Σε κατάσταση συναγερμού βρίσκεται η κοινωνία των Χανίων μπροστά σε μια αιφνίδια και κρίσιμη εξέλιξη που αφορά το ιστορικό και αρχαιολογικό «κέντρο βάρους» της πόλης: τον Λόφο Καστέλλι. Η εισήγηση του Υπουργείου Πολιτισμού για την αλλαγή χρήσης των τριών ιστορικών κτιρίων στην κορυφή του λόφου, με σκοπό τη μετατροπή τους σε πολυτελή ιδιωτική ξενοδοχειακή μονάδα, έχει πυροδοτήσει θύελλα αντιδράσεων, φέρνοντας την τοπική κοινωνία σε ευθεία σύγκρουση με τον κυβερνητικό σχεδιασμό.

Η υπόθεση, η οποία θα συζητηθεί στη συνεδρίαση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων (ΚΣΝΜ) την Πέμπτη, 26 Φεβρουαρίου 2026, αγγίζει την «καρδιά» της ιστορικής διαδρομής των Χανίων. Ο Λόφος Καστέλλι δεν αποτελεί απλώς ένα γεωγραφικό σημείο, αλλά τον πυρήνα της πόλης εδώ και 5.500 χρόνια, φιλοξενώντας το μινωικό ανακτορικό κέντρο της Κυδωνίας, το οποίο έχει ενταχθεί στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Το Συντονιστικό Πολιτών, Συλλόγων και Συλλογικοτήτων Χανίων, με μια σκληρή ανακοίνωση, καταγγέλλει την απόπειρα αλλοίωσης της φυσιογνωμίας του χώρου:

Όχι στην αλλοίωση της ιστορικής φυσιογνωμίας του Λόφου Καστέλλι

Η κοινωνία των Χανίων βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη και αιφνίδια εξέλιξη που αφορά στο ανακηρυγμένο από την UNESCO, σημαντικότατο ιστορικό και αρχαιολογικό σημείο της πόλης μας: τον λόφο Καστέλλι.

Το Υπουργείου Πολιτισμού εισηγείται στο Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων, στη συνεδρίαση της Πέμπτης 26 Φεβρουαρίου 2026, την  αλλαγή χρήσης των τριών ιστορικών κτιρίων, ιδιοκτησίας του Πολυτεχνείου Κρήτης, στην κορυφή του λόφου διακηρύσσοντας τη δρομολόγηση διαδικασιών για τη μετατροπή τους σε πολυτελή ιδιωτική ξενοδοχειακή μονάδα.

Χρειάζεται για άλλη μία φορά να ενώσουμε τη φωνή μας με τις χιλιάδες Χανιωτών και να διακηρύξουμε την αντίθεσή μας σε αυτή την εν κρυπτώ μεθόδευση. Γιατί:

Ο λόφος Καστέλλι αποτελεί τον πυρήνα της ιστορικής διαδρομής των Χανίων επί 5.500 χρόνια. Είναι κηρυγμένος αρχαιολογικός χώρος, τμήμα της Παλιάς Πόλης που έχει χαρακτηριστεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο, ενώ το κτίριο της V Μεραρχίας έχει αναγνωριστεί ως νεώτερο μνημείο και τοπόσημο συλλογικής μνήμης.

Tο  μινωικό ανακτορικό κέντρο της Κυδωνίας στον λόφο Καστέλλι έχει ενταχθεί στον  Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, αναγνωρίζοντας τη διεθνή του σημασία.

Συνεπώς, η επιχειρούμενη αλλαγή χρήσης και ξενοδοχοποίηση:

• Αντιβαίνει στο ισχύον θεσμικό και πολεοδομικό πλαίσιο, αφού οι χρήσεις, σύμφωνα με το τελευταίο ΓΠΣ είναι οι εξής: «Ισχύουν δεσμευτικά οι διατάξεις του ΓΠΣ Χανίων του 1988, δηλαδή οι χρήσεις στην ιδιοκτησία του Πολυτεχνείου είναι μόνο εκπαίδευση ή στρατιωτική χρήση» και εξακολουθούν να ισχύουν όπως καθορίστηκαν.

Επομένως δεν έχει πλέον αντικείμενο η σύμβαση με την Belvedere. […]

• Συγκρούεται με τον δημόσιο χαρακτήρα και τον προορισμό των μνημείων.
• Υποβαθμίζει τον αρχαιολογικό χώρο και το πολιτιστικό τοπίο.
• Αγνοεί τη ρητά διατυπωμένη αντίθεση της τοπικής κοινωνίας και των θεσμικών της φορέων.

Τα μνημεία αυτά δεν αποτελούν «ακίνητη περιουσία» προς εμπορική εκμετάλλευση. Αποτελούν ζωντανό φορέα ιστορικής μνήμης, ταυτότητας και πολιτιστικής συνέχειας. Η αξιοποίησή τους οφείλει να διασφαλίζει αποκλειστικά δημόσιους, εκπαιδευτικούς και πολιτιστικούς σκοπούς, συμβατούς με τη φυσιογνωμία και τη βαρύτητα του χώρου.

Σύμφωνα με τον Αρχαιολογικό νόμο, η μετατροπή των τριών δημόσιων, ιστορικών κτιρίων-μνημείων από χώρο εκπαίδευσης σε ιδιωτική, τουριστική, ξενοδοχειακή μονάδα είναι εντελώς αποτρεπτική σύμφωνα με την αρχαιολογική νομοθεσία (Ν. 4858/2021). Μια τέτοια χρήση υποβαθμίζει την συμβολική σημασία του λόφου και εν γένει αλλοιώνει την φυσιογνωμία του πλέον ιστορικού σημείου της πόλης. Π.χ. παραβαίνει το άρθρο 7 με το οποίο ρυθμίζεται το ιδιοκτησιακό καθεστώς, καθώς και το καθεστώς διοίκησης και διαχείρισης των αρχαίων και νεώτερων ακινήτων μνημείων.

Καλούμε:

• Το Υπουργείο Πολιτισμού να σεβαστεί το νομικό και θεσμικό πλαίσιο προστασίας.
• Το Πολυτεχνείο Κρήτης να αναλογιστεί τον δημόσιο ρόλο και την ιστορική ευθύνη του.
• Τον Δήμο Χανίων, την Περιφέρεια Κρήτης και όλους τους θεσμικούς φορείς να υπερασπιστούν δημόσια τον χαρακτήρα του χώρου.
• Κάθε Χανιώτη και Χανιώτισσα να σταθεί ενεργά απέναντι σε αυτή την αλλοίωση της ιστορικής και πολιτιστικής φυσιογνωμίας του τόπου μας.

Ζητάμε την απόσυρση του θέματος, αύριο, από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων.

Ο Λόφος Καστέλλι δεν είναι επενδυτικό οικόπεδο.

Είναι η καρδιά της ιστορίας των Χανίων και η ιστορική μνήμη δεν εκχωρείται.

Συντονιστικό Πολιτών Συλλόγων , Συλλογικοτήτων και Πρωτοβουλιών Χανίων