Η Κρήτη βιώνει ένα από τα εντονότερα επεισόδια μεταφοράς αφρικανικής σκόνης των τελευταίων ετών, με την ατμόσφαιρα να καθίσταται αποπνικτική και την ορατότητα να περιορίζεται δραματικά.

Η σοβαρότητα του φαινομένου οδήγησε τις αρχές στην οριζόντια απόφαση για αναστολή της λειτουργίας των σχολικών μονάδων, προκειμένου να προστατευθούν μαθητές και εκπαιδευτικοί.

Ωστόσο, οι εργαζόμενοι στον κλάδο της διανομής (delivery) και των υπηρεσιών μεταφοράς εμπορευμάτων συνεχίζουν να εργάζονται, εκτιθέμενοι σε συνθήκες που χαρακτηρίζονται από ειδικούς και πολίτες ως επικίνδυνες.

Το γεγονός αυτό εγείρει επιτακτικά ερωτήματα για το εάν υφίσταται μια σιωπηρή κατηγοριοποίηση των πολιτών, όπου η προστασία της υγείας δεν εφαρμόζεται με την ίδια ευαισθησία για όλες τις κοινωνικές ομάδες.

Η αντίφαση της προστασίας: Εργαζόμενοι δύο ταχυτήτων;

Η απόφαση για το κλείσιμο των σχολείων ελήφθη με γνώμονα την αδυναμία ασφαλούς κίνησης και αναπνοής στο επιβαρυμένο περιβάλλον. Παρά ταύτα, η απουσία αντίστοιχης μέριμνας για τους εργαζομένους που διακινούν εμπορεύματα ή τρόφιμα προκαλεί έντονες αντιδράσεις. Η κοινή γνώμη αναρωτιέται γιατί οι συνθήκες που θεωρούνται ακατάλληλες για τη μαθητική κοινότητα, κρίνονται ανεκτές για τους επαγγελματίες της διανομής, οι οποίοι βρίσκονται διαρκώς εκτεθειμένοι στην άσφαλτο.

Η κριτική εστιάζει στην ανάγκη αντιμετώπισης αυτών των ανθρώπων ως ισότιμων πολιτών και όχι ως εργαζομένων «δεύτερης κατηγορίας». Η φύση της εργασίας τους, που απαιτεί έντονη σωματική δραστηριότητα σε εξωτερικούς χώρους, τους καθιστά την πλέον ευάλωτη ομάδα απέναντι στα αιωρούμενα σωματίδια. Η απαίτηση για ευαισθητοποίηση των αρμοδίων δεν είναι απλώς ένα αίτημα για εργασιακή δικαιοσύνη, αλλά μια άμεση ανάγκη προστασίας της δημόσιας υγείας.

Το θεσμικό «αλαλούμ» και η ευθύνη του κράτους

Μέσα στη σύγχυση που προκαλεί η ένταση του φαινομένου, αναδεικνύεται ένα κενό στην αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων για την προστασία των εργαζομένων σε εξωτερικούς χώρους κατά τη διάρκεια ακραίων καιρικών φαινομένων. Ενώ η Περιφέρεια Κρήτης έχει τη δικαιοδοσία για τη λειτουργία των σχολείων, η ευθύνη για τη λήψη μέτρων προστασίας στον ιδιωτικό τομέα και τις υπηρεσίες διανομής βαραίνει αποκλειστικά τους κεντρικούς κρατικούς φορείς.

Είναι σαφές ότι η αρμοδιότητα ανήκει στο Υπουργείο Εργασίας και στις συναφείς κρατικές υπηρεσίες, οι οποίες οφείλουν να εκδίδουν σαφείς οδηγίες ή και απαγορεύσεις όταν οι ατμοσφαιρικές συνθήκες υπερβαίνουν τα όρια ασφαλείας. Η έλλειψη συντονισμού και η καθυστέρηση στη λήψη αποφάσεων δημιουργούν ένα αίσθημα εγκατάλειψης στους σκληρά εργαζόμενους του κλάδου, οι οποίοι καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα στο μεροκάματο και την υγεία τους.

Η ανάγκη για ενιαία στρατηγική αντιμετώπιση

Η τρέχουσα κρίση στην Κρήτη αναδεικνύει την ανάγκη για μια συνολική αναθεώρηση των πρωτοκόλλων ασφαλείας. Η προστασία δεν μπορεί να είναι επιλεκτική. Αν οι μετεωρολογικές προβλέψεις και οι μετρήσεις της ποιότητας του αέρα επιβάλλουν το κλείσιμο των δημόσιων δομών, το ίδιο κριτήριο θα πρέπει να ισχύει και για την εργασία σε εξωτερικούς χώρους, ιδιαίτερα για επαγγέλματα που βασίζονται στην κίνηση με δίκυκλα.