Σε μια κρίσιμη καμπή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, η διπλωματική δραστηριότητα στο Άμπου Ντάμπι αναδεικνύει μια δομική μετατόπιση της ευρωπαϊκής στρατηγικής απέναντι στη Ρωσία. Την ώρα που το Κίεβο και η Οδησσός πλήττονται από κύματα επιθέσεων με drones και πυραύλους, στο παρασκήνιο διαμορφώνεται ένα νέο μπλοκ κρατών-μελών της Ε.Ε. που προκρίνει τον απευθείας διάλογο με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, εγκαταλείποντας τη μέχρι πρότινος αδιάλλακτη στάση της Δύσης.

Στις κλειστές αίθουσες των διαβουλεύσεων στο Άμπου Ντάμπι, όπου συμμετέχουν υψηλόβαθμοι εκπρόσωποι όπως ο Kirill Dmitriev, η ρωσική πλευρά έθεσε εξαρχής το πλαίσιο των προθέσεών της. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η Μόσχα διατηρεί μια μαξιμαλιστική θέση: εάν η Ουκρανία δεν υποχωρήσει στο εδαφικό ζήτημα, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις θα συνεχιστούν μέχρι την πλήρη επίτευξη των ρωσικών στόχων.

Η στάση αυτή, η οποία επί μακρόν αποτελούσε κόκκινη γραμμή για τις Βρυξέλλες, φαίνεται πλέον να μην αποτρέπει ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες από την αναζήτηση μιας συμβιβαστικής λύσης. Η Ευρώπη της «ισχύος», που μέχρι πρότινος απέκλειε κάθε συζήτηση με τον ρώσο πρόεδρο, εμφανίζεται σήμερα βαθιά διχασμένη.

Η γαλλική «volte-face» και ο ρόλος της Ρώμης

Η πιο εντυπωσιακή μεταστροφή καταγράφεται στο Παρίσι. Ο Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος στο παρελθόν είχε φτάσει στο σημείο να συζητά ακόμη και την αποστολή γαλλικών στρατευμάτων στα σύνορα της Ουκρανίας, ηγείται πλέον της πρωτοβουλίας για επαναπροσέγγιση. Η γαλλική διπλωματία έχει ήδη ξεκινήσει «προπαρασκευαστικές συνομιλίες» χαμηλού επιπέδου με το Κρεμλίνο, επιχειρώντας να οικοδομήσει το έδαφος για τεχνικές διαβουλεύσεις που θα οδηγήσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η Ιταλία της Τζόρτζια Μελόνι. Η ιταλίδα πρωθυπουργός, βρίσκοντας το απαραίτητο πολιτικό έδαφος μετά τις κινήσεις του Μακρόν, έχει ταχθεί υπέρ των άμεσων επαφών, εκτιμώντας ότι η παρούσα κατάσταση απαιτεί μια ρεαλιστική διπλωματική διέξοδο, αποφεύγοντας ταυτόχρονα να κατηγορηθεί ως η πρώτη που υποχώρησε από τη σκληρή γραμμή της Ε.Ε.

Η «ενδοοικογενειακή» σύγκρουση στη Βαλτική

Η στροφή 180 μοιρών δεν περιορίζεται μόνο στον σκληρό πυρήνα της Ευρωζώνης, αλλά αγγίζει και τα βαλτικά κράτη, τα οποία παραδοσιακά θεωρούνται οι πιο σκληροπυρηνικοί πολέμιοι του ρωσικού επεκτατισμού. Στην Εσθονία, μια ιδιότυπη πολιτική αντιπαράθεση έχει ξεσπάσει μεταξύ του προέδρου Αλάρ Καρίς και της πρώην πρωθυπουργού Κάγια Κάλλας.

Ο πρόεδρος Καρίς, σε πρόσφατη παρέμβασή του, υποστήριξε την ανάγκη ορισμού ενός ειδικού ευρωπαίου απεσταλμένου για διαπραγματεύσεις, τονίζοντας ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να μείνει εκτός των αποφάσεων που αφορούν τη δική της μοίρα. Η πρόταση αυτή έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με τη γραμμή της Κάλλας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι οποίες μέχρι πρόσφατα απέκλειαν κάθε συνομιλία με το παρόν καθεστώς της Μόσχας. Ωστόσο, ακόμη και εντός της Κομισιόν, εκπρόσωποι τύπου αρχίζουν να παραδέχονται ότι ο διάλογος με τον Πούτιν θα καταστεί κάποια στιγμή αναπόφευκτος.

Η διεύρυνση του μετώπου του διαλόγου

Πέρα από τους μεγάλους παίκτες, μια σειρά κρατών μελών ενισχύει το μέτωπο της διπλωματίας. Η Αυστρία, η Σλοβακία και το Λουξεμβούργο έχουν εκφράσει την επιθυμία τους για αλλαγή πορείας. Ο υπουργός Εξωτερικών του Λουξεμβούργου αποκάλυψε μάλιστα ότι από την έναρξη του πολέμου υπήρχαν εσωτερικές πιέσεις για την αποφυγή επαφών με τον Πούτιν, μια στρατηγική που ο ίδιος πλέον χαρακτηρίζει λανθασμένη.

Ακόμη και στην Τσεχία, πολιτικές προσωπικότητες όπως ο Αντρέι Μπάμπις επισημαίνουν ότι όλο και περισσότερες χώρες εντός των «27» επιθυμούν πλέον να συνομιλήσουν με τη Μόσχα, μια θέση που κάποτε αποτελούσε «κόκκινο πανί» και περιοριζόταν μόνο στον Βίκτορ Όρμπαν της Ουγγαρίας. Στην εξίσωση προστίθεται και η Γερμανία, όπου ο Φρίντριχ Μερτς δέχεται έντονες εσωτερικές πιέσεις, προσπαθώντας να τηρήσει μια λεπτή ισορροπία μεταξύ της υποστήριξης προς την Ουκρανία και της αναγνώρισης της ανάγκης για διπλωματική εκτόνωση.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται να εισέρχεται σε μια φάση ρεαλπολιτίκ, όπου η κόπωση από τον πόλεμο και οι οικονομικές πιέσεις αναγκάζουν ακόμη και τους πιο σκληρούς υποστηρικτές της στρατιωτικής λύσης να αναζητήσουν κανάλια επικοινωνίας με το Κρεμλίνο. Η διαφαινόμενη συμφωνία 8-9 κρατών-μελών για αλλαγή διπλωματικής πορείας προμηνύει ραγδαίες εξελίξεις στις Βρυξέλλες, καθώς η Ευρώπη επιχειρεί να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, διεκδικώντας ρόλο στη διαμόρφωση της επόμενης ημέρας.