Η 6η Ιουλίου 2015 παραμένει μία από τις πιο πυκνές σε πολιτικό χρόνο ημέρες της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Ενώ η χώρα προσπαθούσε να ερμηνεύσει το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, στο παρασκήνιο των διεθνών χρηματοπιστωτικών κύκλων, η απομάκρυνση του Γιάνη Βαρουφάκη και η αντικατάστασή του από τον Ευκλείδη Τσακαλώτο αναλυόταν ήδη ως μια προδιαγεγραμμένη κίνηση τακτικής. Νέα στοιχεία από την αλληλογραφία μεταξύ της τραπεζίτη Ariane de Rothschild και του χρηματιστή Jeffrey Epstein ρίχνουν φως στον τρόπο με τον οποίο οι παγκόσμιοι παίκτες αξιολογούσαν τις κινήσεις της κυβέρνησης Τσίπρα σε πραγματικό χρόνο.

Στις 10:37 το πρωί εκείνης της Δευτέρας, λίγες μόνο ώρες μετά την ανακοίνωση της παραίτησης του Γιάνη Βαρουφάκη, η Ariane de Rothschild, ηγετικό στέλεχος του τραπεζικού ομίλου Edmond de Rothschild, επικοινωνούσε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με τον Jeffrey Epstein.

Στο μήνυμά της, η Rothschild εμφανιζόταν εξαιρετικά καλά πληροφορημένη για τις εσωτερικές ισορροπίες στο Μέγαρο Μαξίμου, σημειώνοντας χαρακτηριστικά πως ο Αλέξης Τσίπρας «ήθελε το κεφάλι του Βαρουφάκη και το πήρε».

Σύμφωνα με την ίδια, η κίνηση αυτή δεν ήταν μια απλή διοικητική αλλαγή, αλλά ένας ελιγμός του τότε Πρωθυπουργού για να «κερδίσει χρόνο» ενόψει της κρίσιμης συνόδου κορυφής της Ευρωζώνης που θα ακολουθούσε την επόμενη ημέρα.

Η Rothschild υπέδειξε μάλιστα με ακρίβεια τον Ευκλείδη Τσακαλώτο ως τον διάδοχο στο τιμόνι του Υπουργείου Οικονομικών, περιγράφοντας μια κατάσταση όπου οι διεθνείς αγορές και οι θεσμοί ανέμεναν πλέον μια συγκεκριμένη λύση.

Η ωμή ανάγνωση των αγορών: «Είναι τελειωμένοι»

Η απάντηση του Jeffrey Epstein, η οποία εστάλη λίγη ώρα αργότερα, αποτύπωνε την κυνική οπτική των χρηματοπιστωτικών κύκλων απέναντι στην ελληνική διαπραγματευτική ισχύ. Για τον Epstein, η παραίτηση του «αστέρα» υπουργού της πρώτης περιόδου του ΣΥΡΙΖΑ δεν διευκόλυνε την κατάσταση για την Αθήνα, αλλά αντιθέτως την κατέστησε δυσκολότερη.

«Η παραίτηση του Έλληνα υπουργού παρουσιάζει στην Ελλάδα ένα δυσκολότερο πρόβλημα, όχι ευκολότερο», σημείωνε ο Epstein.

Η εκτίμησή του βασιζόταν στο γεγονός ότι, μετά την απομάκρυνση Βαρουφάκη, η πίεση για την κατάθεση μιας οριστικής λύσης μετατοπιζόταν εξ ολοκλήρου στην ελληνική πλευρά, χωρίς πλέον να υπάρχουν περιθώρια για προσφορές ή ελιγμούς από τους δανειστές.

Η φράση με την οποία έκλεινε το μήνυμά του —«τώρα είναι πραγματικά τελειωμένοι» (now they are truly fucked)— υπογράμμιζε την πεποίθηση των αγορών ότι η Ελλάδα είχε οδηγηθεί σε ένα αδιέξοδο σημείο χωρίς επιστροφή.

Το βάρος των προσώπων στη διεθνή διπλωματία

Η εμπλοκή της Ariane de Rothschild σε αυτή τη συζήτηση έχει ιδιαίτερη σημασία, δεδομένης της θέσης της σε μία εκ των ιστορικότερων τραπεζικών ιδρυμάτων παγκοσμίως. Η ικανότητά της να αναλύει τις πολιτικές κινήσεις στην Αθήνα ως μέρος μιας ευρύτερης «λογιστικής» και διπλωματικής σκακιέρας επιβεβαιώνει τη στενή παρακολούθηση της ελληνικής κρίσης από το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό status quo.

Η αλληλογραφία αυτή αναδεικνύει ότι η αντικατάσταση Βαρουφάκη από τον Τσακαλώτο δεν ερμηνεύτηκε από τους κύκλους αυτούς ως μια νίκη της ελληνικής πλευράς ή ως μια νέα αρχή, αλλά ως υποχώρηση.

Οι διεθνείς παίκτες αντιλαμβάνονταν την αλλαγή προσώπων ως το «σήμα» που περίμεναν οι Βρυξέλλες για να προχωρήσουν στην τελική φάση της συμφωνίας, η οποία θα ακολουθούσε λίγες ημέρες αργότερα.

Η ιστορική παρακαταθήκη μιας διαρροής

Δέκα χρόνια μετά, οι αποκαλύψεις αυτές προσφέρουν μια νέα στρώση ανάγνωσης στα γεγονότα του 2015. Καταδεικνύουν ότι, ενώ η ελληνική κοινωνία βρισκόταν σε αναβρασμό, οι αποφάσεις για το μέλλον της χώρας αξιολογούνταν με όρους ψυχρής διαχείρισης κινδύνου και πολιτικής επιβίωσης από άτομα που βρίσκονταν πολύ μακριά από την ελληνική πραγματικότητα.

Η καταγραφή αυτών των αντιδράσεων σε πραγματικό χρόνο υπενθυμίζει τη σύνδεση μεταξύ της εσωτερικής πολιτικής σκηνής και των διεθνών κέντρων λήψης αποφάσεων.

Η παραδοχή ότι η Ελλάδα βρέθηκε σε μια θέση όπου «δεν υπήρχαν πλέον προσφορές» αποτελεί ίσως την πιο ειλικρινή περιγραφή του κλίματος που επικρατούσε στις τράπεζες και τα κέντρα εξουσίας την επομένη του δημοψηφίσματος.

Ακολουθεί η μετάφραση της αλληλογραφίας στα ελληνικά:

Από: “A. de Rothschild-2”

Προς: “jeffrey E.” jeevacation@gmail.com

Θέμα: Re:

Ημερομηνία: Δευτέρα, 06 Ιουλίου 2015 10:37:15 +0000

«Μαθαίνω ότι ο Τσίπρας ήθελε το “κεφάλι” του Βαρουφάκη και το πήρε. Θα πρέπει να αντικατασταθεί από τον επικεφαλής διαπραγματευτή Ευκλείδη Τσακαλώτο. Αλλά ο Τσίπρας θα κερδίσει χρόνο. Αύριο είναι η σύνοδος κορυφής της ευρωζώνης — εκεί περιμένουν λύση.»

Ariane de Rothschild

Στις 6 Ιουλίου 2015 στις 11:28, ο jeffrey E. jeevacation@gmail.com έγραψε:

«Η παραίτηση του Έλληνα υπουργού παρουσιάζει στην Ελλάδα ένα δυσκολότερο πρόβλημα, όχι ευκολότερο. Τώρα θα τους ζητηθεί να προσέλθουν με μια λύση. Χωρίς προσφορές. Τώρα είναι πραγματικά τελειωμένοι [fucked].»