Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγκτσί, δήλωσε στο «Talk to Al Jazeera» ότι δεν υφίστανται διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, ότι η Τεχεράνη δεν έχει δώσει καμία απάντηση στο αμερικανικό σχέδιο 15 σημείων, ότι η εμπιστοσύνη στην Ουάσιγκτον «βρίσκεται στο μηδέν» και ότι το Ιράν αρνείται προθεσμίες, δεν δέχεται κατάπαυση πυρός αλλά ζητά μόνιμο τερματισμό του πολέμου σε ολόκληρη την περιοχή, αποζημιώσεις και εγγυήσεις ότι δεν θα επαναληφθεί η επιθετικότητα. Η συνέντευξη αποτελεί την πληρέστερη δημόσια τοποθέτηση Ιρανού αξιωματούχου για τη σύγκρουση.

Ο Αραγκτσί ήταν κατηγορηματικός ως προς τη φύση των επαφών μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ. «Η διαπραγμάτευση στη φιλολογία των διεθνών σχέσεων έχει συγκεκριμένη σημασία — δύο χώρες κάθονται πρόσωπο με πρόσωπο και διαπραγματεύονται. Αυτό δεν υφίσταται αυτή τη στιγμή», δήλωσε.

Αυτό που υπάρχει, εξήγησε, είναι ανταλλαγή μηνυμάτων — μερικά απευθείας, μερικά μέσω «φίλων στην περιοχή». «Ο κ. Γουίτκοφ, όπως πριν, συνεχίζει να στέλνει μηνύματα. Αλλά αυτό δεν σημαίνει διαπραγμάτευση», τόνισε. «Η ανταλλαγή μηνυμάτων, που μερικές φορές περιλαμβάνει προειδοποιήσεις από τη δική μας πλευρά ή σημεία από την άλλη, συνεχίζεται — αλλά δεν είναι διαπραγμάτευση.»

Αρνήθηκε κατηγορηματικά τους αμερικανικούς ισχυρισμούς περί αποδοχής των 15 αμερικανικών όρων. «Δεν έχουμε ακόμη απαντήσει στην αμερικανική πρόταση 15 σημείων. Καμία απάντηση δεν έχει δοθεί», δήλωσε. Επίσης, αρνήθηκε ότι η ιρανική πλευρά έχει παρουσιάσει πέντε δικούς της όρους — κάτι που χαρακτήρισε «εικασίες των μέσων ενημέρωσης». «Τίποτα δεν έχει δοθεί στην αμερικανική πλευρά από εμάς», ξεκαθάρισε.

Ενιαία ιρανική θέση — ούτε διάσπαση ούτε πολλαπλά κανάλια

Ερωτηθείς αν υπάρχουν ανεπίσημα κανάλια επικοινωνίας ή διασπαστικές τάσεις εντός του ιρανικού πολιτικού συστήματος, ο Αραγκτσί απάντησε: «Τίποτα από αυτά δεν είναι ακριβές. Όλα τα μηνύματα περνούν μέσω των επίσημων καναλιών του Υπουργείου Εξωτερικών ή το Υπουργείο είναι ενήμερο γι’ αυτά.»

Πρόσθεσε ότι ορισμένες επαφές πραγματοποιούνται μέσω υπηρεσιών ασφαλείας, αλλά «όλα γίνονται εντός ενός συγκεκριμένου πλαισίου που έχει καθορίσει η κυβέρνηση, υπό την εποπτεία του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας». «Υπάρχει μία μόνο διοίκηση υπεύθυνη για όλα αυτά. Δεν υπάρχει κανένα θέμα πολλαπλών κατευθύνσεων», τόνισε.

«Η εμπιστοσύνη είναι μηδέν»

Ο Αραγκτσί ανέπτυξε εκτενώς το ζήτημα της εμπιστοσύνης — ή μάλλον της απουσίας της. «Δεν έχουμε καλή εμπειρία από διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ», δήλωσε. «Στο παρελθόν διαπραγματευτήκαμε και καταλήξαμε σε συμφωνία, μόνο για να αποχωρήσουν οι ΗΠΑ χωρίς λόγο» — αναφερόμενος στη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του 2015, από την οποία αποχώρησαν οι ΗΠΑ επί Τραμπ το 2017. «Δύο φορές ακόμη φέτος και πέρυσι διαπραγματευτήκαμε, και το αποτέλεσμα ήταν η επίθεσή τους. Η εμπιστοσύνη ότι μια διαπραγμάτευση με τις ΗΠΑ μπορεί να οδηγήσει σε αποτελέσματα είναι μηδενική.»

Πρόσθεσε ότι «κάθε φορά που παρουσιάζουν πρόταση για διαπραγμάτευση, το πρώτο ζήτημα που πρέπει να εξετάσουμε είναι πόσο ειλικρινείς είναι. Και δεν βλέπουμε καμία ειλικρίνεια. Για να χτιστεί εμπιστοσύνη, πρέπει να γίνουν μεγάλα βήματα.»

Οι ιρανικοί όροι: Τερματισμός, όχι κατάπαυση

Ο Αραγκτσί παρουσίασε τις ιρανικές θέσεις με σαφήνεια. «Δεν δεχόμαστε κατάπαυση πυρός», δήλωσε. «Επιδιώκουμε τον τερματισμό του πολέμου — όχι μόνο στο Ιράν, αλλά σε ολόκληρη την περιοχή.» Οι ιρανικές απαιτήσεις περιλαμβάνουν εγγυήσεις μη επανάληψης της επιθετικότητας και καταβολή αποζημιώσεων για τις ζημιές που υπέστη το Ιράν.

«Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει έδαφος για διαπραγμάτευση», επανέλαβε.

Ερωτηθείς αν χώρες-μεσολαβητές όπως το Πακιστάν, η Αίγυπτος ή η Τουρκία μπορούν να προσφέρουν εγγυήσεις, ο Αραγκτσί απάντησε ότι «η εγγύηση μίας ή δύο χωρών δεν μπορεί να επαρκέσει. Ακόμη και η εμπειρία μας έχει δείξει ότι ούτε η εγγύηση του Συμβουλίου Ασφαλείας μπορεί να αρκέσει.» Σημείωσε ότι φίλες χώρες έχουν προτείνει ιδέες σχετικά με τις εγγυήσεις, τις οποίες η Τεχεράνη εξετάζει.

«Δεν δεχόμαστε προθεσμίες»

Ο Αραγκτσί αναφέρθηκε ρητά στην προθεσμία που φέρεται να έθεσε ο Τραμπ — 6 Απριλίου — για ολοκληρωμένη επίθεση σε ενεργειακές και ζωτικές υποδομές αν το Ιράν δεν ανταποκριθεί. «Μας έχουν δοκιμάσει πολλές φορές», απάντησε. «Δεν δεχόμαστε προθεσμίες. Για εμάς, αυτό που μετράει είναι η διασφάλιση των συμφερόντων και των δικαιωμάτων του ιρανικού λαού. Κανείς δεν μπορεί να μας θέσει προθεσμίες. Οι τεχνητές προθεσμίες μόνο δυσκολεύουν τα πράγματα. Και έχετε δει ότι αυτές οι προθεσμίες έχουν παραταθεί ήδη δύο φορές.»

«Ο πρόεδρος των ΗΠΑ πρέπει να αλλάξει προσέγγιση», πρόσθεσε. «Δεν μπορείτε να μιλάτε στον λαό του Ιράν με γλώσσα απειλών και προθεσμιών. Ο λαός μας είναι μεγάλος λαός με πολύ πλούσιο πολιτισμό. Πρέπει να του μιλήσεις με σεβασμό. Αλλιώς, θα λάβουν ακριβώς την απάντηση που λαμβάνουν τώρα.»

Τα Στενά του Χορμούζ: «Εσωτερικά ύδατα, ανοιχτά για τους φίλους»

Ο Αραγκτσί παρουσίασε τη θέση του Ιράν για τα Στενά του Χορμούζ. «Η πραγματικότητα είναι ότι βρίσκονται εντός των εσωτερικών υδάτων του Ιράν και του Ομάν — δεν βρίσκονται σε διεθνή ύδατα», δήλωσε. «Από τη δική μας οπτική, τα Στενά είναι ανοιχτά και είναι κλειστά μόνο σε αυτούς που βρίσκονται σε πόλεμο με το Ιράν. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε σε αυτούς που πολεμούν εναντίον μας να διέλθουν από τα εσωτερικά μας ύδατα.»

Εξήγησε ότι πλοία άλλων χωρών δεν διέρχονται λόγω περιφερειακής ανασφάλειας και υψηλού κόστους ασφάλισης, αλλά «ορισμένα έχουν μπει σε διαπραγματεύσεις μαζί μας και για πολλά — ιδιαίτερα αυτά φίλιων χωρών — έχουμε θεσπίσει ρυθμίσεις ώστε να διέρχονται με ασφάλεια». Πρόσθεσε ότι «τα Στενά του Χορμούζ μπορούν να είναι δίοδος ειρήνης», αλλά ότι η ασφάλεια, η πλοήγηση και οι κανονισμοί «αφορούν τα παράκτια κράτη — το Ιράν και το Ομάν».

Χερσαίες επιχειρήσεις: «Τους περιμένουμε»

Για τα αμερικανικά σενάρια χερσαίας εισβολής ή κατάληψης νησιών, ο Αραγκτσί ήταν λακωνικός: «Έχω ήδη απαντήσει σε αυτό μία φορά και είπα ότι τους περιμένουμε. Δεν νομίζω ότι θα τολμήσουν κάτι τέτοιο. Θα τους περιμένουν πολύ βαριές απώλειες.»

Πρόσθεσε: «Δεν ξεκινήσαμε εμείς αυτόν τον πόλεμο, αλλά αμυνθήκαμε σθεναρά. Έχετε δει τις ζημιές που τους προκαλέσαμε — στις εγκαταστάσεις τους, τον εξοπλισμό, τα ραντάρ, τα αεροσκάφη και τα στρατηγικά αεροσκάφη τους. Και τι έγινε με το AWACS τους;» Αναφέρθηκε στην καταστροφή ενός αμερικανικού αεροσκάφους AWACS αξίας 600 εκατομμυρίων δολαρίων «με ένα χαμηλού κόστους ιρανικό drone». «Σε χερσαίο πόλεμο, είμαστε ακόμη καλύτεροι», δήλωσε. «Είμαστε πλήρως προετοιμασμένοι να αντιμετωπίσουμε κάθε χερσαία απειλή.»

Κράτη του Κόλπου: «Στοχεύουμε μόνο αμερικανικούς στόχους»

Σε ένα σημείο που αφορά άμεσα τις χώρες του Κόλπου, ο Αραγκτσί αναγνώρισε ότι υπάρχει «αίσθημα αδικίας» μεταξύ κρατών όπως το Κουβέιτ, το Κατάρ, το Ομάν, η Σαουδική Αραβία και το Μπαχρέιν. Ωστόσο, υποστήριξε ότι «δεν επιτιθέμεθα στους φίλους μας στην περιοχή του Περσικού Κόλπου. Χτυπάμε αμερικανικές εγκαταστάσεις, αμερικανικές δυνάμεις και αμερικανικούς στόχους που δυστυχώς βρίσκονται σε αυτές τις χώρες. Μπορεί να υπάρχουν παράπλευρες ζημιές, αλλά οι στόχοι μας είναι αποκλειστικά αμερικανικοί.»

Κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι «χρησιμοποιούν το έδαφος, τον εναέριο χώρο και τα ύδατα αυτών των χωρών για να επιτεθούν στο Ιράν» και ότι «Αμερικανοί στρατιώτες κρύβονται σε ξενοδοχεία και κτίρια γραφείων σε χώρες του Κόλπου — στην πραγματικότητα χρησιμοποιούν τους λαούς του Κόλπου ως ανθρώπινες ασπίδες». Ανέφερε ως παράδειγμα τρία αμερικανικά F-15 που, σύμφωνα με τις ΗΠΑ, καταρρίφθηκαν «κατά λάθος» στο Κουβέιτ — «μπορεί κανείς να ρωτήσει τι έκαναν εκεί».

«Οι φίλοι μας στην περιοχή θα έπρεπε να παραπονούνται για τις ΗΠΑ και να τις καταδικάζουν, αντί να παραπονούνται για εμάς», δήλωσε. «Γιατί δεν καταδίκασαν ποτέ την επιθετικότητα κατά του Ιράν; Αντ’ αυτού, μας καταδικάζουν επειδή αμυνόμαστε. Αυτό δεν είναι δίκαιο.»

Ο Άξονας της Αντίστασης και η ολοκληρωτική ειρήνη

Ερωτηθείς αν το Ιράν απαιτεί τη συμμετοχή ομάδων από τον Λίβανο, το Ιράκ και την Υεμένη σε τυχόν διαπραγματεύσεις, ο Αραγκτσί ξεκαθάρισε: «Οποιοσδήποτε τερματισμός του πολέμου στο Ιράν πρέπει να είναι ολοκληρωτικός σε ολόκληρη την περιοχή. Όταν μιλάμε για τερματισμό του πολέμου, εννοούμε τερματισμό στο Ιράν, στον Λίβανο, στο Ιράκ, στην Υεμένη, σε ολόκληρη την περιοχή. Θέλουμε ειρήνη και απουσία πολέμου σε ολόκληρη την περιοχή.»

Ωστόσο, τόνισε ότι «δεν ζητάμε τίποτα από κανέναν» όσον αφορά τη στρατιωτική υποστήριξη. «Ξέρουμε πολύ καλά πώς να αμυνθούμε μόνοι μας. Αλλά αν ομάδες στον Λίβανο, το Ιράκ ή την Υεμένη αποφασίσουν μόνες τους να αναλάβουν δράση υπέρ του λαού του Ιράν, αυτό είναι δική τους απόφαση.»

«Η ασφάλεια πρέπει να εξασφαλιστεί από εμάς τους ίδιους»

Ο Αραγκτσί ολοκλήρωσε με ένα μήνυμα προς τις χώρες του Κόλπου και τη Μέση Ανατολή ευρύτερα. «Θέλουμε σχέσεις σεβασμού και φιλίας», δήλωσε. «Αποδέχομαι ότι στο μέλλον θα έχουμε δύσκολη δουλειά μπροστά μας για την ανοικοδόμηση εμπιστοσύνης. Ωστόσο, είμαι βέβαιος ότι μπορούμε.»

Κατέληξε με μια θέση που αποτελεί κεντρικό σημείο της ιρανικής στρατηγικής αφήγησης: «Η παρουσία αμερικανικών βάσεων σε αυτήν την περιοχή έχει δείξει ότι όχι μόνο δεν παρέχουν ασφάλεια, αλλά στην πραγματικότητα είναι εναντίον της ασφάλειας της περιοχής. Αν δεν υπήρχαν αμερικανικές βάσεις στη Σαουδική Αραβία, στο Κατάρ, στο Κουβέιτ και στις άλλες χώρες, κανείς δεν θα τους επιτίθετο. Στο μέλλον, πρέπει να φτάσουμε σε κοινή απόφαση να ζήσουμε μαζί σε ασφάλεια. Η ασφάλεια χρειάζεται μια συλλογική περιφερειακή δομή. Αν θέλουμε μόνιμη ειρήνη σε αυτήν την περιοχή, πρέπει να απομακρυνθούμε από ξένες δυνάμεις και να στηριχτούμε στους εαυτούς μας.»