Του Τάσου Βάμβουκα *

Πριν λίγες μέρες δημοσιεύτηκαν τα πρακτικά του Δ.Σ. του 1914, που αποδεικνύουν ότι ο δήμος Χανίων παραχώρησε το «ψυγείο» στο Ελληνικό Δημόσιο. Αυτό το έγγραφο το αναζητούσα όταν ήμουν δήμαρχος, αλλά δυστυχώς τότε δεν ήταν διαθέσιμο. Αποκαλύφθηκε όμως τώρα με την ψηφιοποίηση των αρχείων. Ο σκοπός μου ήταν να ζητήσω την επιστροφή του στον δήμο Χανίων, από το «υπερταμείο» στο οποίο ανήκει.

Δυστυχώς το έχουν βγάλει σε  «πλειστηριασμό», με χρήσεις που  μπορεί να είναι από ξενοδοχείο έως χώρος διασκέδασης, μακιγιάροντάς τις και με ολίγο πολιτισμό.

Είναι γνωστό ότι το κτήριο έχει χαρακτηριστεί κατάλληλο για να φιλοξενήσει μέρος της ιστορίας και του πολιτισμού μας, με την στέγαση εκεί των ιστορικών αρχείων Κρήτης και των σημαντικών εκθεμάτων του.

Σε κάθε περίπτωση είναι επίσης γνωστό, ότι στην πόλη μας υπάρχει  έλλειψη χώρων που θα φιλοξενήσουν σημαντικές συλλογές,  μουσεία και γενικά χώρους πολιτισμού.

Πρότεινα στον κ. δήμαρχο να κάνει άμεσες ενέργειες για να σταματήσει τον διαγωνισμό που λήγει 13/7/2026 και να διεκδικήσει την επιστροφή του στον δήμο.

Αντί αυτού όσοι παρακολούθησαν την τελευταία συνεδρίαση του ΔΣ, παρακολούθησαν ως προπομπό τον κ. Δαμιανάκη να ισχυρίζεται, απαντώντας σε ερώτηση της «Λαϊκής Συσπείρωσης», με απόλυτο τρόπο, ότι το ακίνητο δεν μπορεί να επιστραφεί με νομικές διαδικασίες. Δεν θα κρίνω ο ίδιος τις νομικές του απόψεις ως μη νομικός αν και μου έμεινε η απορία γιατί παρακάμφθηκε η νομική υπηρεσία του δήμου. Δυστυχώς όμως αυτές οι απόψεις, υιοθετήθηκαν με μεγάλη ευκολία από  τον δήμαρχο, για να δηλώσει την άρνησή του να διεκδικήσει το ακίνητο για την πόλη, θα εκφράσω ορισμένες παρατηρήσεις και προβληματισμούς ως προς τα λεχθέντα.

Η πρώτη είναι αυτό που όλοι γνωρίζουμε, πως η νομική επιστήμη δεν  είναι ποτέ απόλυτη. Οι απόλυτες απόψεις μπορεί να είναι «βολικές» για κάποια επιδίωξη, αλλά δεν προάγουν τον διάλογο σε ένα τόσο σοβαρό θέμα.

Η δεύτερη έχει να κάνει με την αναφορά του κ. Δαμιανάκη ότι υπήρξαν 18 αποφάσεις δημοτικών συμβουλίων που διεκδικούσαν το ακίνητο.

Δεν μας είπε όμως τα σημαντικότερα κατά την γνώμη μου:

-Υπήρξε ποτέ νομική διεκδίκηση  επιστροφής από τον δήμο Χανίων, με βάση την απόφαση παραχώρησης του 1914 και πότε;

-Υπάρχει ή όχι απορριπτική απόφαση δικαστηρίου για  το συγκεκριμένο  και ποια;

Από όσα γνωρίζω δεν προκύπτει να υπάρχει τίποτα από τα δύο και επειδή ο «διάβολος» κρύβεται στις αοριστίες, θα πρέπει από τον κ. δήμαρχο να υπάρξει ξεκάθαρη απάντηση, όχι προς εμένα, αλλά προς το δημοτικό συμβούλιο και τους Χανιώτες.

Η τρίτη παρατήρησή μου έχει να κάνει με τον ισχυρισμό ότι δεν υπήρξε αποτέλεσμα στις διεκδικήσεις του δήμου, λόγω του ότι η απόφαση παραχώρησης δεν προέβλεπε την επιστροφή του ακινήτου στην περίπτωση που θα έπαυε να υπάρχει ο σκοπός για τον οποίο παραχωρήθηκε.

Αν όμως ισχύει ότι ο δήμος ουδέποτε διεκδίκησε την επιστροφή του με βάση την απόφαση παραχώρησης, δεν μπορεί να ισχύει προφανώς και τούτο ως λόγος απόρριψης.

Εξ άλλου όπως μου επισήμαναν νομικοί, υπάρχουν διατάξεις στον αστικό κώδικα,  άρθρο 507 (Μη  εκπλήρωση τρόπου) και άρθρο 388  (Μεταβολή συνθηκών), που δίνουν το δικαίωμα στον δωρητή (δήμο), να ανακαλέσει την δωρεά  εφ’ όσον έχει παύσει να χρησιμοποιείται για τον σκοπό που παραχωρήθηκε και σε κάθε περίπτωση αυτό θα κριθεί από ένα δικαστήριο.

Υπάρχει βέβαια και το ζήτημα, ότι έρχεται το δημόσιο πολλές δεκαετίες μετά το κλείσιμο του «ψυγείου», να καρπωθεί το έργο ανακατασκευής της δημοτικής αγοράς από τον δήμο.

Επί πλέον θέλω να καταθέσω την εμπειρία μου ως δήμαρχος, από ανάλογη περίπτωση, όπου το ακίνητο είχε παύσει να χρησιμοποιείται για τον σκοπό που είχε παραχωρηθεί. Πρόκειται για την επιστροφή τμήματος μεγάλου ακινήτου με κτίσμα, που είχε παραχωρηθεί από την κοινότητα Μουζουρά στην Ολυμπιακή, διάδοχος της οποίας είναι ο δήμος Χανίων.  Παρά το ότι εθεωρείτο «χαμένη» υπόθεση, ζήτησα  από την νομική υπηρεσία να υποστηρίξουμε δικαστικά την επιστροφή του, το  πετύχαμε, και σήμερα ανήκει στον δήμο μας το μεγαλύτερο μέρος του ακινήτου.

Το συμπέρασμα  είναι λοιπόν, ότι εκ των προτέρων  είναι «χαμένο»  μόνο ότι  δεν διεκδικείται.

Οι απαντήσεις πρέπει να είναι ξεκάθαρες από τον κ. δήμαρχο και την δημοτική αρχή, που έχουν υποχρέωση να υπερασπίζονται την δημοτική περιουσία.

Αν ισχύουν οι παρατηρήσεις που αναφέρω, τα περί πολιτικής και όχι νομικής διεκδίκησης που ακούστηκαν από  τον κ. δήμαρχο, μοιάζουν με προφάσεις για να μην προβεί σε καμία ουσιαστική ενέργεια για την επιστροφή του ακινήτου.

Πολιτικές διεκδικήσεις έχουν γίνει 18 κατά τους ισχυρισμούς των ιδίων, αλλά ήταν όλες ατελέσφορες, λόγω άρνησης του Ελληνικού Δημοσίου, ενώ υπάρχει ένα ισχυρό νομικό έρεισμα επιστροφής του ακινήτου που τώρα διαθέτουμε. Και τέλος πάντων, αν δεν κατατεθεί άμεσα διεκδικητική αγωγή ώστε να παγώσουν άμεσα οι διαδικασίες του παρόντος διαγωνισμού και να δοθεί χρόνος άσκησης πολιτικής πίεσης, πότε έχει σκοπό να διεκδικήσει πολιτικά το «Ψυγείο» ο κ. Δήμαρχος; Όταν θα έχει εγκατασταθεί ο οποιοσδήποτε νέος επενδυτής; Μα τότε θα είναι δύο φορές αργά.

Το θέμα είναι να προλάβουμε  πριν η καταβολή των «αργυρίων» του διαγωνισμού μας πάρει και αυτό το ακίνητο.

* τ. δήμαρχος Χανίων