Στο περιθώριο των εργασιών της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη, η κουβανική ηγεσία εκπέμπει σήμα κινδύνου για τη δραματική επιδείνωση της ανθρωπιστικής και ενεργειακής κατάστασης στο νησί, αποδίδοντας την κρίση στην κλιμάκωση της οικονομικής πίεσης από την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ.

Σε συνέντευξή του στο ανεξάρτητο διεθνές δίκτυο Democracy Now!, ο υφυπουργός Εξωτερικών της Κούβας, Κάρλος Φερνάντες ντε Κοσίο (Carlos Fernández de Cossío), κατήγγειλε ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει «να οδηγήσει τον λαό της Κούβας σε υποταγή μέσω ασφυξίας».

Η τοποθέτηση αυτή καταγράφεται στον απόηχο ενός ακόμη εκτεταμένου μπλακ άουτ —του έκτου κατά σειρά από τον περασμένο Ιανουάριο, οπότε και ανεστάλησαν οι αποστολές καυσίμων προς τη χώρα—, την ίδια στιγμή που αποκαλύπτονται νέες μυστικές επιχειρήσεις της CIA και παρασκηνιακές διεργασίες παραγόντων στο Μαϊάμι για τον έλεγχο των περιουσιακών στοιχείων της Κούβας σε περίπτωση ανατροπής της κυβέρνησης.

Το ενεργειακό μπλακ άουτ, η καθημερινή κατάρρευση και το πλήγμα στην υγεία

Η διακοπή της τροφοδοσίας καυσίμων, η οποία προστέθηκε στο οικονομικό εμπάργκο των έξι δεκαετιών, έχει επιφέρει αλυσιδωτές επιπτώσεις στην καθημερινή επιβίωση των πολιτών. Εκατομμύρια κάτοικοι βρέθηκαν πρόσφατα χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα, ενώ στην Αβάνα καταγράφονται εκτεταμένες διακοπές στην υδροδότηση.

Τη σκληρή πραγματικότητα αποτυπώνει η μαρτυρία του κατοίκου της Αβάνας, Βαλεντίν Πάρα (Valentin Parra):

«Είναι πολύ άσχημο για όλους, επειδή όλοι απελπίζονται σε ένα σπίτι χωρίς νερό και χωρίς φως. Είναι ένα φαινόμενο που δεν συναντάται πουθενά αλλού στον κόσμο, μόνο εδώ. Κοιτάξτε, εγώ ο ίδιος έμεινα χωρίς νερό και χωρίς φως για 15 ημέρες. Η τύχη ήταν ότι μπορούσα να κάνω μπάνιο πότε από εδώ και πότε από την άλλη πλευρά. Αλλά πείτε μου: Τι κάνει κάποιος που δεν έχει αυτή τη δυνατότητα;».

Από την πλευρά του, ο κ. Φερνάντες ντε Κοσίο υπογράμμισε ότι το πρόσφατο ολικό μπλακ άουτ αποτελεί μόνο ένα επεισόδιο μπροστά στη διαρκή φθορά της κοινωνίας, όπου η ηλεκτροδότηση περιορίζεται σε δύο με τρεις ώρες την ημέρα επί μήνες. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις επιπτώσεις στο σύστημα δημόσιας υγείας, σημειώνοντας ότι η βρεφική θνησιμότητα στο νησί υπερδιπλασιάστηκε, ανερχόμενη από το 4 στο 9,4 ή 9,5 ανά χίλιες γεννήσεις. Όπως εξήγησε, αυτό σημαίνει ότι νεογνά έχασαν τη ζωή τους τα τελευταία χρόνια ενώ θα μπορούσαν να είχαν σωθεί σε ένα εύρυθμο σύστημα υγείας, χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη αυτή όχι ως «παράπλευρη απώλεια», αλλά ως αποτέλεσμα σκόπιμης στρατηγικής οικονομικού στραγγαλισμού.

Η συγκρότηση νέας ομάδας της CIA και τα παρασκηνιακά σχέδια στο Μαϊάμι

Παράλληλα με την οικονομική πίεση, η Ουάσιγκτον εντείνει τις επιχειρησιακές της κινήσεις. Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, η CIA προχώρησε στη συγκρότηση μιας νέας, μυστικής ομάδας δράσης (task force) για την Κούβα, προσλαμβάνοντας στελέχη για τη στρατολόγηση και διαχείριση κατασκόπων, καθώς και ειδικούς σε κυβερνοεπιχειρήσεις και μεθόδους συγκαλυμμένης επιρροής. Η κίνηση αυτή ανακαλεί ιστορικές μνήμες, καθώς αντίστοιχη ομάδα της CIA είχε συσταθεί το 1960, οργανώνοντας την αποτυχημένη εισβολή στον Κόλπο των Χοίρων στις 17 Απριλίου 1961.

Την ίδια ώρα, δημοσιεύματα του Guardian και της Wall Street Journal —η οποία έκανε λόγο για «παρασκηνιακές συναντήσεις στο Μαϊάμι όπου σχεδιάζεται το μέλλον της Κούβας»— αποκαλύπτουν ότι σύμμαχοι του προέδρου Τραμπ και του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο διαγκωνίζονται για τη μελλοντική διανομή και διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων της χώρας, εφόσον καταρρεύσει η κυβέρνηση στην Αβάνα.

Κληθείς να σχολιάσει τις διεργασίες αυτές, ο Κουβανός υφυπουργός Εξωτερικών απέρριψε κατηγορηματικά τέτοια σενάρια:

«Σχέδια σαν κι αυτά έχουν συμβεί αρκετές φορές τα τελευταία 60 και πλέον χρόνια. Πάντα καταλήγουν σε συγκέντρωση χρημάτων και μερικές φορές σε απάτη. Άνθρωποι θέλουν να κερδίσουν χρήματα υποσχόμενοι ότι θα μοιράσουν γη, ότι θα δώσουν αυτή την τράπεζα και ότι θα διαμοιράσουν την Κούβα. Αυτό δεν θα συμβεί. Αυτό θα σήμαινε την κατάληψη της Κούβας. Και εμείς θα κάνουμε ό,τι μπορούμε για να εμποδίσουμε οποιοδήποτε έθνος, τις ΗΠΑ ή οποιοδήποτε άλλο, να καταλάβει την Κούβα».

Κυβερνοεπιθέσεις, ναυτικές αναχαιτίσεις και αδιέξοδο στις διμερείς επαφές

Στο πεδίο των καταγγελιών, ο κ. Φερνάντες ντε Κοσίο επιβεβαίωσε ότι η Αβάνα έχει εντοπίσει πρόσφατες κυβερνοεπιθέσεις που εκπορεύονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αντίθετα, χαρακτήρισε «μύθευμα» την πρόσφατη έκθεση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ που κατηγορεί την Κούβα για διαρκή εκστρατεία ανατροπής εντός των ΗΠΑ μέσω της στήριξης οργανώσεων όπως η National Lawyers Guild, η CodePink και οι Pastors for Peace, κάνοντας λόγο για προσπάθεια αντιστροφής των ρόλων του επιτιθέμενου και του αμυνόμενου.

Ιδιαίτερη ένταση προκαλούν και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ στην Καραϊβική και στον Ειρηνικό, όπου έχουν αναφερθεί βομβαρδισμοί σκαφών με περισσότερους από 200 νεκρούς υπό το πρόσχημα της καταπολέμησης της ναρκοτρομοκρατίας. Ο Κουβανός διπλωμάτης έκανε λόγο για «κρατικά υποστηριζόμενη τρομοκρατία» και εκτελέσεις χωρίς αποδείξεις, κατηγορίες ή δίκες. Υποστήριξε δε ότι παρόμοιες πρακτικές εκφοβισμού χρησιμοποιούνται για την παρενόχληση εμπορικών πλοίων που μεταφέρουν καύσιμα στην Κούβα, επιτείνοντας τον ενεργειακό αποκλεισμό.

Αναφορικά με το ενδεχόμενο διαπραγματεύσεων, ξεκαθάρισε ότι παρά τις σποραδικές συναντήσεις δεν υπάρχει ουσιαστική πρόοδος:

«Δεν μπορούμε να πούμε ότι είχαμε διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ. Είχαμε επαφές και ορισμένες συναντήσεις. Όμως αυτές δεν προχωρούν. Δεν μπορεί να υπάρξει πρόοδος όταν οι ΗΠΑ, σε εβδομαδιαία ή δεκαπενθήμερη βάση, συνεχίζουν να επιβάλλουν κυρώσεις και καταναγκαστικά μέτρα εναντίον του λαού της Κούβας».

Η απόρριψη του Δόγματος Μονρόε και η προσφυγή στα διεθνή φόρα

Τοποθετούμενος για τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις στη Λατινική Αμερική, ο υφυπουργός Εξωτερικών απέρριψε ρητά το ιστορικό Δόγμα Μονρόε, εκφράζοντας βαθιά ανησυχία για την επιδίωξη πολιτικών κύκλων της Ουάσιγκτον να θέσουν υπό τον έλεγχό τους τους φυσικούς πόρους της περιοχής, αλλά και για την ανάμειξη των ΗΠΑ στις εσωτερικές πολιτικές διεργασίες των λατινοαμερικανικών χωρών. Παράλληλα, εξέφρασε την πλήρη αλληλεγγύη της Αβάνας προς τον λαό της Παλαιστίνης απέναντι στα γεγονότα στη Γάζα, ενώ καταδίκασε απερίφραστα την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, τονίζοντας ότι η Κούβα παραμένει χώρα προσηλωμένη στην ειρήνη.

Η παρουσία της κουβανικής αντιπροσωπείας στα Ηνωμένα Έθνη στοχεύει στην εκ νέου ευαισθητοποίηση της διεθνούς κοινότητας απέναντι στο οικονομικό εμπάργκο. Καθώς εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ προειδοποιούν για τον κίνδυνο να μετατραπεί η Κούβα σε μια «σιωπηλή Γάζα», η Αβάνα επιδιώκει να αναδείξει ότι η πολιτική της «ειρήνης μέσω ισχύος» που εφαρμόζει η Ουάσιγκτον δοκιμάζει τα όρια του διεθνούς δικαίου και της ανθρώπινης επιβίωσης, καθιστώντας τον σεβασμό της εθνικής κυριαρχίας απαράβατη προϋπόθεση για τη σταθερότητα στην περιοχή της Καραϊβικής.