Το χρόνιο πρόβλημα της παντελούς έλλειψης φύλαξης στις σχολικές εγκαταστάσεις του Δήμου Χανίων, που αφήνει τα κτιριακά συγκροτήματα εκτεθειμένα σε επανειλημμένους βανδαλισμούς και εκτεταμένες φθορές εκτός των ωρών διδασκαλίας, αναδείχθηκε κατά τη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Χανίων το βράδυ της Παρασκευής 30 Οκτωβρίου 2026.
Με αφορμή πρόσφατα κρούσματα καταστροφών που σημειώθηκαν προ ημερών στο Μουσικό Σχολείο, στο 7ο Γυμνάσιο και στο 11ο Δημοτικό Σχολείο, ο δημοτικός σύμβουλος της παράταξης «Όνειρο είναι τα Χανιά» και πρώην στέλεχος της εκπαίδευσης Στυλιανός Ζερβάκης ζήτησε τη θεσμική διεκδίκηση μόνιμων σχολικών φυλάκων πλήρους ωραρίου από το κεντρικό κράτος, καταγγέλλοντας ότι η πολιτεία μετακυλίει διαρκώς το κόστος αποκατάστασης των ζημιών στις πλάτες της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Απαντώντας, ο αρμόδιος Αντιδήμαρχος Παιδείας Αντώνιος-Ιωάννης Βαρδάκης υπενθύμισε το ιστορικό της οριζόντιας κατάργησης του θεσμού το 2013 και τις απορριπτικές απαντήσεις προηγούμενων υπουργών Εσωτερικών, αναλύοντας τα όρια των προγραμμάτων απασχόλησης «55plus», ενώ προανήγγειλε την εφαρμογή αυστηρότερων μέτρων αποτροπής, συμπεριλαμβανομένης της εγκατάστασης καμερών ασφαλείας στις μονάδες που καταγράφουν συστηματικά περιστατικά επιδρομών.
Το μπαράζ φθορών σε Μουσικό, 7ο Γυμνάσιο και 11ο Δημοτικό: Η παρέμβαση Στέλιου Ζερβάκη
Εισάγοντας το θέμα στο σώμα, ο κ. Ζερβάκης υπογράμμισε ότι τα γεγονότα των τελευταίων ημερών επιβεβαίωσαν με τον χειρότερο τρόπο την επικαιρότητα του ερωτήματός του, περιγράφοντας μία κατάσταση διαρκούς ανασφάλειας που επικρατεί στα μεγάλα συγκροτήματα μόλις ολοκληρωθεί το εκπαιδευτικό πρόγραμμα:
«Μας πρόλαβαν οι καταστάσεις και δυστυχώς επιβεβαιώνεται αυτή η ερώτηση με όλα όσα συνέβησαν προχθές το βράδυ σε κάποια από τα σχολεία των Χανίων, στο Μουσικό Σχολείο, στο 7ο Γυμνάσιο, στο 11ο Δημοτικό και λοιπά… Αυτό που έχουμε διαπιστώσει εμείς, που ένα πολύ μεγάλο μέρος της ζωής μας το περνάμε μέσα στα σχολεία, είναι ότι μετά τη λήξη των μαθημάτων, όταν φεύγουν δηλαδή οι εκπαιδευτικοί από τις σχολικές μονάδες και όχι μόνο στην καθημερινότητα λειτουργίας του σχολείου, αλλά και στις σχολικές διακοπές —τα Χριστούγεννα, το Πάσχα, το καλοκαίρι—, οι αυλές και οι εγκαταστάσεις μένουν ουσιαστικά εντελώς αφύλακτες και εντελώς απροστάτευτες. Υπάρχουν πολλοί οι οποίοι εισέρχονται πηδώντας τα κάγκελα, αφήνουν σκουπίδια, προκαλούν φθορές, βανδαλίζουν τον χώρο και το επόμενο πρωί οι σχολικές κοινότητες καλούνται να αντιμετωπίσουν την κατάσταση και φυσικά τα συνεργεία του Δήμου να αποκαταστήσουν τις ζημιές, οι οποίες δεν είναι ευκαταφρόνητες τις περισσότερες φορές».
Ο δημοτικός σύμβουλος στηλίτευσε τη στάση του κεντρικού κράτους, τονίζοντας ότι η εικόνα εγκατάλειψης δεν συνιστά απλό πρόβλημα καθαριότητας, αλλά είναι απόρροια συγκεκριμένης κυβερνητικής επιλογής να στερεί πόρους και προσωπικό, θεωρώντας τη φύλαξη δευτερεύουσα δαπάνη. Επικαλούμενος την ανάγκη αξιοπρέπειας και προστασίας της δημόσιας περιουσίας, κάλεσε τη δημοτική αρχή να απαντήσει:
-
Εάν προτίθεται να διεκδικήσει προσλήψεις σχολικών φυλάκων πλήρους ωραρίου για την κάλυψη των απογευματινών ωρών και των περιόδων διακοπών, καθώς και τα αντίστοιχα κονδύλια συντήρησης.
-
Εάν προτίθεται να καταγράψει αναλυτικά ανά σχολικό συγκρότημα όλα τα συμβάντα και το ακριβές κόστος των επισκευών, ώστε η διεκδίκηση προς τα υπουργεία να βασίζεται σε απτά, τεκμηριωμένα οικονομικά στοιχεία και όχι σε γενικόλογες διαμαρτυρίες.
«Δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να αποδεχτούμε ότι η κανονικότητα για τα σχολεία των Χανίων είναι να μένουν αφύλακτα, να υφίστανται ζημιές και έπειτα να αναζητούμε χρήματα για να τα επισκευάζουμε. Η προστασία του δημόσιου σχολείου είναι πολιτική ευθύνη και η πολιτεία οφείλει επιτέλους να την αναλάβει», κατέληξε ο κ. Ζερβάκης.
Η κατάργηση του 2013 και οι απορρίψεις από το Υπουργείο Εσωτερικών: Το ιστορικό της σχολικής φύλαξης
Λαμβάνοντας τον λόγο, ο Αντιδήμαρχος Προσχολικής Αγωγής, Παιδείας και Διά Βίου Μάθησης, Αντώνιος-Ιωάννης Βαρδάκης, αναγνώρισε την εγκυρότητα των επισημάνσεων, επισημαίνοντας την πολυετή εκπαιδευτική εμπειρία του κ. Ζερβάκη ως διευθυντή σχολείου, διευθυντή εκπαίδευσης και μέλους σχολικής επιτροπής.
Ανατρέχοντας στο θεσμικό πλαίσιο, ο κ. Βαρδάκης εξήγησε ότι ο θεσμός των σχολικών φυλάκων καταργήθηκε οριζόντια το 2013, υπό την πίεση των μνημονιακών δεσμεύσεων:
«Το 2013 καταργήθηκε ο θεσμός του σχολικού φύλακα. Η αιτιολογία ήταν ότι ήθελαν να μειώσουν τις θέσεις εργασίας στον δημόσιο τομέα λόγω μιας αλλαγής του πλαισίου της δημοσιονομικής προσαρμογής… Θέλουμε να μειώσουμε τα χρήματα τα οποία καταβάλλουμε σε υπαλλήλους του δημοσίου, επομένως καταργούμε τον θεσμό».
Παράλληλα, ο αντιδήμαρχος ανέφερε ότι πέραν του δημοσιονομικού κόστους, η τότε λειτουργία του θεσμού συνοδευόταν από πρακτικές δυσχέρειες που είχαν καταγραφεί σε επίπεδο αυτοδιοίκησης, ιδιαίτερα σε απομακρυσμένες ή επιβαρυμένες περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Μεταξύ άλλων, σημειώθηκαν περιστατικά ξυλοδαρμών φυλάκων κατά την προσπάθεια αποτροπής εξωσχολικών στοιχείων, ενώ λόγω της νομικής αδυναμίας περιορισμού των προσλήψεων βάσει φύλου, καταγράφηκαν περιπτώσεις σεξουαλικής παρενόχλησης σε γυναίκες φύλακες.
Όπως αποκάλυψε ο κ. Βαρδάκης, η δημοτική αρχή Χανίων επανέφερε επανειλημμένα το αίτημα επανασύστασης του κλάδου μέσω επίσημων εγγράφων του δημάρχου και κατ’ ιδίαν συναντήσεων με τους πρώην υπουργούς Εσωτερικών Μάκη Βορίδη και Τάκη Θεοδωρικάκο, ζητώντας φυλακτικό προσωπικό ορισμένου ή αορίστου χρόνου, λαμβάνοντας ωστόσο σταθερά αρνητικές απαντήσεις. Με τη σημερινή ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών δεν έχει αποσταλεί μέχρι στιγμής νέο έγγραφο.
Το οικονομικό δίλημμα των 25.000 ευρώ, το πρόγραμμα «55plus» και τα «ανοιχτά σχολεία»
Σχετικά με την πρόταση καταγραφής του οικονομικού κόστους των καταστροφών ως διαπραγματευτικού όπλου, ο αντιδήμαρχος διατύπωσε έναν σοβαρό προβληματισμό τακτικής, εξηγώντας γιατί τα αριθμητικά δεδομένα των Χανίων ενδέχεται να λειτουργήσουν ως μπούμερανγκ απέναντι στα υπουργεία:
«Εγώ, κύριε Ζερβάκη, δεν θα το προσέγγιζα το πόσα χρήματα καταβάλλει ο Δήμος για τους βανδαλισμούς ετησίως. Γιατί; Μπορεί να ήταν ένα αντεπιχείρημα, καθώς ο Δήμος Χανίων, με μια μικρή προσέγγιση, καταβάλλει από 10 μέχρι 25 χιλιάδες ευρώ. Επομένως, αν το θέσεις αυτό ως πάτημα στο Υπουργείο, θα σου πει ότι η μισθοδοσία υπαλλήλων για αυτή τη σχέση εργασίας δεν συμφέρει —δηλαδή καλύτερα να πληρώνω τον βανδαλισμό απ’ ό,τι να προσλάβω τόσους υπαλλήλους για να καλύψω αυτή την ανάγκη».
Αντί της στενής οικονομικής διάστασης, ο κ. Βαρδάκης πρότεινε η διεκδίκηση να συνδεθεί με την ευρύτερη κοινωνική χρησιμότητα των σχολικών αυλών. Όπως ανέφερε, στο πλαίσιο της δράσης των «ανοιχτών σχολείων» που υλοποιήθηκε σε συνεργασία με τον Αντιδήμαρχο Πρωτοβάθμιας Σχολικής Μέριμνας Ζαχάρη Μαυριδάκη, η παρουσία προσωπικού είναι αναγκαία όχι μόνο για την επιτήρηση αλλά και για τη διαχείριση των εισόδων, ώστε οι χώροι άθλησης να αποδίδονται με ασφάλεια στη γειτονιά πέραν των συμβατικών ωραρίων.
Σήμερα, η μόνη διαθέσιμη κρατική δικλίδα παραμένει η αξιοποίηση προγραμμάτων κοινωφελούς χαρακτήρα της ΔΥΠΑ, και κυρίως το πρόγραμμα απασχόλησης μακροχρόνια ανέργων ηλικίας 55 έως 67 ετών («55plus»). Μέσω αυτής της οδού, ο Δήμος Χανίων απασχολεί αυτή τη στιγμή πάνω από δέκα άτομα φυλακτικού προσωπικού, τα οποία καλύπτουν δημοτικά κτίρια (όπως το Δημαρχείο), αθλητικές εγκαταστάσεις (Κουμπές, Αμπεριά, Πολυγλωσσιακό) και σχολικά συγκροτήματα όπως το 1ο Γυμνάσιο Ελευθερίου Βενιζέλου, με το ωράριό τους ωστόσο να εξαντλείται υποχρεωτικά στις 22:00, αφήνοντας τις εγκαταστάσεις εκτεθειμένες κατά τις μεταμεσονύκτιες ώρες.
Μέτρα αποτροπής: Φωταγώγηση, συναγερμοί, κάμερες και εμπλοκή της Δημοτικής Αστυνομίας
Μπροστά στα κενά της κρατικής χρηματοδότησης και την αδυναμία άμεσων προσλήψεων, ο αντιδήμαρχος παρουσίασε τη δέσμη αποτρεπτικών μέτρων που εφαρμόζει και σχεδιάζει η δημοτική αρχή για την ανάσχεση των επιδρομών:
-
Ενίσχυση φωτισμού και συναγερμοί: Άμεση προτεραιότητα δίνεται στην πλήρη φωταγώγηση των σχολικών αυλών και την αναβάθμιση των συστημάτων συναγερμού στα κτιριακά συγκροτήματα.
-
Τοποθέτηση καμερών ασφαλείας: Ως έσχατο αλλά αναγκαίο μέτρο, εξετάζεται η εγκατάσταση κλειστού κυκλώματος παρακολούθησης στο 7ο Γυμνάσιο και στο Μουσικό Σχολείο, εξαιτίας της υψηλής συχνότητας και της έντασης των καταστροφών που καταγράφονται στις συγκεκριμένες μονάδες.
-
Συνδρομή της Δημοτικής Αστυνομίας: Σε συνεννόηση με τον αρμόδιο Αντιδήμαρχο Δημοτικής Αστυνομίας κ. Γούλα, σχεδιάζονται στοχευμένες περιπολίες και εποπτεία των ευάλωτων σχολείων αμέσως μόλις τεθεί σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία η υπηρεσία, λειτουργώντας υποστηρικτικά στο προσωπικό του προγράμματος 55plus.



