Η ψευδαίσθηση της καλοκαιρινής ευμάρειας σε έναν από τους κατ’ εξοχήν τουριστικούς νομούς της χώρας καταρρίπτεται από την πραγματικότητα των οικονομικών δεδομένων που αντιμετωπίζουν οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες στα Χανιά.
Παρά την αυξημένη κίνηση που καταγράφεται κατά τους θερινούς μήνες, ο κλάδος της εστίασης και του εμπορίου βρίσκεται αντιμέτωπος με μια βαθιά δομική κρίση, η οποία τροφοδοτείται από την κατακόρυφη άνοδο του λειτουργικού κόστους, τη φορολογική πίεση και τη ρίζα αλλαγή στο καταναλωτικό προφίλ των ξένων επισκεπτών.
Σε πρόσφατη σύσκεψη των τοπικών σωματείων, ο εκπρόσωπος του κλάδου, Βασίλης Οικονομάκος, περιέγραψε ένα ασφυκτικό περιβάλλον ψηφιακού και ενεργειακού στραγγαλισμού, ανακοινώνοντας την έναρξη δυναμικών κινητοποιήσεων με πρώτη στάση την Αντιπεριφέρεια Χανίων την προσεχή Τετάρτη, 17 Ιουνίου 2026.
Ακολουθούν οι δηλώσεις του Βασίλη Οικονομάκου:
ΕΡΩΤΗΣΗ: «Είναι γνωστό πως συνολικά οι μικρές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα επιβίωσης. Ωστόσο, εδώ στα Χανιά υπάρχει μερικές φορές η εντύπωση ότι, επειδή πρόκειται για έναν κατ’ εξοχήν τουριστικό νομό, η κατάσταση βελτιώνεται το καλοκαίρι, το χρήμα κινείται και τα προβλήματα κάπως λύνονται. Ισχύει αυτό;»
Βασίλης Οικονομάκος: «Δεν ισχύει. Ίσως παλαιότερα, πριν από αρκετά χρόνια, να αρκούσε η εξάμηνη τουριστική σεζόν που υπήρχε τότε για να καλύψει τα πάγια έξοδα, να βγάλεις κέρδος και να ζήσεις και τον χειμώνα με κάποιο μικρό συμπληρωματικό εισόδημα.
Σήμερα, το γεγονός ότι είμαστε μια τουριστική και εμπορική περιοχή σημαίνει απλώς ότι έχουν εκτοξευθεί τα κόστη. Αυτό το βλέπουμε παντού, από τα ενοίκια των επιχειρήσεων μέχρι τα ενοίκια των σπιτιών μας.
Επιπλέον, το λειτουργικό κόστος έχει ανέβει υπερβολικά και η φορολογική αφέμαξη είναι τόσο μεγάλη, που το αφήγημα του στυλ “βγαίνω μόνο το καλοκαίρι” έχει πάει περίπατο. Πολλοί μπερδεύουν τη ρευστότητα και την κίνηση του χρήματος σε ένα κατάστημα εστίασης με το καθαρό εισόδημα. Το ότι βλέπεις κίνηση στο ταμείο δεν σημαίνει ότι ο επαγγελματίας βάζει κέρδος στην τσέπη του. Όταν ξεκινάς “με το καλημέρα” να χρωστάς προκαταβολή φόρου, ΦΠΑ, τεκμαρτή φορολόγηση και μισθολογικό κόστος, οι υποχρεώσεις σου έχουν ήδη ξεπεράσει το 40% με 50% του τζίρου σου.»
Η Ενεργειακή Κρίση και η Ανισότητα των Επιδοτήσεων
«Σε όλα αυτά έρχεται τώρα να προστεθεί και το καινούργιο μεγάλο πρόβλημα, το ενεργειακό, το οποίο αποτέλεσε και την αφορμή για τη χθεσινή μας σύσκεψη. Πλέον, το κόστος της ενέργειας έχει ξεφύγει τελείως, είτε αυτό αφορά τα καύσιμα, είτε το υγραέριο, είτε το ηλεκτρικό ρεύμα.
Η κρίση αυτή ξεκίνησε με τον πόλεμο στην Ουκρανία και συνεχίζεται τώρα με το μέτωπο στη Μέση Ανατολή. Θέση δική μας είναι ότι η χώρα πρέπει με κάθε τρόπο να απεμπλακεί από αυτά τα δύο πολεμικά μέτωπα στα οποία έχει αναμειχθεί, διότι αυτή η εμπλοκή βάζει σε τεράστιες περιπέτειες τον κλάδο μας και ολόκληρη την κοινωνία.
Στο ίδιο πλαίσιο, λειτουργεί και το Χρηματιστήριο Ενέργειας, το οποίο σπρώχνει την τιμή της κιλοβατώρας συνεχώς προς τα πάνω για τις μικρές επιχειρήσεις. Την ίδια στιγμή, παρατηρούμε μια προκλητική ανισότητα: οι μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι λαμβάνουν συνεχώς επιδοτήσεις στην κιλοβατώρα, επιδοτήσεις στα καύσιμα και ζεστό χρήμα στα ταμεία τους για τις επενδύσεις τους, ενώ στις μικρές επιχειρήσεις δεν φτάνει ούτε το 1/10 ή το 1/20 αυτής της βοήθειας, είτε άμεσα είτε έμμεσα.»
Η Αλλαγή στο Προφίλ του Τουρίστα και η Κυριαρχία του All-Inclusive
ΕΡΩΤΗΣΗ: «Το εισόδημα του Έλληνα καταναλωτή έχει πέσει προφανώς εδώ και πολλά χρόνια, ενώ η εστίαση παραδοσιακά στηριζόταν στον Έλληνα που θα πήγαινε τακτικά στην ταβέρνα ή για καφέ. Τώρα αυτό έχει μειωθεί δραματικά. Παρατηρείται, όμως, αντίστοιχη πτώση και στο πορτοφόλι του ξένου τουρίστα που επισκέπτεται τα Χανιά; Αποτυπώνεται αυτό στους τζίρους σας;»
Βασίλης Οικονομάκος: «Αυτό είναι κάτι που το ακούς πλέον εδώ και αρκετά χρόνια από όλους τους επαγγελματίες, τόσο στο εμπόριο όσο και στην εστίαση: έχουμε κόσμο, αλλά είναι “κακός” κόσμος, με την έννοια ότι δεν ξοδεύει όπως παλιά.
Προφανώς, η ενεργειακή κρίση και τα ζητήματα της ακρίβειας δεν περιορίζονται μόνο στην Ελλάδα· τα αντιμετωπίζουν και οι ευρωπαϊκές χώρες. Μπορεί να ξεκινούν από άλλη οικονομική αφετηρία, αλλά και οι ξένοι τουρίστες ζορίζονται πλέον πολύ. Έχει σπάσει το παλιό, παραδοσιακό μοντέλο κατανάλωσης.
Επιπλέον, το σύστημα του All-Inclusive έχει εδραιωθεί πλέον για τα καλά στον τουρισμό μας. Ακόμη και σε πεντάστερα ξενοδοχεία, βλέπουμε τουρίστες οι οποίοι θα βγουν απλώς για μια βόλτα στο λιμάνι και θα επιστρέψουν στο ξενοδοχείο τους για να φάνε, επειδή το έχουν προπληρώσει.
Αυτό αποτυπώνεται ξεκάθαρα και στα σούπερ μάρκετ ή τα μίνι μάρκετ της πόλης, τα οποία πλέον είναι πλημμυρισμένα από τουρίστες που αγοράζουν μόνοι τους τρόφιμα και ποτά. Το παραδέχονται και οι ίδιες οι μεγάλες εταιρείες εισαγωγής προϊόντων και οι μεγάλες ζυθοποιίες, οι οποίες μας λένε ανοιχτά ότι αποεπενδύουν από τον κλάδο της εστίασης και στρέφουν τα κεφάλαιά τους στο retail (λιανεμπόριο).»
Ο Ψηφιακός Στραγγαλισμός και ο Δρόμος της Διεκδίκησης
«Την ίδια στιγμή, το κράτος συνεχίζει ακάθεκτο να απαιτεί τα ίδια, εφαρμόζοντας μάλιστα διαδικασίες ανάλγητες που μας στραγγαλίζουν. Η εφορία σε κυνηγάει ασταμάτητα και σου μπλοκάρει τον τραπεζικό λογαριασμό που είναι συνδεδεμένος με το POS για πλάκα.
Αυτό κυριολεκτικά γονατίζει έναν επαγγελματία. Όταν το 70% των πληρωμών σου γίνεται πλέον υποχρεωτικά με κάρτα μέσω POS και το κράτος σού μπλοκάρει τον επαγγελματικό λογαριασμό, η επιχείρηση δεν μπορεί να λειτουργήσει, έληξε η υπόθεση. Είναι εγκληματικό. Οι επαγγελματίες αναγκαζόμαστε πλέον να ψάχνουμε εναλλακτικές τραπεζικές λύσεις (ιδρύματα πληρωμών) απλώς και μόνο για να κρατήσουμε τα μαγαζιά μας ανοιχτά, όχι για να φοροδιαφύγουμε, αλλά για να επιβιώσουμε.»
ΕΡΩΤΗΣΗ: «Πώς μπορεί να αντιστραφεί αυτή η κατάσταση; Πέρα από τις κεντρικές πολιτικές της κυβέρνησης, βλέπουμε μια δομική αλλαγή στον τρόπο που ξοδεύουν οι τουρίστες. Πώς μπορείτε να δώσετε κίνητρα στον καταναλωτή να καθίσει ξανά σε μια παραδοσιακή ταβέρνα;»
Βασίλης Οικονομάκος: «Το ζήτημα δεν είναι να εστιάσουμε αποκλειστικά στον καταναλωτή, είτε είναι Έλληνας είτε ξένος. Το ζήτημα —και αυτόν τον σκοπό εξυπηρετούσε η χθεσινή μας σύσκεψη στην οποία συμμετείχαν και άλλα σωματεία— είναι ότι πρέπει να πάρει απόφαση ο ίδιος ο επαγγελματίας, ο αυτοαπασχολούμενος και ο μικρομεσαίος, ότι αυτές οι πολιτικές δεν πρόκειται να αλλάξουν με παρακάλια.
Το συνδικαλιστικό κίνημα τόσα χρόνια αναλώνεται σε δημόσιες σχέσεις, βόλτες στους κυβερνητικούς διαδρόμους και ομιλίες σε συνέδρια. Αυτά τελείωσαν. Πρέπει να ακολουθήσουμε το παράδειγμα των αγροτών και των εργαζομένων και να μπούμε δυναμικά στη διαδικασία της πραγματικής διεκδίκησης. Έχουμε αργήσει να υιοθετήσουμε αυτή τη νοοτροπία. Οι αγρότες αποτελούν τρανό παράδειγμα: με πολύ αγώνα καταφέρνουν έστω και ένα μικρό κέρδος. Σίγουρο είναι ότι δεν πρόκειται να μας χαριστεί τίποτα· είμαστε φυσικοί συνεργάτες με τους αγρότες και τα προβλήματά μας είναι αλυσίδα.
Αν είναι να υπάρξει βελτίωση, πρέπει να απαιτήσουμε κεντρικά μέτρα και αλλαγή του μείγματος της οικονομικής πολιτικής. Γι’ αυτό, ως πρώτη αφετηρία, διοργανώνουμε την Τετάρτη, στις 17 του μήνα, μια συγκέντρωση και παράσταση διαμαρτυρίας. Θα μεταβούμε στην Αντιπεριφέρεια Χανίων για να παραδώσουμε επίσημα ένα ψήφισμα με 10 βασικά και ζωτικά αιτήματα του κλάδου μας.»



