Σε μια σπάνια και βαθιά συγκινησιακή παρέμβαση με έντονο θεολογικό και πολιτικό βάρος προχώρησε ο εξέχων Βρετανός ραβίνος Τζόναθαν Βίτενμπεργκ (Rabbi Jonathan Wittenberg), καταγγέλλοντας απερίφραστα τη βία των Ισραηλινών εποίκων στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη ως «Chillul HaShem» —ύψιστη βεβήλωση του Ονόματος του Θεού.

Η τοποθέτηση του θρησκευτικού ηγέτη, η οποία δημοσιοποιήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 2026, έρχεται ως άμεση συνέπεια της προσωπικής του επίσκεψης στο παλαιστινιακό χωριό Ουμ αλ-Χέιρ (Umm al Kheir), όπου αντίκρισε με τα ίδια του τα μάτια τις καταστροφές από τις επιθέσεις των εποίκων.

Συμπίπτοντας χρονικά με την ομιλία του Βρετανού υπουργού Εξωτερικών Έντ Μίλιμπαντ (Ed Miliband) για το Ισραήλ, ο ραβίνος Βίτενμπεργκ επιχειρεί να συγκεράσει την αδιαπραγμάτευτη αγάπη του για το εβραϊκό κράτος και την αγωνία για την ασφάλεια των Εβραίων στο Ηνωμένο Βασίλειο με την επιτακτική ηθική ανάγκη ανάληψης δράσης από το Λονδίνο και τους συμμάχους του, προς υπεράσπιση τόσο των Ισραηλινών όσο και των Παλαιστινίων.

Η αυτοψία στο Ουμ αλ-Χέιρ και οι ανησυχίες της αγγλοεβραϊκής κοινότητας

Η μαρτυρία του ραβίνου Βίτενμπεργκ εκκινεί από την επιτόπια παρουσία του στο επίκεντρο των εντάσεων, την ίδια ώρα που στη βρετανική πολιτική σκηνή διατυπώνονταν οι επίσημες θέσεις της κυβέρνησης:

«Χθες, καθώς ο υπουργός Εξωτερικών Έντ Μίλιμπαντ εκφωνούσε την ομιλία του για το Ισραήλ, βρισκόμουν στο παλαιστινιακό χωριό Ουμ αλ-Χέιρ. Είδα τα αποτελέσματα της βίας των εποίκων με τα ίδια μου τα μάτια».

Σπεύδοντας να προτάξει τη συμπόρευσή του με τους προβληματισμούς των ηγετών της αγγλοεβραϊκής κοινότητας, ο ραβίνος ξεκαθάρισε ότι η αντίθεση στη βία δεν συνεπάγεται ανοχή στον αντισημιτισμό ή στην απονομιμοποίηση του Ισραήλ:

«Συμμερίζομαι τις ανησυχίες πολλών Αγγλοεβραίων ηγετών. Θέλω να γνωρίζω ότι η κυβέρνηση θα είναι αυστηρή απέναντι στον αντισημιτισμό και ότι θα αποκρούσει όσους κακόβουλους θα εκμεταλλευτούν τη δήλωση για να δικαιολογήσουν τη δαιμονοποίηση του Κράτους του Ισραήλ. Θέλω να βλέπω διαρκείς αποδείξεις ότι η βρετανική κυβέρνηση εννοεί πραγματικά πως αντιτίθεται στο BDS και στο ακαδημαϊκό μποϊκοτάζ, και ότι θα είναι ειλικρινής σχετικά με τη βαρβαρότητα που καθοδηγείται από το μίσος της Χαμάς, της Χεζμπολάχ και των ηγετών του Ιράν».

«Chillul HaShem»: Το ηθικό καθήκον της καταδίκης και το καλό όνομα του ιουδαϊσμού

Απορρίπτοντας τη σιωπή ως ένδειξη νομιμοφροσύνης, ο ραβίνος Βίτενμπεργκ θέτει το ζήτημα της ειλικρινούς σχέσης με το Ισραήλ, παρομοιάζοντάς το με τους δεσμούς μιας οικογένειας. «Σκέφτομαι το Ισραήλ ως οικογένειά μου. Είμαι δεσμευμένος. Νοιάζομαι βαθιά. Αλλά εμείς, που αγαπάμε το Ισραήλ, που νιώθουμε για τους ανθρώπους εδώ όπως για την οικογένειά μας, που είμαστε βαθιά συνδεδεμένοι και νοιαζόμαστε βαθιά, υποτίθεται ότι δεν πρέπει να λέμε τίποτα;», αναρωτιέται χαρακτηριστικά.

Περνώντας στο θρησκευτικό και αξιακό σκέλος, χρησιμοποιεί τον βαρύτατο εβραϊκό θεολογικό όρο Chillul HaShem (προσβολή και βεβήλωση του θείου ονόματος) για να περιγράψει τα τεκταινόμενα στην κατεχόμενη περιοχή:

«Αυτό που λαμβάνει χώρα σήμερα στη Δυτική Όχθη είναι ένα Chillul HaShem, μια βεβήλωση του Ονόματος του Θεού του χειρίστου είδους. Δεν μπορούμε να μείνουμε σιωπηλοί. Αυτό είναι τρομερό για τον παλαιστινιακό λαό που θέλει να συνεχίσει τη ζωή του με ειρήνη. Είναι τρομερό για το Ισραήλ. Βεβηλώνει το καλό όνομα χιλιάδων ετών του εβραϊκού λαού. Προετοιμάζει το έδαφος για περισσότερες συγκρούσεις, δυστυχία και θλίψη, ο Θεός να φυλάξει. Πρέπει να μιλήσουμε. Πρέπει να το πράξουμε από βαθιά ανησυχία για ό,τι είναι ανθρώπινο και δίκαιο, και για χάρη του Ισραήλ και του Ιουδαϊσμού. Δεν μπορούμε να αποστρέψουμε το βλέμμα».

Η ανάγκη διεθνούς δράσης για την προστασία όλων των ζωών

Στο πλαίσιο αυτό, ο ραβίνος διατυπώνει μια συνεκτική προσέγγιση που αρνείται τις απλουστευτικές πολώσεις, υπογραμμίζοντας ότι η προστασία της εβραϊκής ταυτότητας στη διασπορά δεν συγκρούεται με την απαίτηση για δικαιοσύνη στο πεδίο:

«Είναι εφικτό να νοιάζεται κανείς βαθιά για τους Εβραίους αδελφούς μας στο Ισραήλ, να ανησυχεί για τη δική μας ασφάλεια ως Εβραίων στο Ηνωμένο Βασίλειο, και ταυτόχρονα να πιστεύει ότι είναι σωστό η βρετανική κυβέρνηση και οι σύμμαχοί της να αναλάβουν δράση για τη διασφάλιση των ζωών τόσο των Ισραηλινών όσο και των Παλαιστινίων».

Αναγνωρίζοντας ότι εντός της κοινότητας υπάρχουν διαφορετικές απόψεις για τις επιμέρους επιλογές της βρετανικής διπλωματίας, επιμένει ότι η αδράνεια δεν αποτελεί επιλογή, σημειώνοντας πως «δεν χρειάζεται να συμφωνούμε όλοι με ό,τι επιλέγει να κάνει η βρετανική κυβέρνηση, αλλά η ώρα είναι για δράση».