Με ολιστικές παρεμβάσεις από την Κίσσαμο μέχρι τη Σητεία και μετρήσιμα αποτελέσματα παρουσίασε η Περιφέρεια Κρήτης τον απολογισμό του 2025, θέτοντας τις βάσεις για την επόμενη δεκαετία. Η παρουσίαση έγινε στο Ηράκλειο στις 19 Μαρτίου 2026, με έμφαση στην ενεργειακή ασφάλεια, τις υποδομές, τον πολιτισμό και την πράσινη μετάβαση του νησιού.

Η χρονιά που πέρασε αποτέλεσε ορόσημο για την πορεία ανάπτυξης της Κρήτης. Η υπογραφή της σύμβασης παραχώρησης για το μεγάλο τμήμα του Βόρειου Οδικού Άξονα, η διεκδίκηση της μελέτης του τμήματος μέχρι τη Σητεία και της υλοποίησης του παγιωμένου πλαισίου για τον Νότιο Οδικό Άξονα, καθώς και η σύνδεση του νέου αεροδρομίου με τον νότο αποτελούν, σύμφωνα με την Περιφέρεια, εγγύηση της υπεύθυνης διαχείρισης.

Στην πράσινη μετάβαση, η ολοκλήρωση των δύο ηλεκτρικών διασυνδέσεων αποτελεί το κρίσιμο στάδιο της ενεργειακής ασφάλειας και της άρσης της ηλεκτρικής απομόνωσης του νησιού. Παράλληλα, με το Περιφερειακό Σχέδιο Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή και τη θεσμική θωράκιση που προσφέρει ο νέος Περιφερειακός Μηχανισμός Υποστήριξης, υιοθετήθηκαν και εφαρμόστηκαν πρότυπες πολιτικές. Πόροι ύψους 133 εκατ. € αξιοποιήθηκαν για έργα προστασίας του περιβάλλοντος.

Σημαντικές διακρίσεις σημάδεψαν το 2025 για την Κρήτη. Η ένταξη στον Κατάλογο της UNESCO των έξι Μινωικών ανακτορικών κέντρων αναδεικνύει αξίες και ιδανικά παγκόσμιας αποδοχής και ενισχύει την ενότητα και την κοινή ταυτότητα των Κρητικών. Με περηφάνια υποδέχθηκε η Περιφέρεια και την απόφαση για την ανακήρυξη της Κρήτης ως Ευρωπαϊκή Περιφέρεια Γαστρονομίας για το 2026, αλλά και την αναγνώριση του κρητικού ελαιόλαδου ως Προϊόν Γεωγραφικής Ένδειξης.

Με στρατηγική προσήλωση στην ανταγωνιστικότητα, τη διάχυση της καινοτομίας και τον αναπτυξιακό προγραμματισμό, τα 1.154 έργα, οι πληρωμές 146 εκατ. € από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, οι αντίστοιχες χρηματοδοτήσεις ύψους 53 εκατ. € από το Εθνικό Σκέλος και τα συγχρηματοδοτούμενα έργα προϋπολογισμού 92 εκατ. € έδωσαν δυναμική ώθηση στην παραγωγική βάση του νησιού.

Στο πεδίο των έργων υποδομής, 150 τεχνικά έργα βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη. Δεκαεννιά οδικά έργα, προϋπολογισμού 145 εκατ. € συνεχίζονται, ενώ τέσσερα έργα προϋπολογισμού 15 εκατ. € ολοκληρώθηκαν. Με πυξίδα την εξωστρέφεια, η Κρήτη συνέχισε να πρωταγωνιστεί σε δεκάδες ευρωπαϊκά προγράμματα και διεθνή δίκτυα. Με συνολικές επενδύσεις άνω των 54 εκατ. € για τον εκσυγχρονισμό υποδομών, καλύφθηκε μέρος των μεγάλων κτηριακών αναγκών για την εκπαίδευση. Με την ένταξη 86 νέων υπηρεσιών στο gov.gr επιβεβαιώνεται ότι η Περιφέρεια Κρήτης μετεξελίσσεται σε μια σύγχρονη, ψηφιακή διοίκηση.

Στον τομέα του πολιτισμού, με επενδύσεις 37,5 εκατ. € για την ανάδειξη 28 μνημείων, με τη σημαντική συμφωνία για τα Ενετικά Νεώρια Ηρακλείου και με 32 εκατ. € μέσω των Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων και του ΕΣΠΑ προχωρούν μελέτες και έργα συντήρησης. Επενδύσεις έγιναν συστηματικά και στον αθλητισμό, ενισχύοντας τις υποδομές και τα σωματεία σε κάθε γωνιά του νησιού.

Ενισχύθηκε επίσης το ισχυρό δίκτυο υγειονομικής προστασίας. Χρηματοδοτήθηκε με 11 εκατ. € ο βιοϊατρικός εξοπλισμός των νοσοκομείων. Ενισχύθηκε η πρόληψη μέσω των Κινητών Μονάδων, του προγράμματος «ΖΩΗ» και των δράσεων οδικής ασφάλειας. Στον τομέα της Κοινωνικής Πολιτικής, διατέθηκαν 13,8 εκατ. € για επισιτιστική βοήθεια. Συνεχίστηκε η χρηματοδότηση 57 κοινωνικών δομών.

Στον πρωτογενή τομέα, η Περιφέρεια στήριξε καθοριστικά τους παραγωγούς και αντιμετώπισε με επιτυχία την εξέλιξη της ευλογιάς των αιγοπροβάτων. Από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης προχωρήθηκε σε πληρωμές 24 εκατ. €, ενώ ολοκληρώθηκαν έργα αγροτικής οδοποιίας και εγγείων βελτιώσεων ύψους 20 εκατ. €, καθώς και 5 εμβληματικά έργα LEADER. Για επενδύσεις εκσυγχρονισμού και κατασκευής θερμοκηπίων η κατανομή δημόσιας δαπάνης για την Κρήτη είναι 22 εκατ. €.

Το Πρόγραμμα «ΚΡΗΤΗ» 2021-2027, προϋπολογισμού 564 εκατ. € βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, με 310 έργα ύψους 360 εκατ. € να έχουν ήδη ενταχθεί. Οι υπογεγραμμένες συμβάσεις ανήλθαν σε 240 εκατ. € και οι πιστοποιημένες δαπάνες σε 127 εκατ. €. Παράλληλα, οι Ολοκληρωμένες Χωρικές Παρεμβάσεις και τα νέα έργα Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης αλλάζουν την εικόνα των πόλεων και της υπαίθρου.

Η Περιφέρεια ευχαρίστησε όλα τα Μέλη του Περιφερειακού Συμβουλίου, τα στελέχη και τους εργαζόμενους για το φιλότιμο και τον επαγγελματισμό τους, καθώς και όλους τους φορείς του νησιού: τους Δήμους, τα Ακαδημαϊκά και Ερευνητικά Ιδρύματα, τα Επιμελητήρια, τους εκπροσώπους της επιχειρηματικής κοινότητας, τους συλλόγους και τα σωματεία των εργαζομένων, τις εθελοντικές οργανώσεις.

Όπως τονίστηκε, η αλματώδης ανάπτυξη των τελευταίων χρόνων μπορεί να γίνει εγγύηση ευημερίας που θα απλώνεται σε όλους τους Κρητικούς. Οι βάσεις για την Κρήτη της επομέμενης δεκαετίας έχουν τεθεί και η σύγκλιση με τις ευρωπαϊκές νησιωτικές περιφέρειες είναι γεγονός. Ο σχεδιασμός περιγράφει μια Κρήτη δυναμική, βιώσιμη, ευφυή, με κοινές αξίες και κοινωνική συνοχή, δημιουργική, με ξεχωριστή ταυτότητα και αυτοπεποίθηση.