Του Μανώλη Ντουντουνάκη
Υπάρχουν σήμερα, πολλά και συχνά δικαιολογημένα παράπονα από τη λειτουργία του ΕΛΓΑ. Πολλές ζημιές δεν αποζημιώνονται αλλά και οι όποιες αποζημιώσεις δεν καλύπτουν το σύνολο της αγοραίας αξίας της ζημιάς. Πιο συγκεκριμένα:
- Ζημιές αποζημιώνονται σε ποσοστό 80% της εκτιμώμενης ζημιάς.
- Υπάρχει «κόφτης» στην αποζημίωση, με βάση την ασφαλιστέα άξια. Την εποχή της δήλωσης δεν είναι εφικτή η εκτίμηση της προβλεπόμενης παραγωγής, έτσι ώστε να υπολογιστεί σωστά η ασφαλιστέα αξία. Έτσι, συχνά ο υπολογισμός της ασφαλιστέας αξίας είναι, πολύ μικρότερος της ορθής, με αποτέλεσμα να είναι μικρότερη η αποζημίωση.
- Συνήθως οι αποζημιώσεις υπολογίζονται με τιμές που είναι πολύ μικρότερης της αγοραίας, πχ στα αβοκάντο, η τιμή κιλού υπολογίζεται μικρότερη του 1 ευρώ, ενώ η αγοραία είναι πάνω από 2 ευρώ. Το ίδιο συμβαίνει και με πολλές άλλες καλλιέργειες, όπως ανοιξιάτικα μανταρίνια, ποικιλίας encore, λεμόνια κλπ.
- Επίσης αρκετές φορές η πλειονότητα των ζημιών δεν αποζημιώνονται από τον υφιστάμενο κανονισμό του ΕΛΓΑ. Χαρακτηριστικά, ζημιές από παγετό συνήθως, σε πρώιμο στάδιο της ανθοφορίας αλλά και το σκάσιμο καρπών, που συμβαίνει σε ορισμένες καλλιέργειες όπως κεράσια, μανταρίνια encore κλπ.
Όλα τα παραπάνω και πολλά άλλα πρέπει να προβλεφθούν σε ένα νέο κανονισμό του ΕΛΓΑ. Δηλαδή, αποζημιώσεις στο 100% της εκτιμώμενης ζημιάς, κατάργηση του «κόφτη» της ασφαλιστέας αξίας, και στον υπολογισμό των αποζημιώσεων να λαμβάνονται υπόψη οι αγοραίες τιμές, αλλά και αποζημιώσεις για όλες τις ζημιές χωρίς εξαιρέσεις και αστερίσκους. Αυτά θα πρέπει να συνδυαστούν με μικρή αύξηση του ασφάλιστρου, αλλά και με γενναία αύξηση της επιχορήγησης του ΕΛΓΑ από το κρατικό προϋπολογισμό. Αυτό θα σημαίνει ουσιαστική στήριξη της αγροτικής παραγωγής και του πρωτογενή τομέα. Τέτοιες πράξεις θα αποδείκνυαν έμπρακτα το ενδιαφέρον της κυβέρνησης για το πρωτογενή τομέα, και θα μπορούσαν να αποτελέσουν αφετηρία διαλόγου μεταξύ αγροτών και κυβέρνησης. Δυστυχώς παρά τα μεγάλα λόγια, η επιχορήγηση του ΕΛΓΑ, από το κρατικό προϋπολογισμό, για το 2026, παρέμεινε στάσιμη. Μήπως όμως το ίδιο δε συμβαίνει με τη κυβερνητική πολιτική στην υγεία, παιδεία, κοινωνικό κράτος; Οι κρατικές δαπάνες διατηρούνται σταθερές και χαμηλές. Μήπως τελικά το ζητούμενο είναι η αλλαγή κυβερνητικής πολιτικής με αλλαγή κυβέρνησης, που θα έχει ως στόχο την αύξηση των κρατικών δαπανών σε κρίσιμους τομείς, όπως υγεία, παιδεία, κοινωνικό κράτος, στήριξη των παραγωγικών τομέων της χώρας; Και σε αυτούς που μας μιλούν για δημοσιονομική σταθερότητα, και «λεφτόδεντρα», κουνώντας μας το δάκτυλο, η απάντηση είναι στη μείωση των φορολογικών απαλλαγών των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων, του χρηματιστηρίου, η αύξηση της αμοιβής της εργασίας με βάση το πληθωρισμό και την αύξηση του ΑΕΠ, που θα οδηγήσει άμεσα στο περιορισμό της σημερινής επιδοματικής πολιτικής, υπό μορφή ελεημοσύνης.



