Του Νεκτάριου Κοκολαντωνάκη

Αποδείχτηκε πως επρόκειτο πράγματι για έναν σπουδαίο αγώνα ενός σημαντικού κομματιού του κόσμου της δουλειάς ενάντια στην αντιλαϊκή επίθεση και  στην πολιτική «όλα στο κεφάλαιο». Έχει σημασία να γίνει ξεκάθαρο αυτό από την πλευρά των ταξικών δυνάμεων. Πως ο αγώνας αντίστασης των φτωχομεσαίων αγροτών ενάντια στο ξεκλήρισμά τους είναι αγώνας κόντρα στις ντόπιες και ξένες εταιρείες  του κεφαλαίου που θησαυρίζουν στο εμπόριο μηχανημάτων- αγροεφοδίων αλλά και και μεγαλεμπόρους – μεταποιητές – super market, που λεηλατούν το μόχθο από το χωράφι για να τον χρυσοπουλήσουν στο ράφι. Ένας αγώνας ενάντια στην Ε.Ε. που στηρίζει συστηματικά την πολιτική όλα στο κεφάλαιο. Όλοι αυτοί ωθούν στη λειτουργία του καπιταλιστικού νόμου της συγκέντρωσης- συγκεντρωποίησης που οδηγούν στη χρεοκοπία και τον αφανισμό τους χιλιάδες μικρομεσαίους αγρότες.

Η πολιτική όλα στο κεφάλαιο κάνει εφικτή και αναγκαία τη συνάντηση των αντιστάσεων των αγροτών με τους εργαζόμενους της πόλης.Στο πλαίσιο υπηρέτησης του κεφαλαίου Ε.Ε. και αστικές κυβερνήσεις λεηλατούν μισθούς, συντάξεις, περίθαλψη και κάθε δικαίωμα της εργατικής τάξης και ευρύτερα του κόσμου της δουλειάς. Εδώ να ξεκαθαρίσουμε πως η Mercosur και οι εισαγωγές είναι χρόνια τώρα επιλογές των ισχυρών του κεφαλαίου που ενισχύονται με γνώμονα την κερδοφορία τους μα δεν είναι οι μόνες παρεμβάσεις που οδηγούν στο νέο τοπίο που γοργά πλέον επιβάλλει το προχώρημα των καπιταλιστικών σχέσεων στην αγροτική παραγωγή και σ’ όλο τον πλανήτη.

Τα κέρδη της Ελλαγρολίπ (λιπάσματα Καβάλας) , των Πλαστικών Κρήτης, εισαγωγέων μηχανημάτων, βιομηχανίας τροφίμων, μεγαλεμπόρων καλά κρατούν την ώρα που κερδίζουν αγορά και στη χώρα μας βιομηχανίες πρωτογενούς παραγωγής όπως χρόνια συμβαίνει στη σταβλισμένη χοιροτροφία, πτηνοτροφία, ιχθυοκαλλιέργειες, μεγάλες θερμοκηπιακές μονάδες κ.ο.κ.

Αν εκατοντάδες χιλιάδες αγροκτηνοτρόφοι (μέσα από τον ΟΠΕΚΕΠΕ που αυτούσιος κρύφτηκε στην ΑΑΔΕ) μοιράζονται περίπου 3 δις ενισχύσεων που τους κρατούν οριακά και μειώνονται δραστικά μέσω της Κ.Α.Π. πόσες δεκάδες δις εισπράττουν  με το νόμο του ισχυρού μέσω ΕΣΠΑ – ταμείου ανάκαμψης, λίγες δεκάδες όμιλοι και μεγάλες επιχειρήσεις; Και πως ανεβαίνει θεαματικά η κερδοφορία των τελευταίων αν όχι μέσα από τη στυγνή εκμετάλλευση των εργαζομένων με 13ωρα, συχνά θανάσιμη εντατικοποίηση και μισθούς ανέχειας και πείνας. Όπως κεφάλαιο, κυβέρνηση, Ε.Ε. θεωρούν σπατάλες τις δαπάνες για νοσοκομεία, άλλο τόσο θεωρούν σπατάλες τις ενισχύσεις – αποζημιώσεις των αγροκτηνοτρόφων που πασχίζουν για την επιβίωσή τους.

Κάτω η αντιαγροτική πολιτική κεφαλαίου- κυβέρνησης- Ε.Ε.

Η ισχυρή πλέον παρουσία ακροδεξιών- εθνικιστικών απόψεων σ’ όλη την κοινωνία ρίχνει το βάρος της πραγματικότητας που αποκάλυψε ο αγροτικός αγώνας σε υπαρκτές πλευρές (ελληνοποιήσεις,  καταστροφή της πρωτογενούς παραγωγής) που υπερβάλλονται κρύβοντας τη βαθιά ταξική διάσταση της αντιαγροτικής πολιτικής που κανοναρχούν κεφάλαιο- κυβέρνηση- Ε.Ε. Οι εισαγωγές π.χ. παγοκρυστάλλων  πορτοκαλάδας στα ξενοδοχεία εδώ και δεκαετίες ήταν επιλογή για τα καπιταλιστικά κέρδη των μεγαλεμπόρων και των μεγαλοξενοδόχων. Το κεφάλαιο δεν έχει πατρίδα, ας το αντιληφθούν όσοι θέλουν να στηρίξουν χωρίς περισπασμούς τον αγώνα των αγροτών που είναι αντικαπιταλιστικός- αντιιμπεριαλιστικός (ιδιαίτερα αντιΕ.Ε.) αλλά συγκροτείται μόνο στο πλαίσιο συμμαχίας της φτωχομεσαίας αγροτιάς με την εργατική τάξη και τους εργαζόμενους της πόλης. Αν κάτι κρατά χιλιάδες νέα παιδιά στο χωράφι και στο κοπάδι τους, είναι η πραγματικότητα της στυγνής εκμετάλλευσης που υφίστανται τα αδέλφια και οι φίλοι τους σαν μισθωτοί στις πόλεις ή στην τουριστική σεζόν.

Το υπόβαθρο της αλληλεγγύης όλου του εργαζόμενου κόσμου στον μεγάλης διάρκειας αγώνα των αγροκτηνοτρόφων ήταν καθαρά ταξικό. Οι εργαζόμενοι της πόλης είδαν τους βρυκόλακες της ζωής και του μόχθου τους να λυσσομανούν ενάντια στους βιοπαλαιστές της υπαίθρου (εγκληματική συμμορία πήγαν να τους ονομάσουν) όταν αυτοί αποφάσισαν ν’ αντισταθούν και πήραν θέση μαζί τους. Η αποφασιστική πάλη των αγροτών και η αλληλεγγύη του εργαζόμενου λαού έσπασε σημαντικά την τρομοκρατία παρότι η απειλή καταστολής δεν έπαψε στιγμή. Ακόμη και τα αστικορεφορμιστικά κόμματα της αντιπολίτευσης αλλά και τα ΜΜΕ σύρθηκαν σε υποστηρικτική στάση (χωρίς φυσικά ν’ αρνούνται τον εαυτό τους) από τη δυναμική των αγροτικών μπλόκων.

Η δυναμική των μπλόκων μπορούσε να καταφέρει περισσότερα

Ιδιαίτερα στην Κεντρική και Βόρεια Ελλάδα ο αγώνας των αγροτών έγινε παλλαϊκός ξεσηκωμός. Η μετακίνηση σ’ όλο τον ηπειρωτικό κορμό της χώρας για 52 μέρες ήταν τουλάχιστον ένα καθημερινό ερωτηματικό και μεγάλος βραχνάς για την εύρυθμη λειτουργία του συστήματος. Το πιο ανησυχητικό  για το σύστημα ήταν τα καθημερινά μαθήματα αγώνα στις συνελεύσεις των μπλόκων που γαλούχησαν χιλιάδες νέους βιοπαλαιστές στην αναμέτρηση που είχαν μπροστά τους με το σύστημα της εκμετάλλευσης. Από την απομόνωση του καθενός στο χωράφι μπήκαν στο συλλογικό αγώνα ορμητικά, άντλησαν απ’ αυτό αγωνιστική αισιοδοξία, ένιωσαν αξιοπρέπεια γιατί είναι παραγωγοί πλούτου και ένιωσαν ικανοί να παλέψουν για το δίκιο τους Όμως δεν έθρεψαν αυταπάτες για εύκολες κατακτήσεις. Η κυβέρνηση στιγμή δεν έπαψε να τους συκοφαντεί βρώμικα την ίδια ώρα που κράδαινε την απειλή της καταστολής που όμως τελικά δεν αποτόλμησε να εφαρμόσει σαν κεντρική γραμμή.

Για σχεδόν δύο μήνες ο αγροτικός ξεσηκωμός απέδειξε πως η κυβέρνηση και οι μηχανισμοί του συστήματος της εκμετάλλευσης όχι μόνο δεν είναι παντοδύναμοι, μα η μαζική λαϊκή πάλη είναι αυτή που μπορεί να ξεπεράσει κάθε όριο και να κατακτήσει νίκες. Η δύναμη λοιπόν βρίσκεται στη μαζική λαϊκή πάλη και την αγωνιστική αλληλεγγύη που έχει ανάγκη να κατακτά ο κόσμος της δουλειάς απέναντι στην πολιτική όλα στο κεφάλαιο, που κυνικά και ωμά προωθεί το σύστημα στη χώρα μας και παγκόσμια. Μόνο η παραπέρα αγωνιστική κατάκτηση ενός μετώπου αντίστασης στην αντεργατική – αντιαγροτική πολιτική μπορούσε ν’ αποσπάσει πιο χειροπιαστά αποτελέσματα και να εγγράψει  πιο σπουδαίες παρακαταθήκες για τη συνέχεια.

Μ’ άλλα λόγια μόνο η πολύπλευρη αγωνιστική συνέχιση και κλιμάκωση του αγώνα σε πόλεις και ύπαιθρο μπορούσε να έχει πιο ορατές κατακτήσεις για τους αγρότες και όλους τους εργαζόμενους. Η «λογική» και η γραμμή του διαλόγου που τελικά επικράτησε αποκαλύφθηκε πως όχι μόνο δεν έφερε κανένα αποτέλεσμα, μα ήταν αυτή που τελικά υπονόμευσε και οδήγησε σε υποχώρηση απ’ αυτόν τον σπουδαίο αγώνα. Η αυθόρμητη αγωνιστική ορμή των πρώτων εβδομάδων επέβαλε στους αγροτοσυνδικαλιστές, κάθε απόχρωσης, να απαιτούν λύσεις στα γνωστά προβλήματα για εισόδημα επιβίωσης κόντρα στην πολιτική ξεκληρίσματος και όχι κουβεντούλες και συμπάθεια όπως δήλωναν αγρότες στα ΜΜΕ. Οι κυβερνητικές προσπάθειες προσεταιρισμού τμημάτων αγροτών ήταν συνεχής και συστηματικές, συχνά με συνοδεία βρώμικων εκβιασμών. Η πολιτική της φασιστικοποίησης  παρότι μπλοκαρίστηκε πολιτικά σα δυνατότητα ανοικτής καταστολής, ωστόσο όπως ήταν φυσικό δεν έπαψε στιγμή την υπόγεια και βρώμικη δουλειά.

Απέναντι σ’ αυτή τη δοσμένη κατάσταση πέρα από την έλλειψη πολιτικής εμπειρίας έως και πολιτικής αφέλειας αγροτοσυνδικαλιστών και αγροτών, το χειρότερο ήταν ότι οι εμφανιζόμενοι σαν αριστεροί και κομμουνιστές κυρίως του ΚΚΕ μα όχι μόνο, δεν είχαν μια καθαρή και αποφασιστική στάση. Στο κρίσιμο ζήτημα «ενότητα και πάλη» κεντρικά δόθηκε βάρος από τις δυνάμεις του ΚΚΕ στο να παραμείνει η ενότητα με σοβαρές υποχωρήσεις στα ζητήματα με τη δεξιά – ακροδεξιά και τα συμφέροντα των μεγαλοαγροτών που κυρίαρχα εξέφραζαν. Έτσι έγινε αντιπαράθεση σωστά στους διασπαστές αγροτοπατέρες των πράσινων φαναριών- Κερδύλια και τους είπαν πολύ σωστά πρόθυμους του Μητσοτάκη έως και καλικάντζαρους των εορτών. Όμως πέρα από την υπεράσπιση της ενότητας που συστηματικά και σημαντικά πέτυχε η ομάδα του αγροτοσυνδικαλιστή του ΚΚΕ ,Μαρούδα, στο πολιτικό πλαίσιο του αγώνα η υποχώρηση ήταν σαφής από την αρχή και ιδιαίτερα τις τελευταίες βδομάδες που ακριβώς εξ αιτίας της έλλειψης αγωνιστικού πλαισίου η κούραση και η απογοήτευση κέρδιζαν συνεχώς έδαφος.

Διάλογος ή Αντίσταση και Πάλη

Το αποτέλεσμα της συνάντησης Μητσοτάκη με τους λεγόμενους προβοκατόρικα σκληρούς των μπλόκων, ήταν απολύτως προδιαγεγραμμένο και αυτό δηλώνονταν από την κυβέρνηση σε όλους τους τόνους παράλληλα με άνοιγμα οχετών σαν τον Αδ. Γεωργιάδη αλλά και τον κυβερνητικό εκπρόσωπο. Το μόνο που φάνηκε να επιδιώκει η πανελλαδική συντονιστική των μπλόκων ήταν η κατοχύρωσή της σαν επίσημος συνομιλητής της κυβέρνησης. Αυτό για μας είναι οργανωτική συγκρότηση και συνδικαλισμός άδειου πουκάμισου που τελικά παράγει τάχα συνδικαλιστική οργάνωση αλλά χωρίς δυνατότητα οργάνωσης νικηφόρων αγώνων τέτοιων που να εμπνέουν για τη συνέχεια του αγροτικού κινήματος.

Η οργάνωση κατά την άποψή μας είναι αναγκαία, μα δεν έχει νόημα όταν δεν συγκροτείται τουλάχιστον επί της αρχής σε αγωνιστικό πλαίσιο που καταδεικνύει και συγκρούεται με τον αντίπαλο. Εξ ορισμού κυβερνητικοί διαχειριστές – κεφάλαιο- Ε.Ε. είναι αντίπαλοι της φτωχομεσαίας αγροτιάς. Δεν υπάρχει κανένα περιθώριο διαλόγου τάχα για το μέλλον του αγροτικού τομέα και άλλα ωραία παραμύθια του συστήματος. Το σύστημα ξεκάθαρα υπηρετεί τις καπιταλιστικές επιχειρήσεις τόσο πριν και μετά την παραγωγή (εισροές- εκροές) όσο και στην ίδια την παραγωγική διαδικασία που χρόνια τώρα επιδιώκει μεγάλες αγροτικές επιχειρήσεις και ξεκλήρισμα των φτωχομεσαίων. Η απάτη του διαλόγου με τον αντίπαλο είναι ένα ολοφάνερο συμπέρασμα από την πείρα του σπουδαίου αγώνα των αγροτοκτηνοτρόφων. Ο κυβερνητικός εκβιασμός του πέστε μας τι ζητάτε δεν απαντιέται με χαρταπιές αιτημάτων. Η απαίτηση να δοθούν άμεσα οι επιδοτήσεις των κτηνοτρόφων στο ξεκίνημα του αγώνα συμπληρώνονταν από την αρχή και πιο αποφασιστικά όσο ο αγώνας αποκτούσε δυναμική με τα αιτήματα για τιμές στα προϊόντα και μέτρα μείωσης του κόστους παραγωγής για να προκύπτει αξιοπρεπές εισόδημα στο κόστος της ζωής. Η κυβέρνηση έχει επιτελεία και ξέρει καλά την πραγματικότητα και ως εκ τούτου αυτό που χρειάζεται η αγροτιά είναι η διαμόρφωση όρων πάλης.

Το σύνθημα που δεν έγινε πράξη

Η αυθόρμητη αλληλεγγύη των εργαζομένων στους αγροτοκτηνοτρόφους έδωσε έδαφος στο σύνθημα «εργατιά – αγροτιά μια φωνή και μια γροθιά». Όμως όπως χαρακτηριστικά φάνηκε από την «απεργία» στις 16 Δεκέμβρη για τον προϋπολογισμό, κάποιοι φρόντισαν υπονομεύοντας και κάποιοι άλλοι δε στήριξαν αποφασιστικά να γίνουν στον αγώνα μια γροθιά εργάτες και αγρότες. Η άσχημη πραγματικότητα του εργατικού κινήματος είναι η αιτία, μα τι καλύτερη ευκαιρία γι’ αυτούς που διακηρύττουν ότι θέλουν ανασυγκρότησή του από το να αξιοποιούσαν μέσα στις μεγάλες πόλεις τον αγροτικό ξεσηκωμό. Ακόμη και το εξωκοινοβούλιο στάθηκε πολύ πίσω απ’ αυτό που κατάφερε στην πολύ πιο δύσκολη εποχή των μπλόκων του 1996 που κινήθηκε αποφασιστικά και μετωπικά σ’ όλη τη χώρα σε δράση αλληλεγγύης.

Εδώ όμως αρχίζει μια ολάκερη συζήτηση ακόμη πιο σπουδαία για τις αντιστάσεις που έχουν ανάγκη οι εργαζόμενοι στις πόλεις απέναντι στην πολιτική όλα στο κεφάλαιο, που εντείνει την εκμετάλλευση και απαξιώνει την ίδια τη ζωή του εργαζόμενου. Η πάλη για το μεροκάματο και τα όποια βήματα εκ νέου συγκρότησης της εργατικής τάξης , αποτελούν τον κρίσιμο κρίκο για όλα τα μέτωπα πάλης του λαού. Πέρα από την ωμότητα της αντιαγροτικής πολιτικής, η πάλη των αγροτών π.χ. στις μέρες μας θα είχε άλλες δυνατότητες αν η πάλη της εργατικής τάξης ήταν σε καλύτερη κατάσταση. Ωστόσο με επίγνωση των αρνητικών συσχετισμών αγρότες- εργαζόμενοι- όλος ο κόσμος της δουλειάς έχει ανάγκη να μπει αποφασιστικά και με συνέχεια στον αγώνα και αντικειμενικά όλα τα μέτωπα πάλης του λαού αλληλοτροφοδοτούνται φτάνει να αποκαλύπτεται ο πραγματικός εχθρός και να απαιτηθούν με στόχο νίκες πραγματικές αξήσεις στους μισθούς και εισόδημα στους φτωχομεσαίους αγροτοκτηνοτρόφους που να καλύπτουν το κόστος της ζωής. Έτσι κατακτιέται η συγκρότηση, η αγωνιστική ενότητα και η οργάνωση πάλης εργαζομένων και αγροτών.

Σε σχέση τώρα με το κρίσιμο ερώτημα του τι κέρδισε ο αγώνας των αγροτοκτηνοτρόφων θα λέγαμε. 1. Ούτε η μικρή μείωση του ηλεκτρικού, ούτε η απαλλαγή των φόρων του πετρελαίου στην αντλία σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς επιστροφής, ούτε η πενιχρή ενίσχυση των 160 εκατομμυρίων μπλοκάρουν την πορεία ξεκληρίσματος των φτωχομεσαίων αγροτών. Ούτε η όποια αναστολή της Mercosur, που σίγουρα είναι αποτέλεσμα των αγροτικών αντιστάσεων σ’ όλη την Ευρώπη, δεν αναστέλλει τη δεινή θέση των μικρομεσαίων αγροτοκτηνοτρόφων.  Κάτι τέτοιο απαιτεί αποφασιστική συνέχεια του αγώνα με αξιοποίηση της πείρας και προσπάθεια για καλύτερους όρους πάλης σε επόμενες μάχες. Η μετά από χρόνια επανεμφάνιση των αγροτών στον αγώνα λίγα κατάφερε ν’ αποσπάσει, μα κάνει το σύστημα να υπολογίζει το ενδεχόμενο νέων μπλόκων. 2. Η πείρα θετική και αρνητική που παράχθηκε στην κίνηση των χιλιάδων αγροτοκτηνοτρόφων είναι αναντικατάστατη, πολύτιμη και αναγκαίο να αξιοποιηθεί πέρα από τους αγρότες και στην ίδια την εργατική τάξη, τους εργαζόμενους και τις πολιτικές δυνάμεις που νοιάζονται για την υπόθεση της λαϊκής πάλης.