Σοβαρές καταγγελίες για την κατάσταση προστασίας κακοποιημένων παιδιών φέρνει στο προσκήνιο η Ένωση Γιατρών ΕΣΥ Ρεθύμνου, επισημαίνοντας ότι ανήλικοι που απομακρύνονται από ακατάλληλα οικογενειακά περιβάλλοντα καταλήγουν να παραμένουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα σε παιδιατρικές κλινικές νοσοκομείων.

Όπως υπογραμμίζεται, το φαινόμενο έχει επαναληφθεί ήδη τρεις φορές μέσα σε πέντε μήνες στο Νοσοκομείο Ρεθύμνου, αναδεικνύοντας – σύμφωνα με τους γιατρούς – την έλλειψη οργανωμένης κρατικής μέριμνας και κατάλληλων δομών φιλοξενίας.

Η Ένωση κάνει λόγο για πλήρη απουσία σχεδιασμού στην παιδική προστασία, τονίζοντας ότι τα παιδιά αυτά, αντί να λαμβάνουν εξειδικευμένη ψυχοκοινωνική υποστήριξη σε ασφαλές περιβάλλον, «παγιδεύονται» σε χώρους ακατάλληλους για τις ανάγκες τους.

Παράλληλα, επισημαίνεται η υποστελέχωση των υπηρεσιών και η μετακύλιση ευθυνών μεταξύ φορέων, ενώ ζητείται η δημιουργία ενός ενιαίου κρατικού μηχανισμού που θα διασφαλίζει την ουσιαστική φροντίδα και ομαλή επανένταξη των παιδιών.

Στην ανακοίνωση της η Ένωση Γιατρών ΕΣΥ Ρεθύμνου αναφέρει:

«Για τρίτη φορά μέσα σε 5 μήνες φιλοξενούνται με εισαγγελική εντολή παιδιά, που απομακρύνθηκαν από το ακατάλληλο οικογενειακό περιβάλλον τους, στην Παιδιατρική κλινική του Νοσοκομείου Ρεθύμνου. Και ενώ οι περιπτώσεις κακοποιημένων παιδιών γενικά αυξάνονται, το κράτος αποποιείται κάθε ευθύνη για την προστασία τους, με τη διαχρονική πολιτική όλων των κυβερνήσεων. Κανένα μέτρο δεν έχει ληφθεί ως τώρα για την ουσιαστική προστασία των παιδιών αυτών.

Τα παιδιά που απομακρύνονται από κακοποιητικό οικογενειακό περιβάλλον (λόγω παραμέλησης, άστεγων γονιών, γονείς χρήστες ουσιών, ασυνόδευτα προσφυγόπουλα, θύματα ενδοοικογενειακής βίας, κτλ.) χρειάζονται ψυχοκοινωνική υποστήριξη από διεπιστημονική ομάδα, σε κατάλληλους χώρους, με ασφαλείς συνθήκες διαβίωσης. Στόχος θα έπρεπε να είναι η γρήγορη και ασφαλής επαναφορά τους στην «κανονικότητα», στο σχολείο τους, σε οικείο περιβάλλον. Αντί αυτού αποθηκεύονται σε δημόσιες δομές Υγείας, συνήθως σε παιδιατρικές κλινικές δημόσιων νοσοκομείων ή μαιευτήρια, όπου παραμένουν για μήνες σε αφιλόξενο περιβάλλον.

Οι παιδιατρικές κλινικές και γενικά το Νοσοκομείο είναι το πλέον ακατάλληλο περιβάλλον και ουσιαστικά συνεχίζεται εκεί η κακοποίησή τους, όταν κρατούνται έγκλειστα σε ένα θάλαμο όντας υγιή, για να αποφευχθεί η επαφή τους με λοιμώξεις. Είναι επιστημονικά απαράδεκτο να νοσηλεύονται υγιή παιδιά με άρρωστα. Το νοσηλευτικό προσωπικό, που ήδη εργάζεται σε εντατικούς ρυθμούς, αντικειμενικά αδυνατεί να παρέχει σε αυτά τα παιδιά τη φροντίδα που χρειάζονται (σίτιση, προσωπική υγιεινή, δημιουργική απασχόληση, ψυχολογική υποστήριξη κ.α.) και αυτό συνήθως παρέχεται από εθελοντές και ΜΚΟ που εναλλάσσονται με περαιτέρω διατάραξη της ομαλότητας και της ρουτίνας τους. Οι εργαζόμενοι γίνονται καθημερινά μάρτυρες περιστατικών όπως τα παιδιά να φεύγουν από το Νοσοκομείο, να εκδηλώνουν επιθετική συμπεριφορά, κρίσεις πανικού κ.α. Στο νοσοκομείο Ρεθύμνου δεν υπάρχει μάλιστα παιδοψυχίατρος ή παιδοψυχολόγος για να πλαισιωθεί έστω προσωρινά η φροντίδα των παιδιών.

Παραλίες και νησιά

Το πρόβλημα εντείνεται με τις υποστελεχωμένες κοινωνικές υπηρεσίες των Δήμων, των Περιφερειών, των Νοσοκομείων και των Κέντρων Υγείας. Κάθε φορά αναζητούμε ποια υπηρεσία έχει την ευθύνη και φυσικά δεν μπορεί να την αναλάβει καμία, ενώ η ευθύνη του κράτους μένει στο απυρόβλητο.

Οι ελάχιστες κρατικές δομές παιδικής προστασίας, όπου υπάρχουν, είναι χωροταξικά ακατάλληλες, υποστελεχωμένες και υπό την πίεση της υποχρηματοδότησης και των αυξημένων καθηκόντων.

Βέβαια είναι αυτονόητο ότι και οι χώροι περαιτέρω φιλοξενίας των παιδιών πρέπει να έχουν συγκεκριμένες και αυστηρές προδιαγραφές που να εξασφαλίζουν την καλή διαβίωσή τους. Όπως φαίνεται όμως , είναι εξίσου αυτονόητο για την πολιτική που διαχρονικά ασκείται, ότι κάθε είδους ιδιώτες, όπως κι αν λέγονται, φιλάνθρωποι, ΜΚΟ, εκκλησιαστικά ιδρύματα, κλπ., θα συνεχίσουν να εμπλέκονται σε αυτό τον τόσο ευαίσθητο τομέα που αφορά τα παιδιά χωρίς (ή χωρίς κατάλληλη) οικογένεια. Άλλωστε οι όροι που μπορεί να «ελέγξει» κάθε κυβέρνηση για τη λειτουργία των ιδιωτικών δομών είναι το χωροταξικό και η στελέχωσή τους, ενώ το εκπαιδευτικό πρόγραμμα και η διαπαιδαγώγηση των παιδιών είναι στο έλεος κάθε ιδιοκτήτη.

Επί του παρόντος απουσιάζει κάθε σχέδιο πρόληψης για την παιδική προστασία, οι πολιτικές που εφαρμόζονται στέλνουν τα βρέφη και τα απιδιά σε επαγγελματίες αναδόχους, στα αζήτητα των νοσοκομείων ή στα χέρια των ΜΚΟ και των άλλων ιδιωτών στην «καλύτερη» περίπτωση.

Αυτό που απαιτείται είναι ενιαίος κρατικός φορέας που θα έχει την ευθύνη για τα παιδιά αυτά. Θα εξασφαλίζει το κατάλληλο περιβάλλον με υποστήριξη από βρεφονηπιοκόμο-παιδαγωγό, παιδοψυχολόγο, κοινωνικό λειτουργό σε κατάλληλους χώρους, για την εξατομικευμένη προετοιμασία, ψυχική και κοινωνική, και επανένταξή τους είτε με αναδοχή ή υιοθεσία, είτε στην οικογένειά τους που θα έχει ωστόσο υποστηριχθεί με κρατική μέριμνα μέσω των κοινωνικών υπηρεσιών».