Σε μια δραματική τροπή που απειλεί να τινάξει στον αέρα την εύθραυστη συμφωνία εκεχειρίας στη Μέση Ανατολή, το Ιράν προειδοποιεί με άμεση αναστολή των σχεδίων για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Η Τεχεράνη θέτει πλέον ως απαράβατο όρο την πλήρη συμπερίληψη του Λιβάνου στην παύση των εχθροπραξιών, υποστηρίζοντας πως η συνέχιση των ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων ακυρώνει τη βάση πάνω στην οποία οικοδομήθηκε η συμφωνία με την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ. Η εξέλιξη αυτή επαναφέρει το φάσμα μιας παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης, λίγες μόλις ώρες μετά την προσωρινή ανακούφιση των διεθνών αγορών.

Το ιρανικό τελεσίγραφο και η σύνδεση με τον Λίβανο

Ο επικεφαλής της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής του ιρανικού κοινοβουλίου προχώρησε σε μια βαρυσήμαντη δήλωση, ξεκαθαρίζοντας τη θέση της Τεχεράνης απέναντι στις τελευταίες εξελίξεις στο μέτωπο του Λιβάνου. Σύμφωνα με τον Ιρανό αξιωματούχο, κάθε προγραμματισμένη ενέργεια για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ πρέπει να παύσει αμέσως, έως ότου υπάρξουν σαφείς εγγυήσεις ότι η εκεχειρία καλύπτει και το λιβανέζικο έδαφος.

Η θέση του Ιράν είναι κρυστάλλινη: «Είτε θα υπάρξει εκεχειρία σε όλα τα μέτωπα, είτε δεν θα υπάρξει εκεχειρία πουθενά». Η Τεχεράνη αποδίδει τη σκλήρυνση της στάσης της στην επιθετικότητα του Ισραήλ, ισχυριζόμενη ότι το Τελ Αβίβ επιχειρεί σκόπιμα να υπονομεύσει τη διπλωματική διαδικασία, αρνούμενο να σταματήσει τις επιχειρήσεις κατά της Χεζμπολάχ παρά τη γενικότερη συμφωνία.

Η συμφωνία Τραμπ και το δόγμα «Πετρέλαιο αντί Βομβών»

Η πρόσφατη συμφωνία εκεχειρίας, η οποία έφερε τη σφραγίδα του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, είχε ως κεντρικό πυλώνα και μοναδική προϋπόθεση το «πλήρες, άμεσο και ασφαλές» άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Ο Τραμπ είχε θέσει τον όρο αυτό ως αδιαπραγμάτευτο προκειμένου να σταματήσουν οι αμερικανικοί και συμμαχικοί βομβαρδισμοί, μια πρόταση που το Ιράν είχε αποδεχθεί.

Η λογική της ανταλλαγής ήταν απλή: παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων με αντάλλαγμα την ελεύθερη διακίνηση του πετρελαίου μέσω της πλέον κρίσιμης θαλάσσιας οδού του πλανήτη. Πάνω σε αυτή τη λεπτή ισορροπία στηρίχθηκε η ελπίδα για μια αποκλιμάκωση της έντασης, η οποία όμως φαίνεται να καταρρέει προτού καν εφαρμοστεί πλήρως.

Οι αγορές σε αναμονή και ο κίνδυνος ανατροπής

Η ανακοίνωση της εκεχειρίας είχε προκαλέσει άμεση και θετική αντίδραση στις διεθνείς αγορές, οι οποίες έσπευσαν να «τιμολογήσουν» την ειρήνη. Η τιμή του πετρελαίου Brent σημείωσε εντυπωσιακή πτώση της τάξης του 13%, ενώ ο δείκτης S&P κατέγραψε σημαντική άνοδο, αντανακλώντας την αισιοδοξία για σταθεροποίηση της παγκόσμιας οικονομίας.

Ωστόσο, η νέα απειλή του Ιράν για αντιστροφή της μοναδικής επιτυχίας που πέτυχε η εκεχειρία δημιουργεί κλίμα έντονης αβεβαιότητας. Η πιθανότητα να παραμείνουν κλειστά τα Στενά του Ορμούζ εξαιτίας της μη συμπερίληψης του Λιβάνου στη συμφωνία, επαναφέρει την πίεση στις τιμές της ενέργειας και απειλεί να ακυρώσει τα κέρδη των τελευταίων ημερών.

Ο Αραγτσί συζητά με το Πακιστάν για παραβιάσεις της εκεχειρίας από το Ισραήλ στον Λίβανο

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών μίλησε σήμερα για “παραβιάσεις της εκεχειρίας” από το Ισραήλ στον Λίβανο κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνομιλίας που είχε με τον διοικητή των ενόπλων δυνάμεων του Πακιστάν, χώρας που είχε ρόλο μεσολαβητή για την εύθραυστη εκεχειρία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, σύμφωνα με ανακοίνωση.

Ο Αμπάς Αραγτσί και ο ισχυρός αρχηγός του πακιστανικού στρατού, ο στρατάρχης Ασίρ Μουνίρ, “υπογράμμισαν τη σημασία να εφαρμοστούν τα σημεία συμφωνίας” μεταξύ των δύο χωρών για την “ενίσχυση της ειρήνης και της ασφάλειας στην περιοχή”.

Ιρανικά μέσα ενημέρωσης και το τηλεοπτικό δίκτυο Al Jazeera μετέδωσαν ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να αποχωρήσει από την εκεχειρία ως απάντηση στους ισραηλινούς βομβαρδισμούς στον Λίβανο. “Το Ιράν θα αποχωρήσει από τη συμφωνία εάν το Ισραήλ συνεχίσει να παραβιάζει την εκεχειρία στην επίθεσή του κατά του Λιβάνου” μετέδωσε το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, επικαλούμενο καλά ενημερωμένη πηγή.

Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν υποσχέθηκαν από την πλευρά τους με μήνυμά τους στο Telegram να “τιμωρήσουν το Ισραήλ για τις ωμότητες που διέπραξε στον Λίβανο και για την παραβίαση των όρων της κατάπαυσης του πυρός”.

Το Al Jazeera επικαλέστηκε επίσης Ιρανό αξιωματούχο, τον οποίο δεν κατονομάζει, σύμφωνα με τον οποίο “η κατάπαυση του πυρός καλύπτει την περιοχή” αλλά ο οποίος εκτιμά ότι “το Ισραήλ είναι γνωστό για το ότι δεν τηρεί τον λόγο του και ότι θα αποθαρρυνθεί μόνο με τις σφαίρες”.

Το Ισραήλ από την πλευρά του έκρινε ότι ο Λίβανος δεν περιλαμβάνεται στην εκεχειρία, δηλώνοντας ότι ο στρατός του διεξήγαγε σήμερα “τη μεγαλύτερη συντονισμένη αεροπορική επιδρομή του σε όλο τον Λίβανο” από την αρχή του πολέμου. Οι προσπάθειες εντείνονται για να εφαρμοστεί μια από τις πιο εύθραυστες εκεχειρίες.

Ο Πακιστανός πρωθυπουργός δήλωσε ότι η εκεχειρία εφαρμόζεται “παντού”, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, την ώρα που το Ισλαμαμπάντ αναμένεται να φιλοξενήσει στο τέλος της εβδομάδας διαπραγματεύσεις μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν.

Ο Σαμπάζ Σαρίφ εξέφρασε τη λύπη του που “αναφέρθηκαν” παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, καλώντας τους πρωταγωνιστές να τηρήσουν την εκεχειρία.