30.8 C
Chania
Friday, June 21, 2024

Το “κυνήγι του θησαυρού” στον Μυλοπόταμο και το κοίτασμα ‘”Cretan Mylopotamos-gas”

Ημερομηνία:

Του Γιώργου Ουρανού

Ένας πολιτιστικός θεσμός που μας μεταφέρει νοερά στην ιστορία της Κρήτης από τους Μινωϊτες ως και τον Β΄παγκόσμιο πόλεμο !

Ο πολιτιστικός θεσμός

Έχουν περάσει ήδη 20 χρόνια από τότε που για 1η φορά το 2003 διοργανώθηκε το ΄΄κυνήγι του θησαυρού’’ στον Δήμο Μυλοποτάμου Ρεθύμνηςή Γεροποτάμου όπως λεγόταν παλιότερα. Ξεκίνησε σαν παιγνίδι από μερικές παρέες νέων,μα τώρα πιά έχει φτάσει σε ένα κορυφαίο πολιτιστικό γεγονός για μεγάλο μέρος του πληθυσμού του επαρχιακού Δήμου των περίπου 15 χιλιάδων κατοίκων.Σίγουρα έχει κατοχυρωθεί  πια ως ένας ισχυρός πολιτιστικός θεσμός πουδιοργανώνεται κάθε χρόνο μερικές εβδομάδες πριν από τις απόκριες, και έχει αγκαλιαστεί από τη πολυπληθή νεολαία της περιοχής.

Ο Μυλοπόταμος

Μυλοπόταμος ή Μυλοπότας, είναι μια γεωγραφική ονομασία που συναντάται σε μερικές περιοχές της Ελλάδας,όπως : Στην Ίο, στο Άγιο Όρος στην Χαλκιδική, στα Κύθηρα, στην Τσαγκαράδα Πηλίου αλλά και στο Ρέθυμνο της Κρήτης. Όμως ως ονομασία Δήμου υπάρχει μόνο στο Ρέθυμνο. Σίγουρα η ονομασία τους οφείλεται στην ύπαρξη νερόμυλων κατά μήκος της διαδρομής κάποιου τοπικού ποταμού! Στον Μυλοπόταμο του Ρεθύμνου, ο ποταμός αυτός, είναι ο μεγαλύτερος σε μήκος της Κρήτης , ο οποίος αποστραγγίζει ολόκληρο τον βόρειο και δυτικό Ψηλορείτη με μια διαδρομή 30 τουλάχιστον χιλιομέτρων. Το όνομά του είναι Γεροπόταμοςπου πηγάζει από το οροπέδιο της Νίδας και εκβάλει  στοΣτόμιο,τοποθεσίατων οικισμών Πανόρμου και  Αγγελιανών!

Η ιστορική διαδρομή

Ο Μυλοπόταμος έχει βαθιά ιστορική διαδρομή, που ξεκινάει  από το Ιδαίο Άντρον, την Μινωϊκή Ζώμινθο, την Ελληνιστική Αξό, την Ομηρική Ελεύθερνα, το Ελληνιστικό Σταυρωμένο, την Ατάλη,όσο και τον Μινωϊκό οικισμόστο ‘’Καλό χωράφι’’ Σισσών. Οι περιοχές και οι πόλεις αυτές ήκμασαν και κατά τη μετέπειτα Ρωμαϊκή περίοδο με σπουδαιότερο κέντρο την Ελεύθερνα. Με τη κατάκτηση της Κρήτης από τους Ενετούς αναδείχτηκαν και άλλα κέντρα, όπως το Καστέλι ήCastello ,δηλαδή το σημερινό Πάνορμο, όπου ήταν  και ‘’το βασίλειο’’ του μεγάλου Ενετοκρητικού φεουδάρχη Αλέξιου Καλλέργη. Τους Ενετούς κατακτητές , διαδέχτηκαν οι Οθωμανοί κατακτητέςπου κατέλαβαν το Ρέθυμνο το 1649. Στην απογραφή που διεξήγαγε το 1670 ο Εμπού Μπεκίρ Εφένδης , ο Αρχιδεφτερδάρης της Κρήτης, στον Μυλοπόταμο καταγράφηκαν68 οικισμοί , 8 μοναστήρια και  6  μετόχια . Ο συνολικός πληθυσμός του, σύμφωνα με τους υπολογισμούς των Οθωμανών, ήταν 4.300 οικογένειες υποτελείς σε φόρους. Άλλωστε ο σκοπός της απογραφής, δεν ήταν ούτε επιστημονικής έρευνας, ούτε φυσικά δημογραφικού ενδιαφέροντος.Την απογραφή την διενέργησαν οι Οθωμανοί, για να καθορίσουν τους φόρους που θα ήταν υποχρεωμένοι να πληρώνουν οι κατακτημένοι Κρήτες και  οι εναπομείναντες Ενετοί ,σε αυτούς , τους νέους κατακτητές του νησιού.

Θα μπορούσαν να ήταν και Μινωϊτες κεραμίστες! Όμως είναι Μυλοποταμίτες αγγειοπλάστες στις Μαργαρίτες Μυλοποτάμου το 1950!

Οι μεγάλοι αγώνες

Πάντα στο Μυλοπόταμο, όπως και σε ολόκληρη τη Κρήτη, οι αγώνες κατά των εισβολέων και των κατακτητών  τους, ήταν σκληροί και κατέληγαν σεμεγάλα θανατικά για τους κατοίκους του είτε ήταν μαχητές είτε άμαχοι. Τα Μινωϊκά χρόνια επιδρομές κατά του νησιού δεν αναφέρονται, αφού τους Μινωϊτες,ως θαλασσοκράτορες που ήταν, δεν τολμούσαν άλλοι ναυτικοί λαοί να τους απειλήσουν. Όμοια, τα  Ομηρικά πάλι χρόνια, οι Κρήτες τοξοβόλοι ήταν τόσο ονομαστοί για τη πολεμική τους δεινότητα, που τάγματα  των μισθοφόρων τους , ήταν περιζήτητα σε ολόκληρη τη Μεσόγειο! Αργότερα σε περιόδους παρακμής του νησιού, κατέφθασαν σαν αποικιστές οι Αχαιοί αλλά και οι Δωριείς που κυριάρχησαν στο νησί. Οι Ρωμαίοι και μετέπειτα οι Βυζαντινοί ήταν οι επόμενοι κυρίαρχοι του νησιούως και το 824 μ.Χ. όπου για 137τόσα  χρόνια είχε κατακτηθεί από τους Άραβες της Ανδαλουσίας. Το  961 μ.Χ. επανακτήθηκε από τους Βυζαντινούς, για να περάσει αργότερα,αρχές του  1200 μ.Χ., στα χέρια των Ενετών , που θα ήταν οι νέοι κατακτητές του νησιού για 450 τουλάχιστον χρόνια. Οι τελευταίοι κατακτητές του νησιού και εξ ίσου σκληροί όπως και ήταν και οι Ενετοί, ήταν οι Οθωμανοί  που κατέλαβαν το νησί μετά την 20ετή πολιορκία του Χάνδακα ,του σημερινού Ηράκλειου, το 1669 μ.Χ. Οι αγώνες για την ανεξαρτησία του νησιού ξεκίνησαν  από τον Μάρτιο του  1770 με την επανάσταση του Δασκαλογιάννη.Από τότε και για 130 ολόκληρα χρόνια οι Κρήτες ήταν σε μια διαρκή επαναστατική περίοδο, μετρώντας  11 στον αριθμό επαναστατικές εξεγέρσεις. Η  ανεξαρτησία του νησιού ήρθε μόλις το 1898, με την τελευταία εξέγερση και όπου τον Νοέμβριο μήνα και οι τελευταίοι Οθωμανοί στρατιώτες εγκατέλειπαν το νησί !

H συμμετοχή των Μυλοποταμιτών στις εξεγέρσεις

Το Μυλοπόταμο στις εξεγέρσεις κατά των Οθωμανών,πάντα  είχεμεγάλη συνεισφορά. Η επαναστατημένη  περιοχή  της επαρχίας Μυλοποτάμου  είχε  χωριστεί σε τρία τμήματα,στοΠάνω με έδρα τα Ανώγεια,στο Κάτω με έδρα τον Άγιο Ιωάννη, καιστο Δυτικό με έδρα τα Σκουλούφια , με δικό του αρχηγό το κάθε τμήμα, τα οποία ενοποιούνταν υπό τον Γενικό Αρχηγό Μυλοποτάμου. Επίσης υπήρχαν οι οπλαρχηγοί ανά ομάδες οικισμών, με τους βαθμούς του τριακοσίαρχου, του πεντακοσίαρχου και του χιλίαρχου. Οι συγκρούσεις και οι μάχες ήταν πολύ σκληρές με δεκάδες και εκατοντάδες νεκρούς. Σε όλη αυτή την περίοδο των 130 περίπου  χρόνων των αγώνων, υπήρξαν και  δύο γεγονότα με εκατοντάδες θυσιασμένους στο Μυλοπόταμο που σημάδεψαν τους απελευθερωτικούς αγώνες. Την πυρπόληση του Σπηλαίου στο Μελιδόνι τον Οκτώβριο του  1823 αλλά και την πυρπόληση του Αρκαδίου τον Νοέμβριο του 1866. Στην ιστορία έχει μείνει και ηΕπαναστατική ΓενικήΣυνέλευση τωνΚρητών Πληρεξουσίων, τον Οκτώβριο του 1897 στο Μελιδόνι όπου Πρόεδρος εκλέχθηκε ο Ηρακλειώτης γιατρός Ιωάννης Σφακιανάκης στη θέση του Ελευθέριου Βενιζέλου.

Οι γρίφοι και η αναβίωση του ιστορικού παρελθόντος

Από τα γυρίσματα της ταινίας ‘’ο Καπετάν Μιχάλης’’ βασισμένη στο βιβλίο τουΝ. Καζαντζάκη, τον Αύγουστο του ’22 στους Δαφνέδες Μυλοποτάμου. Τα σοκάκια κρατάνε από τις αρχές του 1800 από τότε που συμβίωναν Κρήτες και Οθωμανοί, κατακτημένοι και κατακτητές.

Το παιγνίδι  του θησαυρού, με τους διαδοχικούς  γρίφους προσφέρει τη μοναδική ευκαιρία τόσο στους εκατοντάδες συμμετέχοντες όσο και στους εκατοντάδες άλλους παρατηρητές να προβληματιστούν με την τοπική ιστορία. Οι γρίφοι αυτοί, οι οποίοι είναι ιδιαίτερα μελετημένοι ως προς την πρωτοτυπία αλλά και την ευρηματικότητά τους, σχεδόν οι περισσότεροι σχετίζονται με τα ιστορικά και λαογραφικά στοιχεία της περιοχής. Όπως μαρτυρούν παλιότεροι συμμετέχοντες στις μέχρι σήμερα διοργανώσεις, γνώρισαν τόσο την τοπική ιστορία με τους αρχαιολογικούς και ιστορικούς χώρους,όσο και άγνωστα λαογραφικά στοιχεία της περιοχής  μέσα από τους γρίφους του παιγνιδιού.

Η κοινωνική εξωστρέφεια και η γιορτή!

Η όλη διοργάνωση του παιγνιδιού, για το νεανικό κυρίως πληθυσμό του Μυλοποτάμου, συνιστά μια λαϊκή γιορτή που διαρκεί τουλάχιστον δύο με τρείς εβδομάδες και κορυφώνεται με την εύρεση του κρυμμένου θησαυρού. Αποτελεί  μια κοινωνική αναφορά των κατοίκων όπου δίνεται η ευκαιρία στους νέους να συνδιαλλαγούν , να συνεργαστούν και να συναγωνιστούν νοητικά μεταξύ τους . Δίνεται επίσης η ευκαιρία σε πολλές εκατοντάδες νεολαίους επισκέπτες,  να συναναστραφούν  και να αλληλεπιδράσουν με τους ντόπιους, συμμετέχοντας στο παιγνίδι. Έτσι λοιπόν καλλιεργείται  μια πολύ  ισχυρή αίσθηση κοινωνικής εξωστρέφειας των κατοίκων της περιοχής. Μέσω της εκδραμάτισης του παιγνιδιού, δίνεται η δυνατότητα στους κατοίκους  του Μυλοποτάμου  να εκδηλώσουντα ίδια χαρακτηριστικά  τους , ως  ανοικτόκαρδα, πολύ  φιλόξενα και  φιλότιμαάτομα.

Οι φετινοί διοργανωτές, ‘’Τα στραβά κουλούκια’’ και το ‘’CretanMylopotamosgas’’!

Στο φετινό παιγνίδι , διοργανωτές ήταν η ομάδα με τη σκαμπρόζικη ονομασία ‘’Στραβά κουλούκια’’που μάλιστα διατηρούν και δική τους ιστοσελίδα με τις δραστηριότητές τους , την stravakouloukia.gr. Η φράση αυτή είναι μια πολύ λαοφιλής προσφώνηση στους κατοίκους του Μυλοποτάμου, που την χρησιμοποιούν  πολύ συχνά στις αφηγήσεις τους,για να χαρακτηρίσουν μιαπαρέα ατόμων πουπάντα διαθέτουν καλή πρόθεση, που φτάνει ίσως έως και την αφέλεια, μακριά  από κάθε πονηριά. Στις αφηγήσεις τους αυτές,τις περισσότερες φορές, ‘’τα Στραβά κουλούκια’’ πέφτουν θύματα εξαπάτησηςαφού  την παθαίνουν εξ αιτίας της αφέλειάς τους ! Το θέμα του φετινού παιγνιδιού ήταν πολύ επίκαιρο, αφού διατυμπάνιζαν πως ‘’ Τοκοιτάσματα φυσικού αερίου και πετρελαίου’’ στο υπέδαφος της Κρήτης δεν βρίσκεται σε υποθαλάσσιο χώρο, αλλά βρέθηκε στο υπέδαφος του Μυλοποτάμου. Η επιτυχία της ανακάλυψης αυτής μάλιστα είναι τόσο μεγάλη, αφού το κοίτασμα είναι εφάμιλλο του κοιτάσματος ‘’ΖΟΗR’’ της Αιγύπτουπου έχει χωρητικότητα 30 τρισ. κυβ. πόδια φυσικού αερίου , και  ότι θα πάρει την κωδική ονομασία ‘’CRETAΝMYLOPΟΤΑΜΟS-GAS’’ !

Το παράδειγμα και η ευχή

Βαθιά μας πεποίθηση είναι πως, οι πολίτες του Μυλοποτάμου με την πολιτιστική τους αυτή  πρωτοβουλία, στα πλαίσια τωνεκδηλώσεων ενός Δήμου της ενδοχώρας,  δημιουργούν ζωηρό παράδειγμα διαδραστικής συνέργειας και ουσιαστικής επικοινωνίας, μεταξύ των συνδημοτών τους. Είθε το παράδειγμα των Μυλοποταμιτών να βρεί μιμητές και σε άλλους μη Μητροπολιτικούς Δήμους της ενδοχώρας της πατρίδας μας  όπου οι πολιτιστικές εκδηλώσεις ειδικά τη χειμερινή περίοδο είναι πολύ περιορισμένες. Οι εκδηλώσεις, σε αυτούς τους Δήμους , σίγουρα  θα ενισχύσουν  και θα εδραιώσουν  τους ήδη υπάρχοντες ισχυρούς , κοινωνικούς δεσμούς συνύπαρξης και επικοινωνίας  μεταξύ των Δημοτών τους!

 

 

"google ad"

Ακολουθήστε το agonaskritis.gr στο Google News, στο facebook και στο twitter και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Αγώνας της Κρήτηςhttp://bit.ly/agonaskritis
Ο “Αγώνας της Κρήτης” εκδόθηκε στις 8 Ιουλίου του 1981. Είναι η έκφραση μιας πολύχρονης αγωνιστικότητας. Έμεινε όλα αυτά τα χρόνια σταθερός στη διακήρυξή του για έγκυρη – έγκαιρη ενημέρωση χωρίς παρωπίδες. Υπηρετεί και προβάλλει, με ευρύτητα αντίληψης, αξίες και οράματα για μία καλύτερη κοινωνία. Η βασική αρχή είναι η κριτική στην εξουσία όποια κι αν είναι αυτή, ιδιαίτερα στα σημεία που παρεκτρέπεται από τα υποσχημένα, που μπερδεύεται με τη διαφθορά, που διαφθείρεται και διαφθείρει. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που η εφημερίδα έμεινε μακριά από συσχετισμούς και διαπλοκές, μακριά από μεθοδεύσεις και ίντριγκες.

Τελευταία Νέα

Περισσότερα σαν αυτό
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Πέθανε ο σπουδαίος δικηγόρος Σπύρος Φυτράκης

Πέθανε ο γνωστός δικηγόρος και ποινικολόγος Σπύρος Φυτράκης, γνωστός για την...

Φωλιά θαλάσσιας χελώνας στην παραλία του Καλαθά

Το βράδυ της Πέμπτης 20 Ιουνίου, γύρω στις 11...

Σκόρπιες σκέψεις: Τι είναι η «κηδεμονία μιας χώρας;»

Μήπως λέγεται έτσι κατ’ ευφημισμό, δηλαδή κομψά, η κατοχή; Ποιο...