Πνευματικό Ημερολόγιο (Σημειώσεις για τον 21ο αιώνα): ΦΙΛΩΝ ΙΟΥΔΑΙΟΣ

Ημερομηνία:

Επιμέλεια – Κείμενα: Στρατής Παπαμανουσάκης

ΦΙΛΩΝ ΙΟΥΔΑΙΟΣ – PHILO JUDAEUS
(Αλεξάνδρεια 30/25/10 π.Χ. – 45/50)

Ελληνοϊουδαίος φιλόσοφος από ιερατικό γένος της αλεξανδρινής εποχής, που έγραψε στην ελληνική κατά τα αττικά πρότυπα, χρησιμοποιώντας εκλεκτικά ιουδαϊκή ερμηνεία, στωική και πλατωνική φιλοσοφία και πυθαγορικό μυστικισμό. Το έργο του αναδεικνύει την συμπληρωματικότητα μωσαϊκού νόμου και ελληνικής φιλοσοφικής σκέψης, κυρίως της πλατωνικής και προβάλλει την αντίληψη της προσεγγίσεως του Θεού κατά την ύπαρξη και όχι την ουσία του. Η θεωρία του περί του Λόγου του Θεού ως ανώτερης θεϊκής δύναμης, μεσάζοντα Θεού και κόσμου και ως υιού του Θεού, προϊδεάζει για τον χριστιανικό Λόγο. Ο εκλεκτικισμός, η αλληγορική του μέθοδος και η σύνδεση ιουδαϊσμού, ελληνισμού και χριστιανισμού που επιχειρεί, άσκησαν σημαντική επίδραση στη θεολογία των Πατέρων της Εκκλησίας (Κλήμης, Ωριγένης, Αμβρόσιος, Αυγουστίνος).

Έργα: Περί της κατά Μωυσέα κοσμοποιίας, Νόμων ιερών αλληγορία των μετά την εξαήμερον, Περί γενέσεως Άβελ, Περί των του δοκησισόφου Κάιν εγγόνων, Ότι άτρεπτον το θείον, Περί φυτουργίας Νώε, Περί συγχύσεως διαλέκτων, Περί του τις ο των θείων εστίν κληρονόμος, Περί φυγής και ευρέσεως, Περί του θεοπέμπτους είναι τους ονείρους, Περί Αβραάμ, Περί Ιωσήφ, Περί του βίου Μωυσέως, Περί των δέκα λόγων.

Βιβλιογραφία: Ιώσηπος, Ιουδαϊκή αρχαιολογία, Norman Bentwich, Philo-Judaeus of Alexandria, 1910, E. Bréhier, Les idées philosophiques et religieuses de Phil. d’ Alex., 1950, H. Chadwick, Philo and the beginnings of christian thought, 1967, G.D. Farandos, Kosmos und Logos nach Ph.v.A., 1976, Μ.Γ. Φούγιας, Ελληνισμός και Ιουδαϊσμός, 1995, Jewish Encyclopedia.

ΚΕΙΜΕΝΑ: ΦΙΛΩΝ ΙΟΥΔΑΙΟΣ, ΝΟΜΩΝ ΙΕΡΩΝ ΑΛΛΗΓΟΡΙΑ

*  *  *

Η ελληνοχριστιανική δογματική έχει ένα πρόδρομο, εκφραστή της ιουδαιοελληνικής φιλοσοφίας, του θρησκευτικού συγκρητισμού και της μυστικιστικής τάσης της εποχής. Είναι ο Φίλων ο Ιουδαίος, σύγχρονος του Χριστού, πιστός ισραηλίτης, αλλά και θαυμαστής της ελληνικής φιλοσοφίας. Πιστεύει πως οι έλληνες χρησιμοποίησαν τα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης και γι’ αυτό χρησιμοποιεί και ο ίδιος την αλληγορία για την ερμηνεία της Γραφής, συναρμόζοντας σ’ ένα σύστημα ελληνική και ιουδαϊκή θεολογία.

Ο Θεός – Ιεχωβά του Φίλωνα είναι τελειότερος από κάθε τελειότητα, καλύτερος από κάθε καλό, μεγαλύτερος από κάθε μεγαλείο. Είναι ανώνυμος, άποιος, ακατάληπτος. Είναι η πρώτη αιτία, η δύναμη, η αγαθότητα. Γι’ αυτόν ξέρομε μόνο πώς είναι και όχι τι είναι. Η απόλυτη υπερκοσμικότητα του Θεού συνδέεται με την απόλυτη ενέργεια του Θεού στον κόσμο, μέσω διαμέσων δυνάμεων. Οι δυνάμεις αυτές συγκεφαλαιώνονται στον Λόγο, μεσίτη Θεού και κόσμου, όργανο δημιουργίας και κυβέρνησης του κόσμου, πρωτότοκο γιό του Θεού, δεύτερο Θεό. Μ’ αυτό τον τρόπο, ο Λόγος έχει τις ιδιότητες του στωϊκού λόγου, μετέωρος ανάμεσα στην έννοια ενός προσωπικού όντος, διαφορετικού από τον Θεό και σε μια απρόσωπη θεϊκή δύναμη ή ιδιότητα. Έτσι ο Θεός μπορεί να είναι παρών στον κόσμο με τη δύναμη και την ενέργειά του, ενώ με την ουσία του μένει ολότελα έξω απ’ αυτόν. Ο κόσμος δημιουργείται από τον Θεό με τη μεσολάβηση του Λόγου από τα άτακτα στοιχεία που υπάρχουν. Η πεπερασμένη ύπαρξη προϋποθέτει, πέρα από την ψυχή και την ύλη, το μη ον, που εξηγεί το κακό σύμφυτο με την ψυχή, από την ένωσή της με το σώμα. Το σώμα είναι ο τάφος της ψυχής. Και η απαλλαγή απ’ αυτό, το ξεχώρισμα του λογικού από το αισθησιακό, είναι η ηθική του Φίλωνα. Ξερίζωμα των παθών, καλλιέργεια της αρετής, πεποίθηση στη θεότητα, οδηγούν στη θρησκευτική τελειότητα. Τρεις βαθμοί, η ασκητική αρετή (Ιακώβ), η αρετή της διδασκαλίας (Αβραάμ), η θεοχάρητη φύση (Ισαάκ), μεσολαβούν για την άνοδο στο ανώτατο σημείο, στην έκσταση. Στο φωτισμό που προέρχεται από την εισροή του αόρατου θεϊκού πνεύματος στον άνθρωπο. Η θεϊκή χάρη είναι έτσι λύτρωση από τα δεσμά των αισθήσεων, μυστική ένωση, θέα του Θεού.

Το ξέρουμε…

Το να βλέπεις αυτά τα μηνύματα είναι κουραστικό. Και να είσαι σίγουρος πως ούτε κι εμείς χαιρόμαστε να τα γράφουμε.

Όμως αυτό το μήνυμα δεν αφορά εμάς· αφορά την επιβίωση μιας ανεξάρτητης, μαχητικής δημοσιογραφίας στην Κρήτη.

  1. Η δική σου στήριξη είναι πολύτιμη, γιατί μας επιτρέπει να κάνουμε ρεπορτάζ χωρίς φόβο και εξαρτήσεις, κρατώντας παράλληλα τη δημοσιογραφία μας προσβάσιμη σε όλους — ακόμη και σε όσους δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να πληρώσουν.
  2. Η απλή αλήθεια είναι ότι τα έσοδα διαρκώς συρρικνώνονται και η αναγνωσιμότητα από μόνη της δεν αρκεί για να κρατήσει ζωντανό ένα μέσο.

Αν πιστεύεις κι εσύ ότι η ελεύθερη ενημέρωση είναι ζωτικής σημασίας για τη δημοκρατία και τον έλεγχο της εξουσίας, δώσε μας τη δύναμη να συνεχίσουμε.

Γίνε συνδρομητής

Σας ευχαριστούμε θερμά.

Ακολουθήστε το agonaskritis.gr στο Google News, στο facebook και στο twitter και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις - Γίνετε συνδρομητές!

Αγώνας της Κρήτηςhttp://bit.ly/agonaskritis
Ο “Αγώνας της Κρήτης” εκδόθηκε στις 8 Ιουλίου του 1981. Είναι η έκφραση μιας πολύχρονης αγωνιστικότητας. Έμεινε όλα αυτά τα χρόνια σταθερός στη διακήρυξή του για έγκυρη – έγκαιρη ενημέρωση χωρίς παρωπίδες. Υπηρετεί και προβάλλει, με ευρύτητα αντίληψης, αξίες και οράματα για μία καλύτερη κοινωνία. Η βασική αρχή είναι η κριτική στην εξουσία όποια κι αν είναι αυτή, ιδιαίτερα στα σημεία που παρεκτρέπεται από τα υποσχημένα, που μπερδεύεται με τη διαφθορά, που διαφθείρεται και διαφθείρει. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που η εφημερίδα έμεινε μακριά από συσχετισμούς και διαπλοκές, μακριά από μεθοδεύσεις και ίντριγκες.

Τελευταία Νέα

Περισσότερα σαν αυτό
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Λαϊκή Συσπείρωση Κρήτης: «Προσπάθεια συγκάλυψης των εγκληματικών ελλείψεων στις υποδομές» ενόψει χειμερινής περιόδου

Η Λαϊκή Συσπείρωση Κρήτης καταγγέλλει ελλείψεις σε υποδομές πολιτικής προστασίας μετά τη σύσκεψη με τον υπουργό Ευάγγελο Τουρνά ενόψει χειμερινής περιόδου 2026-2027.

Ε. Χνάρης: «Εμπαιγμός χωρίς τέλος στα σχολεία του Ρεθύμνου» – Κάλυψη μόλις 10,7% των κενών στην Πρωτοβάθμια

Ο βουλευτής Ρεθύμνης Εμμανουήλ Χνάρης καταγγέλλει τη δραματική έλλειψη αναπληρωτών στα σχολεία του νομού. Μόλις 18/167 κενά στην Πρωτοβάθμια, 1/126 στην Ειδική Αγωγή.

Σύσκεψη στο ΙΤΕ για τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών Μεταφορών της Περιφέρειας Κρήτης

Σύσκεψη στο ΙΤΕ για τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών Μεταφορών της Περιφέρειας Κρήτης. Συμμετείχαν Μιχάλης Σαρρής και εκπρόσωποι του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας.

Ένταξη έργων ύδρευσης 2,1 εκατ. ευρώ στον Δήμο Πλατανιά μέσω του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης»

Ένταξη έργων ύδρευσης 2,1 εκατ. ευρώ στον Δήμο Πλατανιά μέσω του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης». Νέα δίκτυα σε Δέμπλα, Ψαθόγιαννο και Αποθήκες.