Ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου του IDF, αντιστράτηγος Εγιάλ Ζαμίρ (Eyal Zamir), έδωσε εντολή τη Δευτέρα στον ανώτατο νομικό αξιωματούχο του στρατού να εξετάσει νομικές ενέργειες κατά της ταινίας «NAZA» και των εμπλεκομένων σε αυτήν, δηλώνοντας ότι δυσφήμησε τον στρατό, και διέταξε ξεχωριστά έρευνα για τη διαρροή διαβαθμισμένου υλικού που χρησιμοποιήθηκε στην παραγωγή της.

Τα σχόλιά του έγιναν λίγο αφότου ο εκπρόσωπος του IDF, ταξίαρχος Έφι Ντεφρίν (Effie Defrin), εξέδωσε ανακοίνωση καλώντας τους δημιουργούς του ντοκιμαντέρ να επιτρέψουν σε στρατιωτικούς αξιωματούχους να δουν την ταινία ολόκληρη, ώστε ο IDF να μπορέσει να απαντήσει με «ουσιαστικό τρόπο». Μέχρι στιγμής, ο στρατός έχει αντιδράσει μόνο σε αποσπάσματα της ταινίας που αναρτήθηκαν στο διαδίκτυο και δεν έχει δει ακόμη ολόκληρο το ντοκιμαντέρ.

Η διάρκειας 80 λεπτών ταινία των Γιουβάλ Έιμπραχαμ (Yuval Abraham) και Ρέιτσελ Σορ (Rachel Szor) —της οποίας ο τίτλος είναι ένα εβραϊκό ακρωνύμιο που σημαίνει παράπλευρες απώλειες— ισχυρίζεται ότι διερευνά πλήγματα υποστηριζόμενα από ΤΝ από το Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας, τα οποία υποστηρίζει ότι οδήγησαν σε θανάτους αμάχων, συμπεριλαμβανομένων μαρτυριών από 24 φερόμενους ως στρατιώτες των ισραηλινών υπηρεσιών πληροφοριών. Η ταινία κέρδισε ειδικό βραβείο της κριτικής επιτροπής αυτή την εβδομάδα στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, όπου έκανε πρεμιέρα.

Μαρτυρία στην ταινία κάνει λόγο για «μαζικές δολοφονίες σε βιομηχανική κλίμακα» στη Γάζα, ανέφερε ένας από τους αξιωματικούς σε μια σειρά ανώνυμων συνεντεύξεων, περιγράφοντας ένα σύστημα υποβοηθούμενο από ΤΝ που ταυτοποιούσε στόχους χρησιμοποιώντας δεδομένα που συλλέχθηκαν από χιλιάδες παραβιασμένα κινητά τηλέφωνα. Το Ισραήλ απορρίπτει την υπόθεση της ταινίας και δηλώνει ότι κατέβαλε μεγάλες προσπάθειες για την αποφυγή απωλειών μεταξύ αμάχων και ότι η Χαμάς χρησιμοποιεί τους αμάχους της Γάζας ως ανθρώπινες ασπίδες σε πυκνοκατοικημένες περιοχές — ισχυρισμό τον οποίο η Χαμάς αρνείται.

Την Παρασκευή —μία ημέρα μετά την πρεμιέρα της ταινίας στο φεστιβάλ και μία ημέρα πριν κερδίσει το βραβείο— ο IDF εξέδωσε ανακοίνωση δηλώνοντας ότι «απορρίπτει κατηγορηματικά» τους ισχυρισμούς που διατυπώνονται στο ντοκιμαντέρ και επικρίνοντας τη χρήση ανώνυμων μαρτυριών.

Ο IDF ανέφερε επίσης ότι οι αποφάσεις για την επιλογή και την έγκριση των πληγμάτων λαμβάνονταν «μόνο από ανθρώπινο προσωπικό… και όχι από τεχνητή νοημοσύνη».

«Σύμφωνα με τις αναφορές που έχουν προκύψει μέχρι στιγμής, δεν πρόκειται για ταινία που ασκεί κριτική στον IDF και δεν αποτελεί προσπάθεια εξακρίβωσης της αλήθειας. Βασίζεται σε συκοφαντίες αίματος [blood libels], σκόπιμη στρέβλωση της πραγματικότητας και ψευδείς και σοβαρές κατηγορίες εναντίον στρατιωτών και διοικητών του IDF», δήλωσε ο Ζαμίρ σε ανακοίνωσή του μετά από συνάντηση που είχε τη Δευτέρα με ανώτερους στρατιωτικούς αξιωματούχους σχετικά με το ντοκιμαντέρ.

Δήλωσε ότι η ταινία «υιοθετεί αφηγήματα όσων μισούν το Ισραήλ, δυσφημεί τους στρατιώτες και τους διοικητές μας και επιδιώκει να παρουσιάσει τον IDF ότι ενεργεί σκόπιμα παράνομα».

«Πρόκειται για μια επικίνδυνη προσπάθεια να μας αφαιρεθεί η νομιμοποίηση να υπερασπιστούμε τους εαυτούς μας απέναντι στους χειρότερους εχθρούς μας, και κατ’ αυτόν τον τρόπο να δημιουργηθεί πραγματικός κίνδυνος για τους στρατιώτες και τους διοικητές του IDF», συνέχισε ο Ζαμίρ. «Δεν θα επιτρέψουμε να μετατραπούν οι στρατιώτες του IDF σε στόχους μέσα από ψέματα και συκοφαντίες αίματος. Απέναντι σε μια τέτοια προσπάθεια, οφείλουμε να δράσουμε αποφασιστικά, χρησιμοποιώντας όλα τα εργαλεία που έχουμε στη διάθεσή μας, νομικά, διοικητικά και δημόσιας διπλωματίας».

Ο Ζαμίρ διέταξε τη Δευτέρα τη σύσταση μιας «πολυοργανωτικής και διεπιστημονικής ομάδας» με επικεφαλής τη Διεύθυνση Σχεδιασμού, για να «διαμορφώσει κατευθύνσεις δράσης και εργαλεία για την αντιμετώπιση ψευδών ισχυρισμών κατά του IDF και των στρατιωτών του, σε συνεργασία με εμπειρογνώμονες από το Ισραήλ και όλο τον κόσμο».

Έδωσε επίσης εντολή στον Γενικό Στρατιωτικό Εισαγγελέα, υποστράτηγο Ιτάι Οφίρ (Itai Ofir), να «εξετάσει και να προωθήσει πιθανές νομικές ενέργειες σχετικά με την ταινία και τους εμπλεκόμενους σε αυτήν… λόγω της διάδοσης ψευδών ισχυρισμών κατά στρατιωτών του IDF και των πιθανών επιπτώσεών τους στην προσωπική τους ασφάλεια και στην ασφάλεια του κράτους».

Ο Ζαμίρ έδωσε επίσης εντολή στην ηγεσία του στρατού να εξετάσει «πτυχές ασφάλειας πληροφοριών και πιθανά άτομα που εμπλέκονται στη διαρροή διαβαθμισμένου υλικού που χρησιμοποιήθηκε στην παραγωγή της ταινίας».

Νωρίτερα τη Δευτέρα, ο Ντεφρίν απέρριψε επίσης κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς που διατυπώνονται στην ταινία και δήλωσε ότι ο IDF επιδιώκει να δει το ντοκιμαντέρ στο σύνολό του.

«Η ταινία “NAZA” δεν έχει ακόμη κυκλοφορήσει πλήρως, αλλά από ό,τι φαίνεται στο τρέιλερ, παρουσιάζει μια σειρά από σοβαρούς και ψευδείς ισχυρισμούς σχετικά με τον IDF και το προσωπικό του. Οι ισχυρισμοί που παρουσιάζονται στο τρέιλερ είναι αναληθείς, και ορισμένοι μάλιστα παρουσιάζονται με στρεβλό, παραποιημένο τρόπο, αποκομμένοι από την πραγματικότητα επί του πεδίου», δήλωσε ο Ντεφρίν σε ανάρτηση στα εβραϊκά στο X.

«Είναι σημαντικό για μένα να τονίσω ότι ο IDF είναι ένας στρατός που βασίζεται σε αξίες και λειτουργεί σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και σύμφωνα με δεσμευτικές επαγγελματικές αξίες και πρότυπα. Έτσι λειτουργήσαμε καθ’ όλη τη διάρκεια των τελευταίων τριών ετών, και έτσι θα συνεχίσουμε να λειτουργούμε, ακόμη και υπό τις πιο περίπλοκες συνθήκες μάχης», συνέχισε.

Ο Ντεφρίν δήλωσε ότι «για να καταστεί δυνατή μια ουσιαστική, επαγγελματική και βασισμένη σε γεγονότα συζήτηση, αντί να αρκεστούμε σε ψευδείς απεικονίσεις, καλώ τους κινηματογραφιστές να επιτρέψουν σε εκπροσώπους του IDF να δουν ολόκληρη την ταινία, ώστε να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε καθέναν από τους ισχυρισμούς που εγείρονται σε αυτήν με ουσιαστικό τρόπο».

«Η δημόσια συζήτηση γύρω από την ταινία θα πρέπει να διεξάγεται στη βάση γεγονότων — όχι στη βάση ψευδών απεικονίσεων και συκοφαντικών ψευδών», πρόσθεσε.

Αργότερα τη Δευτέρα, εκδίδοντας μήνυμα προς τα στρατεύματα, ο Ζαμίρ σημείωσε επίσης ότι «δεν έχω παρακολουθήσει την ταινία, δεν γνωρίζω από ποιους πήραν συνέντευξη σε αυτήν ή ποιος ή τι βρίσκεται πίσω της. Οι ισχυρισμοί και τα γεγονότα δεν παρουσιάστηκαν στον IDF, και επομένως είναι δύσκολο να απαντήσουμε στο ζήτημα σοβαρά και επαγγελματικά».

Ο αρχηγός του IDF δήλωσε ότι ο στρατός «θα συνεχίσει να δέχεται κάθε ουσιαστική κριτική και να εξετάζει τον εαυτό του», αλλά πρόσθεσε ότι «η ψευδής, χειριστική και αβάσιμη δυσφήμηση δεν αποτελεί νόμιμη κριτική, ακόμη κι αν λαμβάνει υποκριτικό χειροκρότημα».

Μεταξύ των ισχυρισμών της ταινίας είναι και ένας, που προβάλλεται σε προωθητικό βίντεο του ντοκιμαντέρ, ότι σχεδίασε ένα πλήγμα κατά τη διάρκεια του πολέμου εναντίον της Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας στο οποίο είχαν προβλεφθεί 500 θάνατοι αμάχων. Ο IDF αρνήθηκε αυτόν τον ισχυρισμό ως «εντελώς ψευδή».

«Ο IDF δεν σχεδίασε, δεν ενέκρινε ούτε πραγματοποίησε ποτέ πλήγμα στη Γάζα στο οποίο αναμενόταν να σκοτωθούν 500 άμαχοι ή οτιδήποτε κοντά σε αυτόν τον αριθμό. Ούτε προβλήθηκε κανένας αξιόπιστος ισχυρισμός καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου που να υποδηλώνει ότι ένα πλήγμα του IDF είχε προκαλέσει κάτι κοντά σε αυτόν τον αριθμό θανάτων», ανέφερε ο στρατός.

Ο IDF ανέφερε ότι οι Έιμπραχαμ και Σορ «δεν θα μπορούσαν επ’ ουδενί να επαληθεύσουν αυτόν τον ισχυρισμό, δεν υπάρχουν πραγματικά αποδεικτικά στοιχεία, κι όμως τον δημοσίευσαν ούτως ή άλλως».

Ο στρατός δήλωσε την Παρασκευή ότι «τα αποσπάσματα που αναφέρονται περιλαμβάνουν ισχυρισμούς σχετικά με την εθνική και στρατιωτική στρατηγική που βρίσκονται σαφώς πέρα από τις γνώσεις κατώτερων στρατιωτών», και ότι υπάρχουν «αναφορές σε καταστάσεις στις οποίες στρατιώτες της Διεύθυνσης Πληροφοριών του IDF, από τους οποίους φέρεται να πάρθηκε συνέντευξη για την ταινία, εξ ορισμού δεν θα είχαν εμπλακεί».

Η ταινία έχει δεχθεί σημαντικές αντιδράσεις από μια σειρά Ισραηλινών πολιτικών, συμπεριλαμβανομένου του υπουργού Πολιτισμού Μίκι Ζοχάρ (Miki Zohar), ο οποίος έχει απειλήσει να ανακαλέσει την υπηκοότητα των κινηματογραφιστών.