Ο Ντόναλντ Τραμπ θέλει οι ΗΠΑ να αποκτήσουν την Γροιλανδία. Το πρόβλημα είναι ότι η Γροιλανδία ανήκει ήδη στη Δανία και οι περισσότεροι Γροιλανδοί δεν θέλουν να γίνουν μέρος των ΗΠΑ.
Αν και η εισβολή στην πρωτεύουσα της Γροιλανδίας, το Νουούκ, και η κατάληψη της χώρας με τον τρόπο της Βενεζουέλας φαντάζει απίθανη – ακόμα και αν η στρατιωτική επίθεση στο Καράκας φαίνεται να έχει προκαλέσει σοκ σε όλες τις πλευρές σχετικά με τις δυνατότητες των ΗΠΑ – υπάρχει ένας σαφής δρόμος. Και ο Τραμπ φαίνεται ήδη να έχει προχωρήσει σε κάποιο βαθμό.
Ανησυχητικό για τους Ευρωπαίους είναι το γεγονός ότι η στρατηγική μοιάζει πολύ με το επεκτατικό «βιβλίο» του Βλαντιμίρ Πούτιν. Το POLITICO μίλησε με αξιωματούχους της ΕΕ, μέλη του ΝΑΤΟ, εμπειρογνώμονες σε θέματα άμυνας και διπλωμάτες για να εξετάσει πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί η κατάληψη από τις ΗΠΑ του πλούσιου σε ορυκτά και στρατηγικά σημαντικού νησιού της Αρκτικής.
Το κακό είναι ότι η κατάκτηση της Γροιλανδίας με στρατιωτικά μέσα δεν φαίνεται ιδιαίτερα δύσκολη. «Θα μπορούσαν να είναι πέντε ελικόπτερα… δεν θα χρειαζόταν πολλές στρατιωτικές δυνάμεις», είπε δυσοίωνα ένας Δανός πολιτικός που ζήτησε να παραμείνει ανώνυμος. «Δεν θα μπορούσαν να κάνουν τίποτα οι Γροιλανδοί». Στην ουσία, λέει το POLITICO, ο Τραμπ θα μπορούσε να κατακτήσει την Γροιλανδία σε τέσσερα στάδια/βήματα.
Βήμα 1: Εκστρατεία επιρροής και ενίσχυση της ανεξαρτησίας
Το πρώτο στάδιο αφορά την πολιτική και επικοινωνιακή προετοιμασία του εδάφους. Η κυβέρνηση Τραμπ εμφανίζεται να ενθαρρύνει ανοιχτά το κίνημα ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας, γνωρίζοντας ότι μια ανεξάρτητη Γροιλανδία θα μπορούσε να συνάπτει απευθείας συμφωνίες με τις ΗΠΑ, χωρίς την έγκριση της Δανίας.
Σύμφωνα με δανικές υπηρεσίες ασφαλείας, έχουν εντοπιστεί εκστρατείες επιρροής, τόσο διαδικτυακές όσο και στη χώρα, που θυμίζουν ρωσικές πρακτικές παραπληροφόρησης. Ο στόχος δεν είναι απαραίτητα να τους πείσει, αλλά η δημιουργία μιας αίσθησης «αναπόφευκτης» ανεξαρτησίας. Παράλληλα, Αμερικανοί αξιωματούχοι προβάλλουν τη ρητορική της «αυτοδιάθεσης» και διαμηνύουν ότι καμία χώρα δεν θα αντιπαρατεθεί στρατιωτικά με τις ΗΠΑ για τη Γροιλανδία.
Βήμα 2: Η «δελεαστική» συμφωνία
Εφόσον η Γροιλανδία κινηθεί προς την ανεξαρτησία, το επόμενο βήμα θα ήταν η οικονομική και στρατηγική της σύνδεση με τις ΗΠΑ. Αν και η άμεση ενσωμάτωση της Γροιλανδίας ως αμερικανική πολιτεία απορρίπτεται από τη μεγάλη πλειοψηφία των κατοίκων, στο τραπέζι βρίσκεται το ενδεχόμενο μιας Συμφωνίας Ελεύθερης Σύνδεσης (Compact of Free Association). Μέσω αυτής, οι ΗΠΑ θα παρείχαν ασφάλεια, χρηματοδότηση και ελεύθερο εμπόριο, με αντάλλαγμα πλήρη στρατιωτική ελευθερία στο νησί. Ειδικοί προειδοποιούν ότι μια τέτοια διαπραγμάτευση θα ήταν εξαιρετικά άνιση, ενώ η Γροιλανδία θα ρίσκαρε να απεμπολήσει κυριαρχικά δικαιώματα χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις μακροπρόθεσμου οφέλους.
Βήμα 3: Πίεση και συναλλαγή με την Ευρώπη
Η αντίδραση της Ευρώπης θεωρείται δεδομένη, ωστόσο η Ουάσινγκτον διαθέτει ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί: την Ουκρανία. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ένα πιθανό σενάριο θα μπορούσε να είναι μια «ανταλλαγή ασφαλείας», όπου οι ΗΠΑ θα προσφέρουν πιο σαφείς εγγυήσεις προς το Κίεβο, με αντάλλαγμα την ανοχή ή σιωπηρή αποδοχή ενός διευρυμένου αμερικανικού ρόλου στη Γροιλανδία. Ένα τέτοιο παζάρι θα έφερνε την Ευρώπη μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα: αντίσταση με ρίσκο να έρθει σε ρήξη με την Ουάσινγκτον ή αποδοχή μιας νέας γεωπολιτικής πραγματικότητας στον Αρκτικό Κύκλο.
Βήμα 4: Το ακραίο σενάριο της στρατιωτικής επέμβασης
Αν όλα τα παραπάνω αποτύχουν, οι αναλυτές δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο μια στρατιωτικής επίθεσης. Η Γροιλανδία διαθέτει ελάχιστες αμυντικές δυνατότητες, ενώ οι ΗΠΑ έχουν ήδη στρατιωτική παρουσία στο έδαφος. Σύμφωνα με ειδικούς, μια ταχεία επιχείρηση κατάληψης του Νουούκ θα μπορούσε να ολοκληρωθεί σε ελάχιστο χρόνο. Ένα τέτοιο σενάριο θα στερούνταν κάθε νομικής βάσης, θα απαιτούσε έγκριση του Κογκρέσου για μακροχρόνια κατοχή και, κυρίως, θα ισοδυναμούσε με σοβαρό πλήγμα στο ΝΑΤΟ και στη διεθνή αξιοπιστία των ΗΠΑ.
Ποιο είναι το συμπέρασμα; Παρότι μια στρατιωτική επέμβαση δεν θεωρείται άμεσα πιθανή, η σταδιακή κλιμάκωση πολιτικής πίεσης, επιρροής και διαπραγματευτικών εκβιασμών καθιστά το ζήτημα της Γροιλανδίας ένα από τα πιο ανησυχητικά γεωπολιτικά μέτωπα. Όπως προειδοποιούν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, το ερώτημα δεν είναι αν το σχέδιο είναι ρεαλιστικό, αλλά πόσο μακριά είναι διατεθειμένος να φτάσει ο Ντόναλντ Τραμπ για να το υλοποιήσει.



