Μετά από τρεισήμισι μήνες πολέμου στη Μέση Ανατολή ΗΠΑ και Ιράν κατέληξαν σε μια προκαταρκτική συμφωνία για την άμεση κατάπαυση των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
Η συμφωνία, που ανακοινώθηκε στα 80ά γενέθλια του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί, αν και θα υπογραφεί την Παρασκευή στη Γενεύη. Τότε –και όχι αμέσως-θα ανοίξει ξανά για τη ναυτιλία το Στενό του Ορμούζ, όπως ανακοίνωσε ο Τραμπ σε δεύτερη ανάρτησή του. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ επικαλέστηκε ως λόγο τις απαραίτητες εργασίες αποναρκοθέτησης του Ορμούζ.
Η Γερμανία, η Γαλλία, η Μεγάλη Βρετανία και η Ιταλία ανακοίνωσαν μάλιστα σε κοινή τους δήλωση ότι είναι έτοιμες να υποστηρίξουν την επανέναρξη της ναυσιπλοίας στο Στενό του Ορμούζ μετά τη συμφωνία. Αυτό περιλαμβάνει «μια καθαρά αμυντική, ανεξάρτητη αποστολή για την ενθάρρυνση της εμπορικής ναυτιλίας και την εκκαθάριση των ναρκοπεδίων», αναφέρεται στην κοινή δήλωση.
Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ζήτησε μάλιστα μια «στοχευμένη» εφαρμογή της συμφωνίας. «Περαιτέρω διαπραγματεύσεις τις επόμενες εβδομάδες πρέπει να διασφαλίσουν ότι το Ιράν θα τερματίσει με επαληθεύσιμο τρόπο το στρατιωτικό πυρηνικό του πρόγραμμα». Δεν πρέπει επίσης να υπάρξουν περαιτέρω επιθέσεις από το Ιράν εναντίον του Ισραήλ και των άλλων γειτονικών χωρών στον Κόλπο, τόνισε ο Γερμανός καγκελάριος.
«Λάφυρο» για τη G7
Η συμφωνία που επιτεύχθηκε παραμονής μάλιστα της σημερινής συνόδου των επτά ισχυρότερων οικονομιών της Δύσης στο Εβιάν της Γαλλίας, αναμένεται να αξιοποιηθεί από τον πρόεδρο Τραμπ ως «λάφυρο», με στόχο την αποκατάσταση της χαμένης, διεθνούς ισχύος των Ηνωμένων Πολιτειών, λένε στη Ναυτεμπορική, Ευρωπαίοι διπλωμάτες. «Ο Αμερικανός πρόεδρος θα προσπαθήσει να πετύχει αυτό που δεν κατάφερε κατά την πιο έντονη φάση του πολέμου: την ανάπτυξη ευρωπαϊκών πολεμικών σκαφών στον Κόλπο», προσθέτουν.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δικαίως αρνήθηκαν τότε, επειδή ο πόλεμος αποφασίστηκε από τον πρόεδρο Τραμπ χωρίς να συμβουλευτεί τους Ευρωπαίους εταίρους των ΗΠΑ. Αλλά τώρα ο Τραμπ κρατάει τη συμφωνία στα χέρια του και πρέπει να δράσει γρήγορα.
Ούτε καν «η αρχή του τέλους»
Η εκκαθάριση των ναρκών στο Στενό του Ορμούζ θα μπορούσε να είναι ένα σχετικά μικρό ζήτημα. Αλλά δεν είναι ούτε καν η αρχή του τέλους. Για τον Τραμπ, η παρουσία των πολεμικών σκαφών της Ευρώπης θα είναι χρήσιμη, καθώς οι ειδικοί προειδοποιούν για την αποφυγή πρόωρης αισιοδοξίας.
«Η συμφωνία είναι ένα πρώτο βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά αποτελεί απλώς ένα ενδιάμεσο βήμα σε μια διπλωματική διαδικασία που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τα μεγαλύτερα εμπόδια της. Ούτε καν «η αρχή του τέλους», όπως λέει ο Ρίτσαρντ Φοντέιν, κορυφαίος αναλυτής του Κέντρου για μια Νέα Αμερικανική Ασφάλεια.
«Η συμφωνία προορίζεται να αποτελέσει απλώς τη βάση για περαιτέρω διαπραγματεύσεις, για παράδειγμα, για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, το οποίο αναμφισβήτητα είναι το πιο σημαντικό ζήτημα από την οπτική γωνία της κυβέρνησης των ΗΠΑ και του συμμάχου της, του Ισραήλ, αλλά τα πιο δύσκολα ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα, λέει ο Ρίτσαρντ Φοντέιν. «Αυτά περιλαμβάνουν όχι μόνο το πυρηνικό πρόγραμμα αλλά και την υποστήριξη προς τους συμμάχους της Τεχεράνης στην περιοχή και τον χειρισμό του πυραυλικού οπλοστασίου του Ιράν. Τα σημεία που παραλείπονται από τη συμφωνία-πλαίσιο είναι ακριβώς αυτά που οδήγησαν στον πόλεμο εξαρχής, έγραψε ο Αμερικανός αναλυτής στην πλατφόρμα X.
Τι θα κάνουν οι Ευρωπαίοι
Οσο για τους Ευρωπαίους ηγέτες; Θέλουν αναμφίβολα να αποκαταστήσουν τις σχέσεις τους με τον Τραμπ. Για τον σκοπό αυτό άλλωστε, ο Γάλλος πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, γνωρίζοντας την αγάπη του Αμερικανού ομολόγου του για την πολυτέλεια, επέλεξε να διοργανώσει τη σύνοδο κορυφής της G7 στο Εβιάν-λε-Μπαιν και το θρυλικό Οτέλ Ρουαγιάλ, τη βασιλική κατοικία που βρίσκεται ανάμεσα στις Άλπεις και τη λίμνη της Γενεύης.
Επιπλέον, γνωρίζοντας την τάση του Τραμπ για βασιλική φιλοξενία, ο Μακρόν τον προσκάλεσε σε δείπνο την Τετάρτη στο Παλάτι των Βερσαλλιών, το ίδιο παλάτι όπου ο Βενιαμίν Φραγκλίνος, πριν από 250 χρόνια, επισκέφθηκε τον Λουδοβίκο ΙΣΤ΄ για να ζητήσει την οικονομική και στρατιωτική υποστήριξη του βασιλιά της Γαλλίας για την Αμερικανική Επανάσταση.
Αλλά όσο κι αν προσπαθεί ο Μακρόν να κάνει την εκδήλωση θεαματική και φιλική προς τα μέσα ενημέρωσης, αυτό που ξεκινά σήμερα στην ιστορική λουτρόπολη, είναι μόνο ένα χλωμό ομοίωμα των συνόδων κορυφής της G7 του παρελθόντος.
Σύνοδος λόγω συνήθειας
Μια σύνοδος κορυφής με ασταθή σημασία που τώρα φαίνεται να πραγματοποιείται αποκλειστικά από τη δύναμη της συνήθειας.
Ούτε αλλάζει πολλά το γεγονός ότι ο Γάλλος πρόεδρος, όπως και άλλοι που τον προηγήθηκαν στο τιμόνι της G7, έχει επεκτείνει τον κατάλογο των παρατηρητών, προσκαλώντας επίσης ηγέτες αναδυόμενων χωρών, από την Ινδία έως τη Βραζιλία, από τις μοναρχίες του Κόλπου έως την Κένυα και τη Νότια Κορέα, σε μια προσπάθεια να δώσει στο φόρουμ μεγαλύτερη εκπροσώπηση και εξουσία.
Θα εντυπωσιαστεί ο Τραμπ από τη Γαλλική «χλιδή»; Αναμφίβολα, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει αναγκαστικά πλέον μια ωφελιμιστική προσέγγιση για την G7, υποστηρίζοντας ότι οι χώρες-μέλη «μπορούν να είναι πολύ χρήσιμες» μετά τη συμφωνία με το Ιράν.



