Τις βασικές κατευθύνσεις ενός συνολικού προγραμματικού σχεδίου για τη διακυβέρνηση της χώρας και την αναδιάρθρωση του παραγωγικού της μοντέλου παρουσίασε από τη Θεσσαλονίκη ο Αλέξης Τσίπρας, σε ομιλία του στο ξενοδοχείο Porto Palace.

Περιγράφοντας την πρότασή του για την «Ελλάδα της επόμενης δεκαετίας», ο πρώην πρωθυπουργός έθεσε στο επίκεντρο τη θέσπιση Εθνικού Ταμείου Σύγκλισης και Πατριωτικής Εισφοράς για τη δίκαιη κατανομή του πλούτου, πλαισιωμένων από ένα πλήρως κοστολογημένο πρόγραμμα παρεμβάσεων ύψους 7,39 δισεκατομμυρίων ευρώ σε βάθος τετραετίας.

Παράλληλα, εξαπέλυσε σφοδρή και εφ’ όλης της ύλης επίθεση στην κυβέρνηση, αποτιμώντας τα επτά χρόνια διακυβέρνησής της ως μια «μεγάλη χαμένη ευκαιρία» που επιδείνωσε την αγοραστική δύναμη των πολιτών και απομάκρυνε τη χώρα από το ευρωπαϊκό κεκτημένο, διαμορφώνοντας το κεντρικό πολιτικό δίλημμα της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης γύρω από τη σύγκρουση «διαφθοράς ή κυβερνητικής αλλαγής».

Το οικονομικό σχέδιο των 7,39 δισ., η «Πατριωτική Εισφορά» και η απάντηση για την κοστολόγηση

Ανοίγοντας την τοποθέτησή του, ο κ. Τσίπρας απέρριψε τις κυβερνητικές αιτιάσεις περί ανεφάρμοστων υποσχέσεων, αντιπαραβάλλοντας την οικονομική διαχείριση της δικής του διακυβέρνησης και θέτοντας αυστηρούς κανόνες δημοσιονομικής πειθαρχίας: «Καμία υπόσχεση χωρίς κοστολόγηση – Καμία δαπάνη χωρίς αποτέλεσμα» και «Καμία μόνιμη παροχή χωρίς μόνιμη πηγή χρηματοδότησης και καμία μόνιμη δαπάνη με έκτακτο έσοδο».

Απαντώντας με δηκτικό τρόπο στην κριτική, ο πρώην πρωθυπουργός ανέφερε:

«Πριν καν μιλήσουμε έβγαλαν απόφαση ότι το πρόγραμμά μας είναι κοστολογημένο. Μιλάνε για κοστολόγηση σε εμάς που βγάλαμε τη χώρα, ρυθμίσαμε το χρέος, αφήσαμε 37 δισ. στα δημόσια ταμεία. Είμαστε εδώ να μιλήσουμε και με αριθμούς της οικονομίας αλλά και για την επόμενη μέρα της χώρας και κάποια στιγμή να το ξέρουν θα κοστολογηθούν και οι κοστολογητές σε αυτή τη χώρα».

Η οικονομική πρόταση στηρίζεται σε εξασφαλισμένους πόρους ύψους 7,39 δισ. ευρώ για την τετραετία, χωρίς στον υπολογισμό αυτό να συνυπολογίζονται τα έσοδα από την Πατριωτική Εισφορά, τα οποία, όπως υπογράμμισε, θα διευρύνουν περαιτέρω τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο υπέρ των πιο αδύναμων στρωμάτων.

Το διεθνές περιβάλλον, το μοντέλο «Securonomics» και η αποτίμηση της επταετίας

Αναλύοντας το ευρύτερο γεωπολιτικό τοπίο, ο κ. Τσίπρας στάθηκε στην έντονη διεθνή αστάθεια που πυροδοτούν η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ σε Ιράν και Λίβανο, οι βομβαρδισμοί του Ιράν σε αραβικές χώρες, η γενοκτονία στη Γάζα, καθώς και η αναβαθμισμένη τουρκική προκλητικότητα. Απέναντι στις προκλήσεις αυτές, αλλά και στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης και της δημογραφικής γήρανσης, πρότεινε μια νέα στρατηγική που συνδέει την ανάπτυξη με την οικονομική ασφάλεια, στη βάση του διεθνούς όρου «securonomics».

Ασκώντας κριτική στα πεπραγμένα της κυβέρνησης, υπογράμμισε ότι τα επτά χρόνια διακυβέρνησης με κοινοβουλευτική αυτοδυναμία και πρωτοφανείς ευρωπαϊκούς πόρους δεν βελτίωσαν την καθημερινότητα των πολιτών:

«Ζούμε καλύτερα απ’ ό,τι ζούσαμε το 2019; Και δυστυχώς η απάντηση της πλειοψηφίας των Ελλήνων είναι καθαρή. Δεν ζούμε καλύτερα. Για τους περισσότερους, η ζωή είναι πιο δύσκολη απ’ ό,τι ήταν το 2019, παρότι σήμερα δεν έχουμε μνημόνια. […] Η οικονομία σταθεροποιήθηκε, αλλά η χώρα δεν προχώρησε. Η ανάπτυξη δεν έφτασε στη ζωή των πολλών».

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε:

• Το κατά κεφαλήν προϊόν της Ελλάδας παραμένει στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, φέρνοντας τη χώρα στην προτελευταία θέση της Ε.Ε. των 27.

• Ένας στους τέσσερις πολίτες αντιμετωπίζει κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού.

• Το κόστος στέγασης απορροφά το 36% του μέσου εισοδήματος, ποσοστό που αποτελεί το υψηλότερο στην Ευρώπη.

• Σχεδόν ένας στους δύο Έλληνες δεν είχε τη δυνατότητα για μία εβδομάδα διακοπών κατά το τρέχον έτος.

Το Επιτελικό Κράτος, οι υποκλοπές και η ανάγκη για «Ηθική Επανάσταση»

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Αλέξης Τσίπρας στη θεσμική λειτουργία και στα ζητήματα διαφάνειας, χαρακτηρίζοντας την υπαγωγή της ΕΥΠ στο Γραφείο του Πρωθυπουργού το 2019 ως την απαρχή ενός συστήματος ανέλεγκτης εξουσίας:

«Ο πρώτος νόμος αυτής της κυβέρνησης ήταν ήδη το μεγαλύτερο σκάνδαλο της Μεταπολίτευσης. Ένα σκάνδαλο για το οποίο κάθε άλλος πρωθυπουργός οπουδήποτε αλλού, θα είχε παραιτηθεί. Αλλιώς, θα τον είχε καθαιρέσει το ίδιο του το κόμμα. Σε οποιαδήποτε αναπτυγμένη χώρα του κόσμου. Ο ίδιος του ο ανιψιός, ο διευθυντής του Γραφείου του Πρωθυπουργού, έχει δημοσίως ομολογήσει με τη γλώσσα που χρησιμοποιεί η μαφία, ότι μπήκε εκείνος μπροστά για να μη φάει τη σφαίρα ο αρχηγός, το πραγματικό αφεντικό».

Συνεχίζοντας, κατήγγειλε ότι το 97% των πολιτών θεωρεί πλέον ότι κυριαρχεί η διαφθορά, επισημαίνοντας ότι στο 58% των δημόσιων συμβάσεων καταγράφεται μόνο μία προσφορά, γεγονός που εξαλείφει τον ανταγωνισμό και επιβαρύνει το δημόσιο συμφέρον. Ως απάντηση, προέταξε την ανάγκη μιας «Ηθικής Επανάστασης» βασισμένης στο τρίπτυχο «Διαφάνεια – Έλεγχος – Λογοδοσία».

Το Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης και ο «Νέος Πατριωτισμός»

Κλείνοντας την ομιλία του στο Porto Palace, ο κ. Τσίπρας όρισε τη μάχη απέναντι στις ανισότητες ως τον σύγχρονο «Νέο Πατριωτισμό», θέτοντας ως στρατηγικό στόχο τη διπλή σύγκλιση: αφενός την κάλυψη της απόστασης από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο και αφετέρου την εσωτερική σύγκλιση ανάμεσα στο κέντρο και την περιφέρεια, καθώς και ανάμεσα στα ανώτερα και κατώτερα εισοδηματικά στρώματα.

Συνοψίζοντας την πρότασή του, τόνισε:

«Το σχέδιό μας θα μπορούσε να χωρέσει σε τρεις μόνο φράσεις: Να παράγουμε περισσότερο. Να μοιραζόμαστε δικαιότερα. Να ζούμε καλύτερα. Αυτή είναι η πυξίδα […]. Γιατί παραγωγή και δικαιοσύνη δεν είναι αντίπαλοι. Είναι οι δύο όψεις της ίδιας προόδου».

Παρακολουθήστε ζωντανά:

Από το βήμα της εκδήλωσης ο Αλέξης Τσίπρας ανέφερε:

«Πράγματι κάθε φορά που θα θέλω να ανέβω στη θεσσαλονίκη θα παίρνω την άδεια του πρωθυπουργού, πότε θελετε να μιλάω πριν; Μετά;

Πριν καν μιλήσουμε έβγαλαν απόφαση ότι το πρόγραμμά μας είναι κοστολογημένο

Μιλάνε για κοστολόγηση σε εμάς που βγάλαμε τη χώρα, ρυθμίσαμε το χρέος, αφήσαμε 37 δισ. στα δημόσια ταμεία.

Ειμαστε εδώ να μιλήσουμε και με αριθμούς της οικονομίας αλλά και για την επόμενη μέρα της χώρας και κάποια στιγμή να το ξέρουν θα κοστολογηθούν και οι κοστολογητές σε αυτή τη χώρα.

Φίλες και φίλοι,

Η αποψινή βραδιά είναι ξεχωριστή.

Γιατί εδώ στη Θεσσαλονίκη φιλοδοξούμε να σας παρουσιάσουμε,

όχι ένα ακόμη πρόγραμμα μέτρων. Αλλά ένα όραμα αλλαγής.

Αλλαγής παραδείγματος.

Αλλαγής μοντέλου παραγωγής και οικονομίας.

Αλλαγής πυξίδας και πορείας για τη χώρα και το λαό μας.

Γιατί αυτή είναι σήμερα η ανάγκη της χώρας.

Και αυτή την ανάγκη αναλαμβάνουμε απόψε να τη μετατρέψουμε σε σχέδιο διακυβέρνησης

για τη νέα Ελλάδα που οραματιζόμαστε,

Για την Ελλάδα που μας αξίζει.

Ζούμε σε καιρούς μεγάλης διεθνούς αβεβαιότητας.  Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν και τον Λίβανο, οι βομβαρδισμοί του Ιράν στις αραβικές χώρες και η γενοκτονία στη Γάζα από την ισραηλινή κυβέρνηση, διαμόρφωσαν ένα εξαιρετικά ασταθές διεθνές περιβάλλον.

Την ίδια ώρα, η τουρκική προκλητικότητα αναβαθμίζεται ανησυχητικά.

Και η χώρα μας οφείλει να θωρακίσει την ασφάλειά της, να υπερασπιστεί αποφασιστικά τα κυριαρχικά της δικαιώματα, αλλά και την ειρήνη και τη σταθερότητας στην περιοχή.

Η γεωπολιτική αβεβαιότητα ωστόσο, μαζί με τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, αλλά και τον διαρκή κίνδυνο διεθνούς χρηματοπιστωτικής αστάθειας, είναι προκλήσεις που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε.

Δίπλα σε αυτές, έχουμε και τις δικές μας δομικές αδυναμίες.

Η χώρα γερνά, ο πληθυσμός εργάσιμης ηλικίας μειώνεται, η παραγωγικότητα παραμένει χαμηλή.

Η απάντησή σε αυτές τις προκλήσεις δε μπορεί να περιμένει.

Οφείλουμε άμεσα :

Να αυξήσουμε την παραγωγική ικανότητα της χώρας.

Να επιταχύνουμε τη σύγκλιση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Να κατακτήσουμε ισχυρότερη θέση στον νέο διεθνή καταμερισμό εργασίας.

Αυτοί οι τρεις στόχοι συγκροτούν την ανάγκη μίας νέας εθνικής στρατηγικής που θα συνδέει την ανάπτυξημε την οικονομική ασφάλεια.

Αυτό που διεθνώς περιγράφεται πλέον με τον όρο securonomics.

Τι κάνει όμως η σημερινή κυβέρνηση για όλα αυτά ;

Επτά χρόνια είναι νομίζω αρκετά για να κριθεί.

Είχε αυτοδυναμία.

Είχε χρόνο.

Είχε πρωτοφανείς ευρωπαϊκούς πόρους.

Κι όμως αυτή η επταετία ήταν μια μεγάλη χαμένη ευκαιρία.

Και σήμερα φτάσαμε να καλούμαστε να απαντήσουμε στο ερώτημα :

Ζούμε καλύτερα απ’ ό,τι ζούσαμε το 2019;

Και δυστυχώς η απάντηση της πλειοψηφίας των Ελλήνων είναι καθαρή.

Δεν ζούμε καλύτερα.

Για τους περισσότερους, η ζωή είναι πιο δύσκολη απ’ ό,τι ήταν το 2019,

παρότι σήμερα δεν έχουμε μνημόνια.

Γιατί όμως  ;

Γιατί μειώθηκε η αγοραστική μας δύναμη.

Γιατί η κυβέρνηση αντιμετώπισε την ακρίβεια με επιδόματα, αντί να συγκρουστεί με τις στρεβλώσεις της αγοράς.

Είδε τον μισθό του εργαζόμενου ως κόστος.

Τη στέγη ως επενδυτικό προϊόν.

Το δημόσιο σχολείο και το ΕΣΥ ως δαπάνες.

Την περιφέρεια ως υποσημείωση.

Και το κράτος δικαίου ως εμπόδιο στην ανεξέλεγκτη άσκηση εξουσίας.

Και ποιο είναι το αποτέλεσμα;

Μια οικονομία με χαμηλούς μισθούς, αδύναμη παραγωγή και το πλούτο να συγκεντρώνεται στους λίγους.

Μια χώρα όπου το κατά κεφαλήν προϊόν παραμένει μόλις στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Όπου ένας στους τέσσερις κινδυνεύει από τη φτώχεια ή τον κοινωνικό αποκλεισμό.

Όπου η στέγη απορροφά το 36% του εισοδήματος του πολίτη, περισσότερο από κάθε άλλη χώρα στην Ευρώπη.

Και όπου σχεδόν ένας στους δύο Έλληνες δεν μπόρεσε να κάνει φέτος ούτε μία εβδομάδα διακοπές.

Οι αριθμοί λένε το ίδιο πράγμα: η οικονομία σταθεροποιήθηκε, αλλά η χώρα δεν προχώρησε.

Η ανάπτυξη δεν έφτασε στη ζωή των πολλών.

Υπάρχει όμως και μια μεγαλύτερη ζημιά.

Μια ζημιά που δεν μετριέται μόνο σε ευρώ.

Αυτά τα 7 χρόνια άλλαξε ο τρόπος με τον οποίο κυβερνάται η χώρα.

Το 2019 κανένας δεν μπορούσε να φανταστεί τι σήμαινε στην πράξη το Επιτελικό Κράτος.

Η πρώτη μεγάλη απόφαση αυτού του συστήματος ήταν η υπαγωγή της ΕΥΠ απευθείας στο γραφείο του Πρωθυπουργού.

Ο πρώτος νόμος αυτής της κυβέρνησης ήταν ήδη το μεγαλύτερο σκάνδαλο της Μεταπολίτευσης. Ένα σκάνδαλο για το οποίο κάθε άλλος πρωθυπουργός οπουδήποτε αλλού, θα είχε παραιτηθεί. Αλλιώς, θα τον είχε καθαιρέσει το ίδιο του το κόμμα.

Σε οποιαδήποτε αναπτυγμένη χώρα του κόσμου.

Ο ίδιος του ο ανιψιός, ο διευθυντής του Γραφείου του Πρωθυπουργού, έχει δημοσίως ομολογήσει με τη γλώσσα που χρησιμοποιεί η μαφία, ότι μπήκε εκείνος μπροστά για να μη φάει τη σφαίρα ο αρχηγός, το πραγματικό αφεντικό.

Ανήκουστα πράγματα.

Το 2019, όλες οι Ελληνίδες και όλοι οι Έλληνες είχαμε πιστέψει ότι η διαφθορά, που ήταν μια από τις αιτίες της χρεοκοπίας, είχε πλέον αισθητά περιοριστεί.

Σήμερα, επτά χρόνια μετά, το 97% των πολιτών πιστεύει ότι στη χώρα βασιλεύει η διαφθορά.

Γιατί η εξαίρεση έγινε κανόνας.

Οι απευθείας αναθέσεις και οι κλειστοί διαγωνισμοί έγιναν τρόπος διακυβέρνησης.

Στο 58% των δημόσιων συμβάσεων κατατέθηκε μία μόνο προσφορά.

Τι σημαίνει μία προσφορά;

Κανένας ανταγωνισμός. Καμία πίεση στην τιμή.

Γιατί οι έλεγχοι αποδυναμώθηκαν.

Οι ανεξάρτητες αρχές αντιμετωπίστηκαν ως εμπόδιο.

Γιατί η ευθύνη εξαφανίστηκε. 

Όλες οι αποφάσεις συγκεντρώθηκαν στο Μαξίμου.

Αλλά κάθε φορά που κάτι πηγαίνει στραβά, κανείς δεν γνωρίζει, κανείς δεν φταίει για τίποτα.

Αυτό ήταν τελικά το επιτελικό κράτος:

Όλη η εξουσία σε λίγα χέρια και καμία ευθύνη με όνομα και επώνυμο.

Αυτή θλιβερή πραγματικότητα όμως έχει απομακρύνει τη χώρα μας από το ευρωπαϊκό κεκτημένο. και είναι αυτή που ορίζει και το δίλημμα των επόμενων εκλογών:

Διαιώνιση της διαφθοράς ή κυβερνητική αλλαγή ;

Διαφθορά ή εντιμότητα ;

Γιατί η διαφθορά δεν έχει να κάνει μόνο με την ηθική στην πολιτική.

Είναι κρίσιμος όρος για την οικονομία.

Γιατί κάθε ευρώ που χάνεται, λείπει από τα δημόσια νοσοκομεία.

Λείπει από τα δημόσια σχολεία.

Κι εμφανίζεται στην τιμή των προϊόντων, στο σούπερ μάρκετ.

Στο λογαριασμό του ηλεκτρικού ρεύματος.

Η βούληση της συντριπτικής πλειοψηφίας του ελληνικού λαού είναι μία:

Να τελειώνουμε με αυτό το σάπιο σύστημα.

Για αυτό πιστεύουμε ότι η χώρα μας χρειάζεται πριν από όλα μια Ηθική Επανάσταση.

Και αυτό σημαίνει τρεις λέξεις με πραγματικό περιεχόμενο:

Διαφάνεια. Έλεγχος. Λογοδοσία.

Γιατί οι ισχυροί θεσμοί δεν είναι πολυτέλεια.

Είναι η προϋπόθεση για μια δίκαιη οικονομία που θα αναπτύσσεται για λογαριασμό όλων.

Σχεδόν μισό αιώνα μετά την ένταξή μας στην ΕΟΚ, μοιάζουμε περισσότερο με χώρα των Βαλκανίων και όχι με μια τυπική ευρωπαϊκή χώρα.

Πρώτοι στις τιμές, αλλά τελευταίοι στους μισθούς και στην αγοραστική δύναμη.

Προτελευταίοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 27 ως προς το κατά κεφαλήν προϊόν.

Ξεκινήσαμε δέκατοι.

Χώρες που ξεκίνησαν πολύ πίσω από εμάς, μάς έχουν πια προσπεράσει.

Και αυτό αποτελεί εθνική υποχώρηση.

Για δεκαετίες, οι ελληνικές οικογένειες στηρίζονταν σε μια απλή βεβαιότητα: ότι τα παιδιά τους θα ζήσουν καλύτερα από ότι οι γονείς τους.

Ότι το αύριο θα είναι καλύτερο από το χθες.

Αυτό ήταν το πραγματικό Κοινωνικό Συμβόλαιο της Μεταπολίτευσης.

Σήμερα, για πρώτη φορά, μια ολόκληρη γενιά ζει με την τρομακτική βεβαιότητα ότι θα ζήσει χειρότερα από την προηγούμενη.

Πώς απαντάμε, λοιπόν, σε αυτό το πισωγύρισμα;

Αρκεί ένας κατάλογος μέτρων;

Όχι!

Χρειάζεται όραμα. Σχέδιο. Αλλαγή πορείας.

Χρειάζεται ένα Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης, με έναν μεγάλο, διττό στόχο:

Σύγκλιση με την Ευρώπη.

Σύγκλιση και μέσα στην Ελλάδα.

Να κλείσουμε την απόσταση από τις ευρωπαϊκές χώρες.

Αλλά και την απόσταση εντός της χώρας μας, ανάμεσα στους πολλούς και τους λίγους,

Την απόσταση ανάμεσα στην Αθήνα και την περιφέρεια.

Ανάμεσα σε εκείνους που έχουν ευκαιρίες και σε εκείνους που μένουν πίσω.

Αυτή η μάχη, η μάχη απέναντι στις ανισότητες, είναι για μας ο Νέος Πατριωτισμός.

Και το σχέδιό μας θα μπορούσε να χωρέσει σε τρεις μόνο φράσεις:

Να παράγουμε περισσότερο.

Να μοιραζόμαστε δικαιότερα.

Να ζούμε καλύτερα.

Αυτή είναι η πυξίδα της ΕΛΑΣ.

Γιατί παραγωγή και δικαιοσύνη δεν είναι αντίπαλοι.

Είναι οι δύο όψεις της ίδιας προόδου.