Αιολική διάβρωση σε Ανατολική Κρήτη, νησιά Αιγαίου και Θερμαϊκό

Ημερομηνία:

Γνωρίζουμε για τη διάβρωση των ακτών μας από τη θάλασσα. Γνωρίζουμε για τη διάβρωση εδαφών από παρατεταμένες βροχοπτώσεις. Υπάρχει όμως ακόμη ένα είδος διάβρωσης που απειλεί τα εδάφη και στην Ελλάδα: η αιολική. Πριν από λίγο καιρό, το Κέντρο Ερευνας της Κομισιόν ολοκλήρωσε την πρώτη μεγάλη ποιοτική μελέτη και χαρτογράφηση του φαινομένου σε όλη την ευρωπαϊκή ήπειρο. Ανατολική Κρήτη, νησιά Αιγαίου και Θερμαϊκός Κόλπος είναι οι περιοχές που απειλούνται περισσότερο στη χώρα μας.

Τι είναι, λοιπόν, η αιολική διάβρωση (wind erosion); Είναι το φαινόμενο της μετατόπισης εδαφών από τον άνεμο. Εχει δύο μορφές: ο άνεμος παρασύρει και απομακρύνει χαλαρά και ξηρά ιζήματα, όπως η άμμος και η σκόνη απογυμνώνοντας μια περιοχή, ή ο άερας, «οπλισμένος» με το φορτίο που μεταφέρει, προσπίπτει στα πετρώματα και τα καταστρέφει ενεργώντας σαν λίμα. Το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν αφορά… μόνο τις ερήμους.

«Το φαινόμενο εμφανίζεται κυρίως στις ξηρές και ημίξηρες περιοχές και επηρεάζεται από τις γεωλογικές συνθήκες, τις κλιματικές διακυμάνσεις και την ανθρώπινη δραστηριότητα», εξηγεί στην «Κ» ο κ. Παναγιώτης Πανάγος, μέλος της επιστημονικής ομάδας του Joint Research Center που εκπόνησε την έρευνα.

«Κατ’ αρχάς, οι κλιματικές διακυμάνσεις: η διάβρωση εξαρτάται από την ταχύτητα και τη διεύθυνση του ανέμου, τη συχνότητα των βροχοπτώσεων και την εξάτμιση του νερού. Μετά, σημαντικό ρόλο παίζουν τα χαρακτηριστικά του εδάφους: αν έχουν άμμο, λάσπη ή πηλό, ανθρακικό ασβέστιο ή οργανική ύλη, κατά πόσον μπορούν να συγκρατήσουν το νερό. Τέλος, μεγάλη σημασία έχει και η χρήση της γης.

Οπως είναι προφανές, η βλάστηση εμποδίζει τη διάβρωση. Αντιθέτως, οι συνέπειες της αιολικής διάβρωσης στις ευαίσθητες γεωργικές περιοχές μπορεί να επιταχυνθούν με την ακατάλληλη διαχείριση της γης, π.χ. αφήνοντας καλλιεργήσιμες εκτάσεις σε αγρανάπαυση για παρατεταμένες χρονικές περιόδους, αφαιρώντας τους φράκτες, επιτρέποντας την υπερβόσκηση των βοσκοτόπων.Υπολογίζεται ότι το 28% των υποβαθμιζόμενων εδαφών στον κόσμο υπόκειται σε αυτή τη διαδικασία διάβρωσης από τον άνεμο.

Στις αγροτικές γαίες, η διάβρωση έχει ως αποτέλεσμα την αφαίρεση του καλύτερου τμήματος του εδάφους, του πιο ενεργού από βιολογικής απόψεως, που είναι πλούσιο σε οργανική ύλη και θρεπτικά συστατικά. Η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε αιολική διάβρωση μπορεί να έχει μόνιμες συνέπειες στην υποβάθμιση των καλλιεργούμενων περιοχών».

s15_070215_diabrosh-thumb-large

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η αιολική διάβρωση είναι εντονότερη σε περιοχές της Γερμανίας, στη Δανία, στην Ολλανδία, στην Ιβηρική Χερσόνησο και στην Aνατολική Αγγλία. «Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος, περίπου 42 εκατ. εκτάρια καλλιεργούμενων γαιών στην Ευρώπη επηρεάζονται δυνητικά. Τοπικές μελέτες αναφέρουν ότι η αιολική διάβρωση μπορεί να επηρεάσει τόσο τις ημίξηρες μεσογειακές περιοχές, όσο και τις περιοχές με πιο ήπιες κλιματικές συνθήκες στον Βορρά». Στην Ελλάδα, το φαινόμενο είναι συχνότερο στην Αν. Κρήτη, στα νησιά του Αιγαίου, στον Θερμαϊκό Κόλπο. «Η ποιοτική καταγραφή του φαινομένου από τη μελέτη μας έγινε βάσει μοντέλων που εφαρμόζονται στις ΗΠΑ και στην Κάτω Σαξονία της Γερμανίας, καθώς, όπως καταλαβαίνετε, θα ήταν αδύνατον να παρακολουθούσαμε με ειδικούς αισθητήρες ολόκληρη την ήπειρό μας», λέει ο Πανάγος.

Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο και να ανακοπεί η ερημοποίηση περιοχών; «Ως επιστήμονες, προσπαθούμε να εντοπίσουμε τις περιόδους με μειωμένες βροχοπτώσεις και ισχυρούς ανέμους, στις οποίες το φαινόμενο είναι πιο έντονο. Στις περιόδους αυτές, πρέπει να αποφεύγονται ορισμένες πρακτικές, λ.χ. το όργωμα. Παράλληλα, σημαντικό είναι να απαγορευτούν και οι πρακτικές εκείνες που έχουν αποδειχθεί καταστροφικές για τη διάβρωση, όπως λ.χ. το κάψιμο των καλαμιών, που αφήνει το έδαφος γυμνό το καλοκαίρι και ευάλωτο στην πρώτη ισχυρή βροχή», λέει ο κ. Πανάγος. Οπως είναι επόμενο, η αιολική διάβρωση θα επηρεαστεί από την ένταση της κλιματικής αλλαγής. «Το γεγονός ότι θα έχουμε λιγότερες βροχοπτώσεις και αύξηση της θερμοκρασίας θα αυξήσει την επικινδυνότητα αιολικής διάβρωσης στη Μεσόγειο».

Θεματική στρατηγική

Η Ε.Ε. έστρεψε μόλις τα τελευταία χρόνια το ενδιαφέρον της στα φαινόμενα διάβρωσης. «Το 2006 ψηφίστηκε η θεματική στρατηγική για το έδαφος. Κατάλαβαν, λοιπόν, οι Ευρωπαίοι πολιτικοί ότι το έδαφος είναι ζωή και πρέπει να του δώσουμε μεγαλύτερη προσοχή. Δυστυχώς δεν έχει θεσπιστεί ακόμη οδηγία για το έδαφος, είναι ένα από τα εκκρεμή ζητήματα στην προστασία του περιβάλλοντος. Ομως η συζήτηση για την προστασία του εδάφους άνοιξε: από την υδατική και αιολική διάβρωση, από τη μείωση της οργανικής ύλης, τη μείωση της βιοποικιλότητας, τη στεγανοποίηση ή τη συμπύκνωση των εδαφών, την αλάτωση, τις κατολισθήσεις. Ολοι αυτοί είναι τομείς στους οποίους έχει πλέον ενσκήψει η επιστημονική έρευνα».

kathimerini.gr

Το ξέρουμε…

Το να βλέπεις αυτά τα μηνύματα είναι κουραστικό. Και να είσαι σίγουρος πως ούτε κι εμείς χαιρόμαστε να τα γράφουμε.

Όμως αυτό το μήνυμα δεν αφορά εμάς· αφορά την επιβίωση μιας ανεξάρτητης, μαχητικής δημοσιογραφίας στην Κρήτη.

  1. Η δική σου στήριξη είναι πολύτιμη, γιατί μας επιτρέπει να κάνουμε ρεπορτάζ χωρίς φόβο και εξαρτήσεις, κρατώντας παράλληλα τη δημοσιογραφία μας προσβάσιμη σε όλους — ακόμη και σε όσους δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να πληρώσουν.
  2. Η απλή αλήθεια είναι ότι τα έσοδα διαρκώς συρρικνώνονται και η αναγνωσιμότητα από μόνη της δεν αρκεί για να κρατήσει ζωντανό ένα μέσο.

Αν πιστεύεις κι εσύ ότι η ελεύθερη ενημέρωση είναι ζωτικής σημασίας για τη δημοκρατία και τον έλεγχο της εξουσίας, δώσε μας τη δύναμη να συνεχίσουμε.

Γίνε συνδρομητής

Σας ευχαριστούμε θερμά.

Ακολουθήστε το agonaskritis.gr στο Google News, στο facebook και στο twitter και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις - Γίνετε συνδρομητές!

Αγώνας της Κρήτηςhttp://bit.ly/agonaskritis
Ο “Αγώνας της Κρήτης” εκδόθηκε στις 8 Ιουλίου του 1981. Είναι η έκφραση μιας πολύχρονης αγωνιστικότητας. Έμεινε όλα αυτά τα χρόνια σταθερός στη διακήρυξή του για έγκυρη – έγκαιρη ενημέρωση χωρίς παρωπίδες. Υπηρετεί και προβάλλει, με ευρύτητα αντίληψης, αξίες και οράματα για μία καλύτερη κοινωνία. Η βασική αρχή είναι η κριτική στην εξουσία όποια κι αν είναι αυτή, ιδιαίτερα στα σημεία που παρεκτρέπεται από τα υποσχημένα, που μπερδεύεται με τη διαφθορά, που διαφθείρεται και διαφθείρει. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που η εφημερίδα έμεινε μακριά από συσχετισμούς και διαπλοκές, μακριά από μεθοδεύσεις και ίντριγκες.

Τελευταία Νέα

Περισσότερα σαν αυτό
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Λαϊκή Συσπείρωση Κρήτης: «Προσπάθεια συγκάλυψης των εγκληματικών ελλείψεων στις υποδομές» ενόψει χειμερινής περιόδου

Η Λαϊκή Συσπείρωση Κρήτης καταγγέλλει ελλείψεις σε υποδομές πολιτικής προστασίας μετά τη σύσκεψη με τον υπουργό Ευάγγελο Τουρνά ενόψει χειμερινής περιόδου 2026-2027.

Ε. Χνάρης: «Εμπαιγμός χωρίς τέλος στα σχολεία του Ρεθύμνου» – Κάλυψη μόλις 10,7% των κενών στην Πρωτοβάθμια

Ο βουλευτής Ρεθύμνης Εμμανουήλ Χνάρης καταγγέλλει τη δραματική έλλειψη αναπληρωτών στα σχολεία του νομού. Μόλις 18/167 κενά στην Πρωτοβάθμια, 1/126 στην Ειδική Αγωγή.

Σύσκεψη στο ΙΤΕ για τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών Μεταφορών της Περιφέρειας Κρήτης

Σύσκεψη στο ΙΤΕ για τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών Μεταφορών της Περιφέρειας Κρήτης. Συμμετείχαν Μιχάλης Σαρρής και εκπρόσωποι του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας.

Ένταξη έργων ύδρευσης 2,1 εκατ. ευρώ στον Δήμο Πλατανιά μέσω του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης»

Ένταξη έργων ύδρευσης 2,1 εκατ. ευρώ στον Δήμο Πλατανιά μέσω του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης». Νέα δίκτυα σε Δέμπλα, Ψαθόγιαννο και Αποθήκες.