Σε οριακό σημείο βρίσκεται η κατάσταση της υγείας της κατόχου του Βραβείου Νόμπελ Ειρήνης, Ναργκές Μοχαμαντί, η οποία παραμένει έγκλειστη στις φυλακές του Ζαντζάν στο Ιράν. Σύμφωνα με λεπτομερή έκθεση του Ιδρύματος Narges που δημοσιοποιήθηκε στις 15 Απριλίου 2026, η 54χρονη ακτιβίστρια για τα ανθρώπινα δικαιώματα αντιμετωπίζει σοβαρά καρδιολογικά και νευρολογικά προβλήματα, ενώ η ζωή της απειλείται άμεσα λόγω της άρνησης των αρχών να της παράσχουν την απαραίτητη εξειδικευμένη νοσηλεία.

Η Μοχαμαντί διανύει πλέον την 124η ημέρα της νέας περιόδου κράτησής της, σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από το Ίδρυμα ως «άκρως ανασφαλές», καθώς κρατείται στην πτέρυγα γυναικών μαζί με καταδικασμένες για εγκλήματα βίας.

Το χρονικό της καρδιακής προσβολής και η στέρηση θεραπείας

Η κατάσταση της υγείας της Μοχαμαντί επιδεινώθηκε ραγδαία στα τέλη Μαρτίου. Στις 24 Μαρτίου 2026, η ακτιβίστρια υπέστη καρδιακή προσβολή εντός της πτέρυγας γυναικών, χάνοντας τις αισθήσεις της για διάστημα που υπερέβη τη μία ώρα. Παρά τη σοβαρότητα του επεισοδίου, η μεταφορά της σε καρδιολόγο πραγματοποιήθηκε με καθυστέρηση αρκετών ημερών.

Ο θεράπων ιατρός στο Ζαντζάν, αφού εξέτασε τη Μοχαμαντί, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα φάρμακα που της είχαν χορηγηθεί από τον γενικό γιατρό της φυλακής ενδέχεται να λειτούργησαν επιβαρυντικά, συμβάλλοντας στην πρόκληση της καρδιακής προσβολής. Ο ίδιος αρνήθηκε να συνταγογραφήσει νέα αγωγή, τονίζοντας ότι η ασθενής πρέπει να μεταφερθεί άμεσα στο νοσοκομείο Pars της Τεχεράνης, ώστε να τεθεί υπό την επίβλεψη των έμπιστων γιατρών της που γνωρίζουν το ιστορικό της (καρδιακή νόσος και τοποθέτηση στεντ). Παρά τις προειδοποιήσεις για τον κίνδυνο επαναληπτικού εμφράγματος, οι αρχές ασφαλείας αρνούνται μέχρι στιγμής τη διακομιδή της.

Καταγγελίες για απειλές κατά της ζωής της εντός της φυλακής

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι συνθήκες κράτησης στις κεντρικές φυλακές του Ζαντζάν, οι οποίες στερούνται ειδικής πτέρυγας για πολιτικούς κρατούμενους. Ο αδελφός της, Χαμιντρέζα Μοχαμαντί, μετά από συνάντηση που είχε μαζί της στις 11 Απριλίου, περιέγραψε μια εικόνα έντονης σωματικής εξασθένησης και σημαντικής απώλειας βάρους.

Η Μοχαμαντί παραμένει η μοναδική πολιτική κρατούμενη σε έναν θάλαμο με γυναίκες που κατηγορούνται για ανθρωποκτονίες. Σύμφωνα με την οικογένειά της, η ακτιβίστρια έχει δεχθεί επανειλημμένες απειλές για τη ζωή της από συγκρατούμενές της. Το Ίδρυμα Narges καταγγέλλει ότι η παραβίαση της «αρχής του διαχωρισμού των εγκλημάτων» χρησιμοποιείται σκόπιμα από το ιρανικό καθεστώς ως εργαλείο ψυχολογικής και σωματικής πίεσης κατά των κρατουμένων συνείδησης.

Ακολουθεί η λεπτομερής έκθεση του Ιδρύματος Narges για την «κρίσιμη κατάσταση» της Ναργκές Μοχαμαντί στις κεντρικές φυλακές του Ζαντζάν όπως έχει αναρτηθεί στον λογαριασμό στο instagram της ακτιβίστριας για τα ανθρώπινα δικαιώματα:

Η Ναργκές Μοχαμαντί, ακτιβίστρια για τα ανθρώπινα δικαιώματα και κάτοχος του Νόμπελ Ειρήνης, διανύει την 124η ημέρα της νέας περιόδου φυλάκισης και κράτησής της στις φυλακές του Ζαντζάν, ενώ η υγεία της αντιμετωπίζει σοβαρή απειλή. Κατά τη διάρκεια δύο κατ’ ιδίαν συναντήσεων με την οικογένειά της στις 9 και 22 Φαρβαρντίν 1405 (Απρίλιος 2026), παρουσία αξιωματούχων των φυλακών, τα σημάδια επιδείνωσης της γενικής της κατάστασης ήταν εμφανή και η σωματική της κατάσταση περιγράφηκε ως «κρίσιμη».

Ο Χαμιντρέζα Μοχαμαντί, αδελφός της Ναργκές Μοχαμαντί, δήλωσε σχετικά: «Η οικογένεια κατάφερε να έχει μια συνάντηση με τη Ναργκές το Σάββατο 22 Φαρβαρντίν. Ενημέρωσαν ότι είναι εξαιρετικά αδύναμη και έχει υποστεί σημαντική απώλεια βάρους. Η Ναργκές κρατείται σε θάλαμο μαζί με κρατούμενες που κατηγορούνται για φόνο και μέχρι στιγμής έχει δεχθεί αρκετές φορές απειλές για τη ζωή της από αυτές τις κρατούμενες».

Η Ναργκές Μοχαμαντί, η οποία υποφέρει από έντονο πόνο στο στήθος εδώ και καιρό, υπέστη καρδιακή προσβολή στις 4 Φαρβαρντίν 1405 (24 Μαρτίου 2026) και έχασε τις αισθήσεις της στην πτέρυγα γυναικών των φυλακών του Ζαντζάν. Η κατάσταση αυτή διήρκεσε περισσότερο από μία ώρα και 15 λεπτά, προκαλώντας σοβαρές ανησυχίες για την υγεία της.

Ο Χαμιντρέζα Μοχαμαντί συνέχισε λέγοντας: «Μετά την καρδιακή προσβολή, παραπέμφθηκε στις 10 Φαρβαρντίν σε έναν καρδιολόγο στο Ζαντζάν για εξέταση. Ο γιατρός αυτός θεώρησε τα φάρμακα που της είχαν συνταγογραφηθεί από τον γενικό γιατρό της φυλακής ως παράγοντες που συνέβαλαν στην πρόκληση της καρδιακής προσβολής και αρνήθηκε να συνταγογραφήσει νέα φάρμακα ή να προβεί σε οποιαδήποτε θεραπεία χωρίς τη γνώμη του θεράποντος και έμπιστου γιατρού της Ναργκές στο νοσοκομείο Pars της Τεχεράνης. Τόνισε επίσης ότι η Ναργκές πρέπει να βρίσκεται υπό την επίβλεψη του δικού της γιατρού και προειδοποίησε για τον κίνδυνο επανάληψης καρδιακής προσβολής».

Σύμφωνα με τον ίδιο, παρά τις προσπάθειες της οικογένειας, το Τμήμα Πληροφοριών του Ζαντζάν αρνήθηκε να αναλάβει την ευθύνη. Επίσης, το Τμήμα Πληροφοριών της Τεχεράνης δεν έχει απαντήσει μέχρι στιγμής σε αυτές τις ενέργειες, ενώ η επίσκεψη στο Τμήμα Πληροφοριών του Μασχάντ δεν είχε κανένα αποτέλεσμα, εκτός από απειλές για σύλληψη του αδελφού της. Ο Μοχαμαντί προσθέτει: «Παρά τη συνάντηση με τον αναπληρωτή γενικό εισαγγελέα της χώρας, τον κ. Χαντζανί, και μια επιτροπή από την ιατροδικαστική υπηρεσία, η Ναργκές εξακολουθεί να κρατείται σε μία από τις πιο ανασφαλείς γυναικείες φυλακές του Ιράν, χωρίς πρόσβαση στην απαιτούμενη θεραπεία».

Η Ναργκές Μοχαμαντί υποφέρει επίσης από έντονους πονοκεφάλους, οι οποίοι συνοδεύονται από ναυτία, διπλωπία και μειωμένη όραση και στα δύο μάτια, κάτι που της στερεί τη δυνατότητα μελέτης. Τα συμπτώματα αυτά ξεκίνησαν μετά τη βίαιη σύλληψή της στις 21 Αζάρ 1404 (Δεκέμβριος 2025) στο Μασχάντ, όταν κατά τη διάρκεια της σύλληψης δέχθηκε επανειλημμένα χτυπήματα στο κεφάλι και τον αυχένα. Επιπλέον, παρουσιάζει έντονες διακυμάνσεις της αρτηριακής πίεσης, οι οποίες, δεδομένου του ιστορικού καρδιακής νόσου και της ύπαρξης στεντ, αξιολογούνται ιατρικά ως εξαιρετικά επικίνδυνες.

Οι δικηγόροι της Ναργκές Μοχαμαντί συναντήθηκαν στις 13 Εσφάντ 1404 (4 Μαρτίου 2026) με τον εισαγγελέα της επαρχίας Ζαντζάν και υπέβαλαν τρία συγκεκριμένα αιτήματα: αποφυλάκιση με εγγύηση λόγω της ιατρικής κατάστασης, άμεση μεταφορά στην Τεχεράνη και άμεση διακομιδή σε νοσοκομείο. Τόνισαν ότι, λόγω του τόπου κατοικίας της Ναργκές Μοχαμαντί, η κράτησή της πρέπει να γίνεται στην Τεχεράνη. Παρόλα αυτά, ο εισαγγελέας του Ζαντζάν δήλωσε ότι δεν έχει την αρμοδιότητα να λάβει απόφαση για το θέμα αυτό και ότι η υπόθεση βρίσκεται στα χέρια των εισαγγελέων του Μασχάντ και της Τεχεράνης.

Μετά την απώλεια των αισθήσεών της στο κρατητήριο του Υπουργείου Πληροφοριών στο Μασχάντ, η Ναργκές Μοχαμαντί εξετάστηκε στις 17 Μπαχμάν 1404 (6 Φεβρουαρίου 2026) από γιατρό στο «Νοσοκομείο Ραζαβί», ο οποίος διέγνωσε την άμεση ανάγκη για διενέργεια στεφανιογραφίας. Παρόλα αυτά, στις 21 Μπαχμάν, μετά από 61 ημέρες προσωρινής κράτησης, μεταφέρθηκε στις φυλακές του Ζαντζάν χωρίς ενημέρωση της οικογένειας και των δικηγόρων της.

Αυτή είναι η τρίτη μεταφορά της Ναργκές Μοχαμαντί στις φυλακές του Ζαντζάν. Είχε εξοριστεί ξανά σε αυτή τη φυλακή τα έτη 1391 (2012) και 1398 (2019), μετά από διαμαρτυρίες της στις φυλακές Εβίν. Οι φυλακές του Ζαντζάν, με χωρητικότητα περίπου 2.500 κρατουμένων, στερούνται ξεχωριστής πτέρυγας για πολιτικούς κρατούμενους, και η Ναργκές Μοχαμαντί, ως η μοναδική πολιτική κρατούμενη στην πτέρυγα γυναικών, κρατείται μαζί με κρατούμενες για εγκλήματα βίας. Αυτή η κατάσταση, σύμφωνα με διάφορες πηγές, έχει δημιουργήσει ένα μη ασφαλές και επικίνδυνο περιβάλλον, εκθέτοντάς την σε συνεχή απειλή και παρενόχληση.

Το Ίδρυμα Narges προειδοποιεί ότι η κατάφωρη παραβίαση της «αρχής του διαχωρισμού των εγκλημάτων» στις ιρανικές φυλακές έχει θέσει τη ζωή της Ναργκές Μοχαμαντί και άλλων πολιτικών κρατουμένων σε σοβαρό κίνδυνο. Παρά τη ρητή έμφαση των κανονισμών του Οργανισμού Φυλακών στον ξεχωριστό εγκλεισμό των πολιτικών κρατουμένων, πολλοί από αυτούς κρατούνται σκόπιμα μαζί με κρατούμενους για εγκλήματα βίας· μια κατάσταση που χρησιμοποιείται σαφώς ως εργαλείο για την άσκηση επιπλέον πίεσης σε πολιτικούς κρατούμενους και κρατούμενους συνείδησης.

Ενώ από τη μία πλευρά οι αδυσώπητες πιέσεις της κυβέρνησης και από την άλλη η σκιά του πολέμου απειλούν τις ζωές των πολιτικών κρατουμένων περισσότερο από ποτέ, το Ίδρυμα Narges τονίζει ότι η συνέχιση αυτής της κατάστασης έχει θέσει τη ζωή της Ναργκές Μοχαμαντί σε άμεσο και ανεπανόρθωτο κίνδυνο. Ζητάμε από τη διεθνή κοινότητα να δράσει με άμεσα και αποτελεσματικά μέτρα για την απελευθέρωση της Ναργκές Μοχαμαντί και όλων των πολιτικών κρατουμένων πριν συμβεί μια ανθρωπιστική τραγωδία.

Ίδρυμα Narges 26 Φαρβαρντίν 1405 (15 Απριλίου 2026)