Στην εμβληματική αίθουσα του Πανεπιστημίου Πρίνστον, ο βετεράνος πολεμικός ανταποκριτής και συγγραφέας Κρις Χέτζες παρέθεσε μια ζοφερή διάγνωση για την κατάσταση της παγκόσμιας γεωπολιτικής σκηνής, περιγράφοντας τη σύγκρουση στη Γάζα όχι ως μια μεμονωμένη τραγωδία, αλλά ως το προοίμιο μιας νέας, βίαιης παγκόσμιας πραγματικότητας. Απευθυνόμενος σε ένα ακροατήριο φοιτητών, ο Χέτζες ανέλυσε την αποτυχία της «φιλελεύθερης διεθνούς τάξης», την αναπόφευκτη παρακμή της αμερικανικής ηγεμονίας και τον ρόλο που διαδραματίζει η εργαλειοποίηση της ιστορικής μνήμης στη νομιμοποίηση της σύγχρονης βαρβαρότητας.

Η φύση του κακού και η εργαλειοποίηση του Ολοκαυτώματος

Ξεκινώντας από μια θεολογική και ιστορική αφετηρία, ο Χέτζες —απόφοιτος της Θεολογικής Σχολής του Χάρβαρντ— υπεραμύνθηκε της ζωτικής σημασίας των μελετών για το Ολοκαύτωμα, διαχωρίζοντας ωστόσο την ακαδημαϊκή έρευνα από την πολιτική εκμετάλλευση. Για τον Χέτζες, το Ολοκαύτωμα προσφέρει ένα οικουμενικό μάθημα για την ικανότητα του ανθρώπου να μετατρέπεται σε «πρόθυμο δήμιο», μια διαπίστωση που ο ίδιος επιβεβαίωσε κατά τη διάρκεια των δύο δεκαετιών που κάλυψε πολεμικές συρράξεις σε όλο τον κόσμο.

Η κριτική του εστιάζει στην ιδέα της «μοναδικότητας του πόνου» που προωθείται από σιωνιστικούς κύκλους, η οποία, κατά την άποψή του, εξουδετερώνει το πραγματικό μήνυμα της ιστορίας. Επικαλούμενος έργα όπως το Reserve Police Battalion 101 του Κρίστοφερ Μπράουνινγκ, υπογράμμισε ότι το κακό δεν είναι προνόμιο μιας συγκεκριμένης εθνικότητας ή ιδεολογίας, αλλά μια λανθάνουσα κατάσταση που εκδηλώνεται όταν οι άνθρωποι εγκλιματίζονται στη βία. Η άρνηση αυτής της οικουμενικότητας, υποστήριξε, οδηγεί στην ηθική τύφλωση που επιτρέπει τη συνέχιση εγκλημάτων στο παρόν.

Γάζα: Ένα «μήνυμα» προς τον Παγκόσμιο Νότο

Συνδέοντας τη Γάζα με την κλιματική κρίση, ο Χέτζες περιέγραψε μια εφιαλτική εικόνα του μέλλοντος. Κατά την ανάλυσή του, η γενοκτονία στη Γάζα λειτουργεί ως προειδοποίηση προς τον Παγκόσμιο Νότο. Καθώς το οικοσύστημα καταρρέει και οι πληθυσμοί αναγκάζονται να μεταναστεύσουν, η Δύση οχυρώνεται σε «κλιματικά φρούρια», χρησιμοποιώντας τα εργαλεία καταστολής που δοκιμάστηκαν στους Παλαιστίνιους —από τα ισραηλινά drones μέχρι τους προηγμένους αισθητήρες παρακολούθησης— εναντίον μεταναστών στη Λέσβο ή στα σύνορα Μεξικού-ΗΠΑ.

Η Γάζα, σύμφωνα με τον Χέτζες, αποτελεί την πλήρη αποκήρυξη του διεθνούς δικαίου, του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και της Σύμβασης για τη Γενοκτονία. Η στήριξη των δυτικών κυβερνήσεων στις ενέργειες του Ισραήλ, παρά την ολοκληρωτική καταστροφή των υποδομών, σηματοδοτεί το τέλος της ψευδαίσθησης μιας «τάξης βασισμένης σε κανόνες». Αυτή η κατάρρευση των θεσμών που ιδρύθηκαν μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο αφήνει πίσω της ένα «χομπσιανό σύμπαν», όπου η ισχύς ταυτίζεται με την ικανότητα μαζικής εξόντωσης.

Το μέτωπο του Ιράν και η στρατηγική της «ασύμμετρης ήττας»

Αναφερόμενος στην κλιμάκωση της έντασης με το Ιράν, ο Χέτζες υπήρξε κατηγορηματικός: οι Ηνωμένες Πολιτείες χάνουν τον πόλεμο. Επέκρινε τη διοίκηση Τραμπ για την αποχώρηση από την πυρηνική συμφωνία (JCPOA), μια κίνηση που απέδωσε στην επιρροή συμβούλων όπως ο Τζάρεντ Κούσνερ, τους οποίους χαρακτήρισε «ισραηλινά περιουσιακά στοιχεία» χωρίς γνώση της Μέσης Ανατολής.

Το Ιράν, κατά τον Χέτζες, διεξάγει έναν κλασικό ασύμμετρο πόλεμο που πλήττει την παγκόσμια οικονομία, αρνούμενο πλέον να διαπραγματευτεί με μια δύναμη που το έχει προδώσει επανειλημμένα. Η τακτική των δολοφονιών μετριοπαθών ηγετών και διαπραγματευτών —από τον Φαϊζάλ Χουσεϊνί και τον Αραφάτ μέχρι τους ιδρυτές της Χαμάς— οδήγησε νομοτελειακά στην επικράτηση πιο εξτρεμιστικών στοιχείων, όπως ο Γιαχία Σινουάρ. «Αυτή η τακτική διασφαλίζει ότι η αντιπολίτευση θα γίνεται όλο και πιο φανατική», σημείωσε, τονίζοντας ότι το Ιράν διαθέτει πλέον τη δυνατότητα να επιφέρει τεράστιο οικονομικό πόνο στη Δύση μέχρι να αρθούν οι κυρώσεις.

Μικροστρατιωτισμός: Η ανατομία μιας ετοιμοθάνατης αυτοκρατορίας

Στο κλείσιμο της ομιλίας του, ο Χέτζες ανέπτυξε τη θεωρία του «μικροστρατιωτισμού», δανειζόμενος όρους από τον Άρνολντ Τόινμπι και τον Άλφρεντ ΜακΚόι. Οι ετοιμοθάνατες αυτοκρατορίες, υποστήριξε, καταφεύγουν σε απεγνωσμένες στρατιωτικές τυχοδιωκτισμούς για να ανακτήσουν μια χαμένη ηγεμονία, επιφέροντας τελικά το αντίθετο αποτέλεσμα.

Με έναν αμυντικό προϋπολογισμό που αγγίζει το ενάμιση τρισεκατομμύριο δολάρια και μια άρχουσα τάξη που χαρακτήρισε «συμμορία απατεώνων», οι ΗΠΑ βαδίζουν προς μια μοίρα παρόμοια με εκείνη της Βρετανικής Αυτοκρατορίας τη δεκαετία του 1950, όταν η στερλίνα έχασε τη θέση της ως παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα. Η διαφορά, ωστόσο, έγκειται στο ότι η Βρετανία αποσύρθηκε από τις αποικίες της, ενώ οι ΗΠΑ παραμένουν εγκλωβισμένες σε έναν κύκλο βίας που απειλεί να παρασύρει ολόκληρο τον πλανήτη.

Για τον Χέτζες, το σύστημα δεν επιδέχεται μεταρρύθμισης. Η μόνη οδός που απομένει, όπως υποστήριξε αναφερόμενος στη δράση των λιμενεργατών στη Γένοβα που αρνήθηκαν να φορτώσουν όπλα για το Ισραήλ, είναι η φυσική παρεμπόδιση της πολεμικής μηχανής. «Η δημοκρατία και η ελπίδα», κατέληξε, «δεν θα έρθουν από το Δημοκρατικό Κόμμα, το οποίο έχει πουλήσει την ψυχή του στα λόμπι, αλλά από τη συλλογική αντίσταση εκείνων που αρνούνται να γίνουν συνεργοί».