του Άμπι Σάιτς *

Η εν εξελίξει «γαζοποίηση» της Δυτικής Όχθης από το Ισραήλ απειλείται όσο υπάρχουν αυτόπτες μάρτυρες στο πεδίο. Καθώς το ίδιο εργάζεται για να τους απαλλαγεί, απαγορεύοντας την είσοδο και απελαύνοντας ακτιβιστές, ενδέχεται να απαιτηθεί ξένη παρέμβαση

Αποστειρωμένη ως μια αντιτρομοκρατική προσπάθεια με το όνομα «Επιχείρηση Σιδερένιο Τείχος», ο IDF εκτόπισε περισσότερους από 40.000 κατοίκους από τους προσφυγικούς καταυλισμούς της Τζενίν, του Τουλκάρμ και του Νουρ Σαμς στη βόρεια Δυτική Όχθη στις αρχές του 2025. Δημοσιογράφοι και απεσταλμένοι του ΟΗΕ στο πεδίο εκείνη την εποχή επεσήμαναν ομοιότητες μεταξύ της κλίμακας και της βαναυσότητας των επιχειρήσεων του Ισραήλ στη Γάζα.

Την περασμένη εβδομάδα, η Haaretz αποκάλυψε τα μεγάλα σχέδια του ισραηλινού στρατού για τα ερείπια της Τζενίν: την εγκαθίδρυση ενός μόνιμου στρατιωτικού φυλακίου – και το σπάσιμο ενός στάτους κβο 33 ετών με το να χτίσει στην ελεγχόμενη από την Παλαιστινιακή Αρχή Περιοχή Α (Area A) για πρώτη φορά από τότε που οι Συμφωνίες του Όσλο χώρισαν τη Δυτική Όχθη το 1993.

Ενώ ο στρατός ήταν απασχολημένος με την ισοπέδωση της Γάζας και της Τζενίν, Ισραηλινοί έποικοι πραγματοποίησαν τη δική τους εκστρατεία εθνοκάθαρσης σε ολόκληρη τη Δυτική Όχθη. Σύμφωνα με στοιχεία του B’Tselem και του Γραφείου του ΟΗΕ για τον Συντονισμό Ανθρωπιστικών Υποθέσεων (OCHA), 5.910 Παλαιστίνιοι – από 66 αγροτικές και βεδουίνικες κοινότητες στην Περιοχή Γ (Area C) – αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους μεταξύ Ιανουαρίου 2023 και Απριλίου 2026 λόγω της βίας των εποίκων και των περιορισμών πρόσβασης.

Η αδύνατη απόφαση μιας κοινότητας να φύγει είναι το επιστέγασμα χρόνων παρενόχλησης: απώλεια της πρόσβασης σε νερό και γη, επιθέσεις εμπρησμού και πογκρόμ που μένουν ατιμώρητα, απώλεια των μέσων βιοπορισμού, βίαια κρατικά χρηματοδοτούμενα αγροτικά φυλάκια που πολλαπλασιάζονται σαν κουνέλια και στήνουν καταυλισμούς δίπλα στο σπίτι μιας οικογένειας.

Αυτές οι επιθέσεις είναι καλά τεκμηριωμένες, επειδή σε αντίθεση με τη Γάζα, η Δυτική Όχθη παραμένει ως επί το πλείστον ανοιχτή στους ανθρώπους που καταγράφουν αυτές τις θηριωδίες: ρεπόρτερ, εργαζόμενους σε ανθρωπιστικές οργανώσεις, υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δημοσιογράφους των πολιτών. Οι Παλαιστίνιοι δημοσιογράφοι στοχοποιούνται εδώ και καιρό από τον IDF στη Δυτική Όχθη – και, πιο πρόσφατα, από εποίκους – αλλά φαίνεται ότι το Ισραήλ εντείνει τις προσπάθειές του να απαλλάξει αυτή τη λωρίδα γης από μάρτυρες, εργαλειοποιώντας τις εντολές για κλειστές στρατιωτικές ζώνες και στοχοποιώντας ξένους ακτιβιστές.

Ακτιβιστές – ορισμένοι σε εβραϊκά και ισραηλινά προγράμματα όπως το Achvat Amim του Hashomer Hatzair – οι οποίοι ταξιδεύουν στη Δυτική Όχθη για να συμμετάσχουν σε δράσεις προστατευτικής παρουσίας, έχουν απελαθεί και τους έχει απαγορευτεί η επανείσοδος στο Ισραήλ για έως και 10 χρόνια, ή έχουν ανακληθεί οι βίζες τους. Στο πιο πρόσφατο και πιο ακραίο παράδειγμα, το Κέντρο για την Εβραϊκή Μη-Βία (Center for Jewish Nonviolence) δήλωσε στη Haaretz ότι ένας από τους Εβραίους ακτιβιστές του απελάθηκε από το Ουμ αλ-Κάιρ πίσω στις Ηνωμένες Πολιτείες τον Μάιο και του επιβλήθηκε ισόβια απαγόρευση με τη μη βίαιη και αόριστη κατηγορία της «παρεμπόδισης στρατιώτη κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του».

Βόρεια της Ραμάλα, δύο κοινότητες Βεδουίνων που δέχονταν επίθεση ζήτησαν από τον ραβίνο Άρικ Άσερμαν (Arik Ascherman) να διευκολύνει βάρδιες προστατευτικής παρουσίας όλο το εικοσιτετράωρο για μήνες, μέχρι που και στις δύο κοινότητες επιβλήθηκαν εντολές ετήσιας κλειστής στρατιωτικής ζώνης, οι οποίες εμπόδισαν Ισραηλινούς και διεθνείς ακτιβιστές –των οποίων ο κύριος στόχος είναι η καταγραφή της βίας των εποίκων και της ανάρμοστης συμπεριφοράς του IDF– από το να είναι παρόντες στο πεδίο.

Οι εντολές αυτές δεν επιβάλλονται κατά της «Νεολαίας των Λόφων» (Hilltop Youth) που διαμένει σε κοντινά παράνομα φυλάκια, ορισμένα από τα οποία έχουν κατεδαφιστεί επανειλημμένα από την Πολιτική Διοίκηση. Και οι δύο κοινότητες –η Σακάρα κοντά στην Ντούμα και η Χαλέτ ας-Σίντρα– έκτοτε έχουν εκκενωθεί και ισοπεδωθεί.

Όπως δήλωσε ο Άσερμαν στον Ματάν Γκολάν της Haaretz τον Ιανουάριο: «Οι έποικοι μόνοι τους δεν είναι ικανοί να πραγματοποιήσουν αυτά που κάνουν, και είμαστε μάρτυρες του γεγονότος ότι το κράτος και οι δυνάμεις ασφαλείας δεν χρησιμοποιούν όλα τα εργαλεία που έχουν στη διάθεσή τους». Η εν εξελίξει «γαζοποίηση» της Δυτικής Όχθης από το Ισραήλ απειλείται όσο υπάρχουν αυτόπτες μάρτυρες στο πεδίο για τις εκστρατείες μαζικού εκτοπισμού της. Ελλείψει αυτών, ενδέχεται να απαιτηθεί ξένη παρέμβαση, καθώς οι καταδίκες από πολιτικούς της αντιπολίτευσης στην Κνεσέτ, αμερικανοεβραϊκά ιδρύματα, ακόμη και από τους ίδιους τους εποίκους της Δυτικής Όχθης, δεν έχουν ακόμη επηρεάσει ουσιαστικά την κλιμακούμενη, υποστηριζόμενη από το κράτος βία των αυτόκλητων τιμωρών, την ανάρμοστη συμπεριφορά του IDF ή την έρπουσα προσάρτηση.

Και ενώ η διεθνής πίεση έχει επιτύχει ελάχιστα στη Γάζα, έχει αποτρέψει την εκδίωξη χωριών της Δυτικής Όχθης και, από την περασμένη εβδομάδα, σταμάτησε το σχέδιο κατάληψης E1 του ακροδεξιού Μπεζαλέλ Σμότριτς, καθιστώντας την, όπως όλα δείχνουν, την τελευταία εναπομένουσα λύση για όσους επιδιώκουν να σταματήσουν τη «γαζοποίηση» της Δυτικής Όχθης.

* Haaretz, 15 Ιουνίου 2026