Πνευματικό Ημερολόγιο (Σημειώσεις για τον 21ο αιώνα): ΡΙΚΚΕΡΤ

Ημερομηνία:

Επιμέλεια – Κείμενα: Στρατής Παπαμανουσάκης

ΡΙΚΚΕΡΤ – HEINRICH RICKERT
(Ντάντσιγκ Πολωνία 1883-Χαϊδελβέργη, 1936)

Γερμανός νεοκαντιανός φιλόσοφος, καθηγητής στα Πανεπιστήμια Φράιμπουργκ και Χαϊδελβέργης, εκπρόσωπος της σχολής Βάδης ή αξιολογικής σχολής, που μαζί με τη σχολή του Μαρβούργου εκφράζουν το γερμανικό υπερβατικό ιδεαλισμό. Οπαδός της κριτικής ιδεοκρατίας, προβληματίζεται με το έργο του στις διαφορές φυσικών και πνευματικών επιστημών και στη θεωρία του πολιτισμού. Αντικρούοντας τη φιλοσοφία του Νίτσε και του Μπέρξον, προσπαθεί να γεφυρώσει το χάσμα επιστήμης – ιστορίας και φύσης – πνεύματος, θέτει τις βάσεις της «λόγιας ιστορίας» και παρεμβάλλει μια τρίτη οντολογική σφαίρα, χωρίς να αίρει τον δυισμό ιδέας και πραγματικότητας, επηρεάζοντας άμεσα την κοινωνιολογία του Βέμπερ και ολόκληρη τη φιλοσοφική σκέψη.

Έργα: Zur Lehre von der Definition (1888), The limits of concept formation in natural science (1896-1902), Geschichtphilosophie (1905), Προβλήματα της φιλοσοφίας και της ιστορίας (1905) Σύστημα φιλοσοφίας (1921), Kant als philosoph der modernen Kultur (1924), Η αιώνια νεότης των ελλήνων (1929), Grundprobleme der philosophie, Methodologie, Ontologie, Anthropologie (1934), Επιστήμη και Ιστορία, Κριτική της θετικιστικής επιστημολογίας (1962).

Βιβλιογραφία: Ernst Troelsch, Uber den begriff einer historischen dialektik, Windelband-Ricert und Hegel, 1919, A. Faust, Heinrich Rickert und seine stellung innerhalb der deutschen philosophie der gegenwart, 1927, Georg. Gurvitch, La theorie des valeurs de Heinrich Rickert, 1937, F. Federiki, La filosofia dei valori de Heinrich Rickert, 1993, Rainer A. Bast, Heinrich Rickert, 2003, Βικιπαίδεια.

ΚΕΙΜΕΝΑ: ΡΙΚΕΡΤ, ΣΥΣΤΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ

** ** **

Καμμια κοινωνία δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς κάποια τάξη, χωρίς μια ρύθμιση των σχέσεων των μελών της, χωρίς μερικούς κανόνες που καθορίζουν τη συμπεριφορά τους. Αυτοί οι κανόνες πηγάζουν από συμβάσεις, από έθιμα, από νόμους και τότε αφορούν το δίκαιο. Αλλά πηγάζουν και από την ηθική, από τις αντιλήψεις που χωρίς να έχουν χαρακτήρα άμεσου εξαναγκασμού και υποχρεωτικότητας, κρίνονται ζωτικής και θεμελιώδους σημασίας για τη διατήρηση και την ανάπτυξη της κοινωνίας.

Η ηθική διαμορφώνει έτσι τη συνείδηση του ανθρώπου, γίνεται δεύτερη φύση για τον άνθρωπο, που αισθάνεται ανησυχία, φόβο και ντροπή για την παραβίασή της και ικανοποίηση, ευχαρίστηση, ηρεμία για την τήρησή της. Η ηθική γίνεται κοινωνική συνείδηση όταν το άτομο δοκιμάζει το αίσθημα ότι ανήκει σε μια ομάδα, ότι συνεργάζεται με τα άλλα μέλη της ομάδας, ότι οφείλει σεβασμό και νομιμοφροσύνη σ’ αυτή. Η ηθική τότε γίνεται ηθικότητα, απαραίτητη για την ανάπτυξη του πολιτισμού. Και στον πολιτισμό οι ηθικοί παράγοντες παίζουν σπουδαίο ρόλο. Ο γάμος, η σεξουαλική ηθική, η κοινωνική ηθική, η θρησκεία, ανήκουν στους ηθικούς παράγοντες του πολιτισμού. Αυτά είναι τα θέματα της ηθολογίας.
Καθώς η κοινωνία αλλάζει και η ηθική προσαρμόζεται στις νέες συνθήκες. Αναζητούνται έτσι νέες ηθικές αρχές ανταποκρινόμενες στις ανάγκες και στις ιδέες της εποχής. Και καθώς η ανάπτυξη της επιστήμης και της τεχνικής δεν αφήνει περιθώρια για την καθιέρωση σταθερών αρχών καθώς η ίδια η δομή του ηθικού προσώπου αμφισβητείται, αρχίζει να εμφανίζεται ακόμη και το ερώτημα για το τέλος της ηθικής.

Το ξέρουμε…

Το να βλέπεις αυτά τα μηνύματα είναι κουραστικό. Και να είσαι σίγουρος πως ούτε κι εμείς χαιρόμαστε να τα γράφουμε.

Όμως αυτό το μήνυμα δεν αφορά εμάς· αφορά την επιβίωση μιας ανεξάρτητης, μαχητικής δημοσιογραφίας στην Κρήτη.

  1. Η δική σου στήριξη είναι πολύτιμη, γιατί μας επιτρέπει να κάνουμε ρεπορτάζ χωρίς φόβο και εξαρτήσεις, κρατώντας παράλληλα τη δημοσιογραφία μας προσβάσιμη σε όλους — ακόμη και σε όσους δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να πληρώσουν.
  2. Η απλή αλήθεια είναι ότι τα έσοδα διαρκώς συρρικνώνονται και η αναγνωσιμότητα από μόνη της δεν αρκεί για να κρατήσει ζωντανό ένα μέσο.

Αν πιστεύεις κι εσύ ότι η ελεύθερη ενημέρωση είναι ζωτικής σημασίας για τη δημοκρατία και τον έλεγχο της εξουσίας, δώσε μας τη δύναμη να συνεχίσουμε.

Γίνε συνδρομητής

Σας ευχαριστούμε θερμά.

Ακολουθήστε το agonaskritis.gr στο Google News, στο facebook και στο twitter και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις - Γίνετε συνδρομητές!

Αγώνας της Κρήτηςhttp://bit.ly/agonaskritis
Ο “Αγώνας της Κρήτης” εκδόθηκε στις 8 Ιουλίου του 1981. Είναι η έκφραση μιας πολύχρονης αγωνιστικότητας. Έμεινε όλα αυτά τα χρόνια σταθερός στη διακήρυξή του για έγκυρη – έγκαιρη ενημέρωση χωρίς παρωπίδες. Υπηρετεί και προβάλλει, με ευρύτητα αντίληψης, αξίες και οράματα για μία καλύτερη κοινωνία. Η βασική αρχή είναι η κριτική στην εξουσία όποια κι αν είναι αυτή, ιδιαίτερα στα σημεία που παρεκτρέπεται από τα υποσχημένα, που μπερδεύεται με τη διαφθορά, που διαφθείρεται και διαφθείρει. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που η εφημερίδα έμεινε μακριά από συσχετισμούς και διαπλοκές, μακριά από μεθοδεύσεις και ίντριγκες.

Τελευταία Νέα

Περισσότερα σαν αυτό
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Λαϊκή Συσπείρωση Κρήτης: «Προσπάθεια συγκάλυψης των εγκληματικών ελλείψεων στις υποδομές» ενόψει χειμερινής περιόδου

Η Λαϊκή Συσπείρωση Κρήτης καταγγέλλει ελλείψεις σε υποδομές πολιτικής προστασίας μετά τη σύσκεψη με τον υπουργό Ευάγγελο Τουρνά ενόψει χειμερινής περιόδου 2026-2027.

Ε. Χνάρης: «Εμπαιγμός χωρίς τέλος στα σχολεία του Ρεθύμνου» – Κάλυψη μόλις 10,7% των κενών στην Πρωτοβάθμια

Ο βουλευτής Ρεθύμνης Εμμανουήλ Χνάρης καταγγέλλει τη δραματική έλλειψη αναπληρωτών στα σχολεία του νομού. Μόλις 18/167 κενά στην Πρωτοβάθμια, 1/126 στην Ειδική Αγωγή.

Σύσκεψη στο ΙΤΕ για τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών Μεταφορών της Περιφέρειας Κρήτης

Σύσκεψη στο ΙΤΕ για τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών Μεταφορών της Περιφέρειας Κρήτης. Συμμετείχαν Μιχάλης Σαρρής και εκπρόσωποι του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας.

Ένταξη έργων ύδρευσης 2,1 εκατ. ευρώ στον Δήμο Πλατανιά μέσω του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης»

Ένταξη έργων ύδρευσης 2,1 εκατ. ευρώ στον Δήμο Πλατανιά μέσω του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης». Νέα δίκτυα σε Δέμπλα, Ψαθόγιαννο και Αποθήκες.