Γεώργιος Έξαρχος: Ένας απ’ τους δωσίλογους της Γερμανικής Κατοχής

Ημερομηνία:

Ο μόλις 18χρονος Γεώργιος Έξαρχος ξεχώριζε ανάμεσα στους 186 Έλληνες των Ες Ες που στεγάζονταν, μαζί με τους Γερμανούς συναδέλφους τους, στα γραφεία των οδών Μέρλιν 6 και 12, Κανάρη 8 και Σέκερη 1 και 5 στο Κολωνάκι.

Ίσως το νεαρό της ηλικίας, ο δυναμισμός του, το γεγονός ότι ο πατέρας του είχε ντυθεί με τη στολή της Βέρμαχτ και πολεμούσε τους κομμουνιστές παρτιζάνους του Τίτο στη Σερβία να ήταν κάποια από τα στοιχεία που τον έκαναν να ξεχωρίζει.

Ο Έξαρχος συγκέντρωνε πληροφορίες για τη δράση των μελών της ΕΠΟΝ στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Εκμεταλλευόμενος τη στενή φιλική του σχέση με τα παιδιά της οικογένειας Πασιανίδη, που ήταν μέλη της, συμμετείχε σε διάφορες εκδηλώσεις της ΕΠΟΝ, όπως τα περίφημα κατοχικά πάρτι, καταγράφοντας τα ονόματα πολλών νέων.

Ο Έξαρχος κατέδωσε πολλά αγόρια και κορίτσια της ΕΠΟΝ στα Ες Ες. Οι Μαρία Μοντεσάντου, Λόλα Βαρβέρη, Νίκος Αρχύτας, Χαζαράκος και Επαμεινώνδας Αμβροσιάδης στάλθηκαν σε γερμανικά στρατόπεδα συγκέντρωσης από τα οποία επέστρεψε μόνο η Βαρβέρη.

Ο Έξαρχος κατέδωσε και τους παιδικούς του φίλους, τα αδέλφια Πασιανίδη. Όταν ο Ευγένιος Πασιανίδης μεταφέρθηκε στα κρατητήρια της οδού Μέρλιν, ο ίδιος ο Έξαρχος ανέλαβε τον βασανισμό του, όπως κατέθεσε μάρτυρας στη μεταπολεμική δίκη: «Εις την ανάκρισιν της βραδυάς είδα τον Έξαρχον που βασάνιζε τον Πασιανίδη κτυπώντας αυτόν με συρματόσχοινο και με τα χέρια. […] Τον Πασιανίδη είδα μαυρισμένο [από το ξύλο] και τα δόντια του σπασμένα και μου είπε ότι ο Έξαρχος τον έκανε έτσι […]». Ο Έξαρχος πραγματοποιούσε τις συλλήψεις στη Φοιτητική Λέσχη την ώρα της διανομής του συσσιτίου, συνοδευόμενος από τον πράκτορα των Ες Ες Κωνσταντινίδη και Γερμανούς με πολιτικά.

Ο Έξαρχος επειδή δικάστηκε νωρίς, τότε που ήταν ακόμα έντονο το αίτημα της τιμωρίας όσων συνεργάστηκαν με τους κατακτητές, καταδικάστηκε σε θάνατο και εκτελέστηκε. Βέβαια η διάθεση της ελληνικής δικαιοσύνης για παραδειγματική τιμωρία των συνεργατών αποδείχθηκε εξαιρετικά σύντομη.

Μόλις δύο από τους καταδικασμένους σε θάνατο λόγω συνεργασίας με τον εχθρό οδηγήθηκαν στο εκτελεστικό απόσπασμα έπειτα από σχετικές αποφάσεις των μεγαλύτερων Ειδικών Δικαστηρίων της χώρας, σε Αθήνα και Πειραιά. Ο Έξαρχος ήταν ο ένας.

Ο τόπος της εκτέλεσής του αποτελεί άλλο ένα στίγμα για τις μεταπολεμικές ελληνικές κυβερνήσεις.

Ο Έξαρχος εκτελέστηκε σε έναν τόπο που είχε συνδεθεί αποκλειστικά και μόνο με τον αγώνα του ελληνικού αντιστασιακού κινήματος. Στις 19 Απριλίου 1945 ο Έξαρχος αντίκρισε το εκτελεστικό απόσπασμα από τη θέση που το αντίκρισαν και κάποια από τα θύματά του στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής.

Από το βιβλίο «Οι Δωσίλογοι» του Μενέλαου Χαραλαμπίδη

Το ξέρουμε…

Το να βλέπεις αυτά τα μηνύματα είναι κουραστικό. Και να είσαι σίγουρος πως ούτε κι εμείς χαιρόμαστε να τα γράφουμε.

Όμως αυτό το μήνυμα δεν αφορά εμάς· αφορά την επιβίωση μιας ανεξάρτητης, μαχητικής δημοσιογραφίας στην Κρήτη.

  1. Η δική σου στήριξη είναι πολύτιμη, γιατί μας επιτρέπει να κάνουμε ρεπορτάζ χωρίς φόβο και εξαρτήσεις, κρατώντας παράλληλα τη δημοσιογραφία μας προσβάσιμη σε όλους — ακόμη και σε όσους δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να πληρώσουν.
  2. Η απλή αλήθεια είναι ότι τα έσοδα διαρκώς συρρικνώνονται και η αναγνωσιμότητα από μόνη της δεν αρκεί για να κρατήσει ζωντανό ένα μέσο.

Αν πιστεύεις κι εσύ ότι η ελεύθερη ενημέρωση είναι ζωτικής σημασίας για τη δημοκρατία και τον έλεγχο της εξουσίας, δώσε μας τη δύναμη να συνεχίσουμε.

Γίνε συνδρομητής

Σας ευχαριστούμε θερμά.

Ακολουθήστε το agonaskritis.gr στο Google News, στο facebook και στο twitter και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις - Γίνετε συνδρομητές!

Αγώνας της Κρήτηςhttp://bit.ly/agonaskritis
Ο “Αγώνας της Κρήτης” εκδόθηκε στις 8 Ιουλίου του 1981. Είναι η έκφραση μιας πολύχρονης αγωνιστικότητας. Έμεινε όλα αυτά τα χρόνια σταθερός στη διακήρυξή του για έγκυρη – έγκαιρη ενημέρωση χωρίς παρωπίδες. Υπηρετεί και προβάλλει, με ευρύτητα αντίληψης, αξίες και οράματα για μία καλύτερη κοινωνία. Η βασική αρχή είναι η κριτική στην εξουσία όποια κι αν είναι αυτή, ιδιαίτερα στα σημεία που παρεκτρέπεται από τα υποσχημένα, που μπερδεύεται με τη διαφθορά, που διαφθείρεται και διαφθείρει. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που η εφημερίδα έμεινε μακριά από συσχετισμούς και διαπλοκές, μακριά από μεθοδεύσεις και ίντριγκες.

Τελευταία Νέα

Περισσότερα σαν αυτό
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.: Θα υποστηρίξει τους κατοίκους του Βαρυπέτρου κατά της ίδρυσης data center

Ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. δεσμεύεται να υποστηρίξει θεσμικά τους κατοίκους του Βαρυπέτρου κατά της ίδρυσης data center, μετά τις αποκαλύψεις της δημοτικής παράταξης «Όνειρο είναι τα Χανιά».

Συνεδριάζει το Δημοτικό Συμβούλιο Χανίων στις 25 Νοεμβρίου με εννέα θέματα στην ημερήσια διάταξη

Συνεδριάζει το Δημοτικό Συμβούλιο Χανίων στις 25 Νοεμβρίου 2026. Εννέα θέματα στην ημερήσια διάταξη με έμφαση σε παραχωρήσεις αθλητικών εγκαταστάσεων και αστικές παρεμβάσεις.

Πέντε νέοι νοσηλευτές ανέλαβαν καθήκοντα στο Νοσοκομείο Χανίων «Ο Άγιος Γεώργιος»

Πέντε νέοι νοσηλευτές ανέλαβαν καθήκοντα στο Νοσοκομείο Χανίων «Ο Άγιος Γεώργιος», στο πλαίσιο της πρόσληψης 25 επικουρικών. Ενίσχυση του νοσηλευτικού προσωπικού στα Χανιά.