Οι εγκαταστάσεις της Σούδας, όπου οι αμερικανικές ναυτικές δυνάμεις μπορούν να εξυπηρετούνται 365 ημέρες τον χρόνο, μάλιστα με τη δυνατότητα ελλιμενισμού στο Κρηπίδωμα Κ-14 ακόμα και των πυρηνοκίνητων αεροπλανοφόρων που διαθέτουν οι ΗΠΑ, ήλθαν εκ των πραγμάτων στην επιφάνεια, λόγω των πολεμικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή. Στην Αθήνα υπάρχει διπλωματική ετοιμότητα ενώ η Ελλάδα την Παρασκευή εξέδωσε οδηγία αποφυγής ταξιδιών Ελλήνων πολιτών στο Ισραήλ, τα παλαιστινιακά εδάφη και το Ιράν. Μέχρι τη στιγμή που τυπωνόταν η «Κ», είχαν εξαπολυθεί χτυπήματα κατά του Ιράν από το έδαφος του Ισραήλ, τη θάλασσα του Ομάν, το Μπαχρέιν και την Ερυθρά Θάλασσα. Στην Αθήνα είχε συγκληθεί χθες έκτατη σύσκεψη του ΚΥΣΕΑ.

Ως προς τη θέση της Ελλάδας στο συγκεκριμένο ζήτημα είναι απολύτως σαφές ότι η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή, επιδεινώνει μια ήδη ευαίσθητη περιοχή όπου, για παράδειγμα, η αντιμετώπιση των επόμενων φάσεων του σχεδίου ανοικοδόμησης και σταθεροποίησης της Γάζας παραμένει ένα στοίχημα που απομένει να κερδηθεί. Ωστόσο σε σχέση με τη θέση της χώρας μας στην αμερικανική θεώρηση του κόσμου, οι εξελίξεις των τελευταίων 24ώρων επιβεβαιώνουν ότι στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ η Ελλάδα γίνεται αντιληπτή ως τμήμα του «καυτού τεταρτημορίου» της περιοχής Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής και, υπό αυτό το πρίσμα, οι αμερικανικές εγκαταστάσεις και διευκολύνσεις σε ελληνικό έδαφος βρίσκονται σε «κόκκινο» συναγερμό.

Οι ναυτικές εγκαταστάσεις της Σούδας αποτελούν μοναδικής αξίας σταθμό για το αμερικανικό ναυτικό καθώς μπορεί να εξυπηρετήσουν αεροπλανοφόρα (δεν είναι τυχαία η στάση του «Gerald R. Ford» επί τέσσερις ημέρες), ενώ τα τελευταία χρόνια υπάρχει περιφραγμένη χερσαία σύνδεση του Μαραθίου με το αεροδρόμιο στο Ακρωτήρι, όπου οι αεροπορικές δυνάμεις των ΗΠΑ σταθμεύουν προκειμένου να μεταφέρουν κρίσιμα οπλικά συστήματα και πυρομαχικά τα οποία μπορεί να μεταφορτωθούν στα αμερικανικά πολεμικά.

Για τον λόγο αυτό η περιοχή της Σούδας, όχι μόνο λόγω της αμερικανικής παρουσίας, αλλά και της στρατηγικά σημαντικής 115 Πτέρυγας Μάχης της Πολεμικής Αεροπορίας, τυγχάνει αυξημένης αντιαεροπορικής και anti-drone προστασίας την οποία δεν παρέχουν μόνο οι ελληνικές Eνοπλες Δυνάμεις (με πυροβολαρχία Patriot) αλλά και οι Αμερικανοί (συστήματα αντιμετώπισης μη επανδρωμένων συστημάτων (C-UAS) τύπου M-LIDS, αντιαεροπορικής άμυνας μικρού βεληνεκούς τύπου AN/TWQ-1 Avenger κ.λπ).

Η συγκέντρωση όλων αυτών των συστημάτων στη Σούδα σημαίνει ότι υπάρχει και πολυάριθμη παρουσία ανδρών και στελεχών των Αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ, που δεν «χωρούν» εντός των εγκαταστάσεων του Μαραθίου, ως εκ τούτου αναμένεται να φιλοξενηθούν και σε άλλες γειτονικές μονάδες όπως το ΝΑΤΟϊκό Κέντρο Ναυτικής Αποτροπής (ΚΕΝΑΠ-NMIOTC), τον Ναύσταθμο Σούδας και αλλού. Ανάλογες κινήσεις είχαν γίνει και τον περασμένο Ιούνιο, όταν οι Αμερικανοί με τους Ισραηλινούς είχαν προβεί σε χτυπήματα κατά του Ιράν και στη συνέχεια δημιούργησαν ένα δίχτυ αντιαεροπορικής και αντιβαλλιστικής κάλυψης πάνω από το Ισραήλ.

Τα έκτακτα μέτρα αντιαεροπορικής κάλυψης αποτελούν, βεβαίως, καθαρά προληπτικά μέτρα, καθώς οι αμερικανικές εγκαταστάσεις στην Ελλάδα αξιοποιούνται κατά κύριο λόγο για ανεφοδιασμό. Η «πρώτη γραμμή» είναι το Ισραήλ αλλά και η Ιορδανία όπου βρίσκονται ανεπτυγμένα όλα τα επιθετικά όπλα των Αμερικανών, ενώ τα αεροπλανοφόρα πλέουν εκατοντάδες μίλια μακριά από την Ελλάδα.

Η αξία της Σούδας είναι κάπως υψηλότερη στην παρούσα φάση και λόγω του «εμπάργκο» που φαίνεται ότι είχε εγείρει το Ηνωμένο Βασίλειο στη χρήση των βάσεών του στο Ακρωτήρι της Κύπρου, από αμερικανικά αεροσκάφη. Πολιτικά αντίθετη με μια παρέμβαση των ΗΠΑ στο Ιράν είναι και η Τουρκία. Παρ’ όλα αυτά, ο τουρκικός εναέριος χώρος χρησιμοποιήθηκε για τη μεταφορά αμερικανικών δυνάμεων προς το Ιράκ και το Κατάρ, όπου υπάρχουν –επίσης– υψηλές συγκεντρώσεις αεροπορικών και χερσαίων πολεμικών μέσων.

Η συνάντηση με Ρούμπιο

Οι πολεμικές προετοιμασίες στη Μέση Ανατολή συνέπεσαν με την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη στην Ουάσιγκτον, όπου συναντήθηκε με τον επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο σε ένα τετ α τετ στον Λευκό Οίκο που κρίνεται επιτυχημένο από το γεγονός και μόνο ότι πραγματοποιήθηκε, ενώ είναι προφανές ότι οι Αμερικανοί έχουν άλλες προτεραιότητες. Σύμφωνα με άριστα πληροφορημένες πηγές, η Τουρκία αποτέλεσε αντικείμενο συζήτησης μόνο ακροθιγώς, με τον κ. Γεραπετρίτη να αναφέρει στον συνομιλητή του την πρόσφατη επιστολή της Αγκυρας στον ΟΗΕ εναντίον της Ελλάδας, της Κυπριακής Δημοκρατίας και του Ισραήλ και, βεβαίως, της Chevron, μιας και οι Τούρκοι δηλώνουν ανυποχώρητοι από το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Ωστόσο η συνέχεια κινήθηκε γύρω από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τη Γάζα, αλλά και την εξέλιξη των σχέσεων ΗΠΑ – Ευρώπης μέσα στο πολύ προβληματικό πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Στη συγκεκριμένη συζήτηση η Ελλάδα έχει να συνεισφέρει αρκετά, καθώς αποτελεί μία από τις λίγες χώρες της Συμμαχίας που κινείται πλέον άνω του 3% των αμυντικών δαπανών επί του ΑΕΠ.

Στη συνάντηση των δύο υπουργών συζητήθηκε και η ετοιμότητα της Ελλάδας να συνεισφέρει στην ανασυγκρότηση και σταθεροποίηση της Γάζας, κάτι που αποτελεί προτεραιότητα της προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ, ως κατεξοχήν επιχείρημα για τη δυνατότητά του να μεσολαβεί αποτελεσματικά. Τους δύο υπουργούς συνόδευαν οι δύο πρέσβεις (των ΗΠΑ στην Αθήνα Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και της Ελλάδας στην Ουάσιγκτον Αντώνης Αλεξανδρίδης).