Σε δραματική έκκληση προχωρά ο Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Σταυρού, καταγγέλλοντας την ανεξέλεγκτη ρίψη εκατοντάδων κυβικών μέτρων λάσπης και εργοταξιακών αποβλήτων στη θάλασσα του Ακρωτηρίου. Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης η ΔΕΥΑΧ και το υπό κατασκευή αντλιοστάσιο λυμάτων.

Από τις 2 Φεβρουαρίου 2026, η ακτή της Παχιάς Άμμου στον Σταυρό Χανίων μετατρέπεται καθημερινά σε αποδέκτη μεγάλων όγκων ιζήματος από το εργοτάξιο του αντλιοστασίου λυμάτων Α44. Παρά τις έντονες αντιδράσεις της τοπικής κοινωνίας και τις προειδοποιήσεις των επιστημόνων, η διοχέτευση τουλάχιστον 500 κυβικών μέτρων αποβλήτων ανά ημέρα συνεχίζεται, απειλώντας με ολοκληρωτική εξαφάνιση τα προστατευόμενα Λιβάδια Ποσειδωνίας της περιοχής. Πρόκειται για ένα οικοσύστημα χιλιάδων ετών, η επιβίωση του οποίου κρίνεται πλέον σε διάστημα λίγων εικοσιτετραώρων.

Τεχνική αποτυχία και περιβαλλοντική αλλοίωση

Η άδεια διάθεσης των υδάτων εκσκαφής στη θάλασσα βασίστηκε σε τεχνική έκθεση της ΔΕΥΑΧ, η οποία προέβλεπε τη χρήση ειδικών σιτών (ποτήρια) στις αντλίες αναρρόφησης για τη συγκράτηση των σωματιδίων. Ωστόσο, η πραγματικότητα στην ακτή διαψεύδει τον σχεδιασμό. Η λάσπη διαπερνά τα φίλτρα και κατακάθεται στον βυθό, καλύπτοντας τα φύλλα της Ποσειδωνίας.

Σύμφωνα με το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), η Ποσειδωνία είναι εξαιρετικά ευάλωτη σε δραστηριότητες που αλλοιώνουν τη διαύγεια του νερού ή προκαλούν μηχανική διατάραξη στον πυθμένα. Το φυτό, που αναπτύσσεται με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς, αδυνατεί να φωτοσυνθέσει κάτω από το στρώμα της λάσπης, οδηγούμενο σε ανεπίστρεπτη βλάβη. Επιπλέον, μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί εργαστηριακοί έλεγχοι που να διασφαλίζουν την απουσία χημικής ή οργανικής ρύπανσης στο υγρό ίζημα που απορρίπτεται.

Διαβάστε τη σχετική ανακοίνωση:

Από τις 2 η Φεβρουαρίου 2026 έως σήμερα συνεχίζεται τις εργάσιμες ημέρες η ανεξέλεγκτη ρίψη εργοταξιακών αποβλήτων και ιζήματος από το εργοτάξιο του υπό κατασκευή αντλιοστασίου ανεπεξέργαστων λυμάτων Α44 στη θάλασσα και στην ακτή της Παχιάς Άμμου, χωρίς μέχρι τώρα να υπάρξει καμία ουσιαστική αντίδραση από τις αρμόδιες αρχές. Πέρα από το γεγονός ότι υπάρχουν σοβαρά ζητήματα για την νομιμότητα του έργου, για τα οποία κανένα δικαστήριο δεν έχει αποφασίσει τελεσίδικα, το περιβαλλοντικό έγκλημα συνεχίζεται οδηγώντας σε ανεπίστρεπτη βλάβη ή και αφανισμό τα προστατευόμενα Λιβάδια Ποσειδωνίας της περιοχής.

Στην τεχνική έκθεση της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης Χανίων (ΔΕΥΑΧ) που εστάλη στην Διεύθυνση Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης προκειμένου δοθεί η άδεια για τη διάθεση των υδάτων εκσκαφής στη θάλασσα και την ακτή,  αναφέρεται ότι οι σωλήνες αναρρόφησης στις εισόδους τους (ποτήρια) θα διαθέτουν σίτες για να εμποδίζουν τα λεπτόκοκκα σωματίδια να εισρέουν και να καταλήγουν στη θάλασσα. Εκ του αποτελέσματος η τεχνική αυτή, βάσει της οποίας στηρίχθηκε η δοθείσα έγκριση, δεν έχει αποτέλεσμα αφού τα σωματίδια αυτά περνάνε και μεγάλος όγκος λάσπης καταλήγει στην ακτή και στη θάλασσα της Παχιάς Άμμου, στον βυθό της οποίας βρίσκονται επι εκατοντάδες χρόνια τα Λιβάδια Ποσειδωνίας. Τις επόμενες μέρες θα κριθεί η επιβίωση ή ολοκληρωτική εξαφάνιση τους. Η Ποσειδωνία αναπτύσσεται πολύ αργά και ζει για χιλιάδες χρόνια, όταν οι συνθήκες το επιτρέπουν και παραμένουν σχετικά σταθερές. Όμως αυτό που συμβαίνει τώρα είναι κάτι που δεν μπορεί να  αντιμετωπίσει. Δεν μπορεί να συνεχίσει να ζει με τα φύλλα των φυτών να σκεπάζονται μέρα με τη μέρα με όλο και περισσότερη λάσπη και εργοταξιακά απόβλητα  που διοχετεύονται από το εργοτάξιο σε μεγάλους όγκους – τουλάχιστον 500 κυβικά μέτρα ανά ημέρα. Δεν έχουν γνωστοποιηθεί αποτελέσματα εργαστηριακών ελέγχων από τα υγρά και τη λάσπη που βρίσκονται στον λάκκο εκσκαφής, ούτε καμία μελέτη που να αποδεικνύει με γεωμορφολογική και οικολογική τεκμηρίωση ότι δεν υπάρχει ρύπανση. Σύμφωνα με το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) που έχει καταγράψει τα Λιβάδια Ποσειδωνίας στην περιοχή, μεταξύ των σημαντικότερων απειλών  συγκαταλέγεται η πάσης φύσης ρύπανση (ανόργανη, οργανική, χημική, θερμική, κλπ), κάθε δραστηριότητα που αλλοιώνει τη διαύγεια και την αλατότητα της υδάτινης στήλης, ή το υδρολογικό καθεστώς της παράκτιας ζώνης, καθώς και πάσης φύσης μηχανική διατάραξη επί του πυθμένα.

Τον Ιούνιο του 2025 όταν για μία ημέρα διοχετεύτηκαν τα εργοταξιακά απόβλητα και τα ιζήματα και μετέτρεψαν τα κρυστάλλινα νερά της Παχιάς Άμμου σε μία βρώμικη λασποκολύμπα,  τα έργα σταμάτησαν με αστυνομική παρέμβαση. Η ΔΕΥΑΧ ζήτησε δημόσια συγγνώμη για την «αισθητικά απαράδεκτη εικόνα», όπως είπε χαρακτηριστικά ο Δήμαρχος Χανίων και Πρόεδρος της ΔΕΥΑΧ Παναγιώτης Σημανδηράκης. Αυτή λοιπόν η  «εξαιρετικά άτυχη στιγμή»  που μας σόκαρε σαν εικόνα και μας απέτρεψε από το να κολυμπήσουμε για κάποιες μέρες το προηγούμενο καλοκαίρι στην παρθένα παραλία της Παχιάς Άμμου, συνεχίζεται τώρα καθημερινά κάτω από το βλέμμα των εργατών και επιστατών, του εργολάβου και της ΔΕΥΑΧ, των αρμόδιων αρχών,  των περαστικών και των κολυμβητών. Όλοι όμως αυτοί/εμείς έχουν/με την δυνατότητα απλά να γυρίσουν την πλάτη και να φύγουν! Τα Λιβάδια Ποσειδωνίας δεν μπορούν να ξεφύγουν από αυτό. Είναι ριζωμένα βαθιά και ανήμπορα να αντιδράσουν.

Ο Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Σταυρού έχει αποστείλει από τις 4 Φεβρουαρίου 2026 δυο φορές επείγον αίτημα στην Διεύθυνση Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης για άμεση ανάκληση της άδειας διάθεσης των υδάτων από τον λάκκο εκσκαφής, χωρίς αποτέλεσμα. Έχει καταθέσει μηνύσεις ενάντια στην ΔΕΥΑΧ, τον ανάδοχο του έργου και κατά παντός υπευθύνου. Στις 12 Φεβρουαρίου κατέθεσε έφεση ενάντια στην απόφαση απόρριψης της αγωγής. Υπέβαλε επείγον αίτημα για τη χορήγηση γνωμάτευσης από το ΕΛΚΕΘΕ και τη διενέργεια αυτοψίας,  καταγγελία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενώ ζήτησε τη γνώμη δύο διεθνών εμπειρογνωμόνων στη θαλάσσια οικολογία για τη συνεχιζόμενη απόρριψη ιζημάτων.  Mεγάλες περιβαλλοντικές οργανώσεις έχουν απευθυνθεί από το περασμένο φθινόπωρο στα αρμόδια Υπουργεία εφιστώντας τους την προσοχή για την διαφύλαξη του θαλάσσιου και παράκτιου οικοσυστήματος της Παχιάς Άμμου και την ανάγκη αλλαγής χωροθέτησης του συγκεκριμένου έργου προς όφελος του περιβάλλοντος. Συγκεκριμένα, επιστολή έχει σταλεί από την Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ), από το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος και την Εταιρεία για την Μελέτη και Προστασία της Μεσογειακής Φώκιας (Mom).

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει αποφασίσει από τον Δεκέμβριο του 2025 ότι η ΔΕΥΑΧ οφείλει, με δικές της δαπάνες, να αναθέσει σε επιστημονικό φορέα την καταγραφή και χαρτογράφηση των Λιβαδιών Ποσειδωνίας στην περιοχή πριν τεθεί σε λειτουργία το αντλιοστάσιο. Αυτό όμως θα πρέπει να γίνει άμεσα  πριν καταστραφούν τα υπάρχοντα Λιβάδια Ποσειδωνίας από τις εργασίες κατασκευής. Ή μήπως, τελικά, ο πραγματικός σκοπός της ΔΕΥΑΧ είναι να τα καταστρέψει, ώστε να μην αναθέσει, με δική της χρηματοδότηση, σε κάποιον δημόσιο επιστημονικό φορέα με κύρος και εμπειρία  στο αντικείμενο (π.χ. ΕΛΚΕΘΕ) την παραπάνω υποχρέωση;

Η καταστροφή των Λιβαδιών Ποσειδωνίας της Παχιάς Άμμου θα συνιστά τεκμηριωμένη περιβαλλοντική βλάβη με σαφείς ευθύνες, οι οποίες αργά ή γρήγορα θα αναζητηθούν και θα αποδοθούν σε κάθε επίπεδο.  Ζητάμε την άμεση παύση των εργασιών μέχρι την πλήρη διερεύνηση της νομιμότητας και την αποτροπή περαιτέρω περιβαλλοντικής βλάβης.