός Οικονομικών Ρέιτσελ Ριβς παραδέχθηκε ενώπιον του Κοινοβουλίου ότι ο πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί τους επόμενους μήνες, την ώρα που το κόστος δανεισμού της χώρας ανεβαίνει ταχύτερα από εκείνο της Ευρωζώνης ή των ΗΠΑ. Η κυβέρνηση Εργατικών βρίσκεται αντιμέτωπη με μια «τρύπα» στις εαρινές προβλέψεις της, καθώς οι καταναλωτές έρχονται αντιμέτωποι με υψηλότερα επιτόκια στεγαστικών δανείων και αυξημένο κόστος διαβίωσης.

Στις ΗΠΑ, η κυβέρνηση Τραμπ βρίσκεται υπό την πίεση ενός διπλού μετώπου. Από τη μία, οι Ρεπουμπλικάνοι ανησυχούν για την αύξηση της τιμής της βενζίνης ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, και από την άλλη, η οικονομική αιμορραγία του πολέμου —που εκτιμάται ότι αγγίζει το 1 δισεκατομμύριο δολάρια την ημέρα— προκαλεί αντιδράσεις σε τμήματα της κοινής γνώμης που προκρίνουν τον απομονωτισμό.

Τεχεράνη: Μια δυναστεία στα ερείπια

Στο εσωτερικό του Ιράν, ο διορισμός του Μουτζταμπά Χαμενεΐ ως νέου Ανώτατου Ηγέτη, μετά τον θάνατο του πατέρα του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ την πρώτη ημέρα του πολέμου, σηματοδοτεί τη σκλήρυνση της στάσης του καθεστώτος. Παρά τους εορτασμούς των υποστηρικτών του, οι φωνές της αντιπολίτευσης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μιλούν για ένα καθεστώς που έχει χάσει τη νομιμοποίησή του και αντιμετωπίζει μια βαθιά οικονομική και ψυχολογική κρίση.

Την ίδια στιγμή, το Πεντάγωνο βρίσκεται υπόλογο για πλήγματα που προκάλεσαν απώλειες αμάχων, όπως ο βομβαρδισμός σε σχολείο κατά την πρώτη ημέρα των επιθέσεων, γεγονός που ο Πρόεδρος Τραμπ απέδωσε σε «ανακρίβεια των ιρανικών όπλων», παρά τα βίντεο που δείχνουν αμερικανικούς πυραύλους Tomahawk στην περιοχή.

Λίβανος: Ο φόβος ενός νέου εμφυλίου

Στη Βηρυτό, οι ισραηλινές επιθέσεις κατά χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που συνδέονται με τη Χεζμπολάχ συνεχίζονται, με την κυβέρνηση του Λιβάνου να κάνει δραματικές εκκλήσεις για κατάπαυση του πυρός. Ο φόβος μιας νέας εμφύλιας σύρραξης είναι διάχυτος, καθώς η χώρα συμπιέζεται ανάμεσα στη στρατιωτική ισχύ του Ισραήλ και την παρουσία της Χεζμπολάχ, η οποία λειτουργεί ως «κράτος εν κράτει» με την υποστήριξη του Ιράν.

Η έκβαση της παγκόσμιας οικονομίας εξαρτάται πλέον από τη διάρκεια της σύρραξης. Εάν ο πόλεμος κρατήσει εβδομάδες, οι στρατηγικοί αποθέματα ενέργειας ενδέχεται να συγκρατήσουν την πτώση. Εάν όμως διαρκέσει μήνες, το «παιχνίδι» αλλάζει οριστικά, με τον στασιμοπληθωρισμό και την ύφεση να αποτελούν τη νέα κανονικότητα για τη Δύση.