Του Φώτη Ποντικάκη *
Ακούμε συχνότατα καλές κι ενδιαφέρουσες προτάσεις για «πράσινο» και «οικολογικό» μετασχηματισμό της κοινωνίας και της οικονομίας κι από διάφορες πολιτικές κατευθύνσεις και χώρους. Αυτό που ξεχνάνε τις περισσότερες φορές είναι ότι δεν μπορεί να υπάρξει Πράσινη πολιτική χωρίς Πράσινη Παιδεία. Μπορεί πχ να απαγορευτεί η χρήση πλαστικής σακούλας ή να επιβληθεί δια νόμου η υποχρεωτική ανακύκλωση. Όμως όλα αυτά τα μέτρα δε θα έχουν την παραμικρή τύχη χωρίς την ευρύτατη υποστήριξη των πολιτών. Και για να γίνει αυτό χρειάζεται Πράσινη Παιδεία, όχι απλά παροχή γνώσεων αλλά αλλαγή στάσεων και αντιλήψεων, υιοθέτηση διαφορετικών αξιών, κατάκτηση νέων δεξιοτήτων.
Το «απαγορεύεται» ή το «είναι υποχρεωτικό βάσει νόμου» δε λέει τίποτα στην ελληνική πραγματικότητα χωρίς ευρύτατη κοινωνική υποστήριξη που θα βασίζεται σε αλλαγή στάσεων ζωής και αξιών.
Είναι λοιπόν μεγάλο λάθος να παραγνωρίζουμε τον κομβικό ρόλο της Παιδείας στον κοινωνικό μετασχηματισμό παράλληλα με την πολιτική δράση.
Και βέβαια εδώ δεν αρκεί μόνο να υπάρξει επένδυση χρημάτων για να ξεκολλήσει η ελληνική δημόσια Παιδεία από την κατάντια τού να βρίσκεται στην προτελευταία θέση στην Ευρώπη:
- Στις δημόσιες δαπάνες για την Παιδεία το 2023, με βάση στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας (Eurostat). Πιο κάτω από εμάς μόνο η Ρουμανία!
- Στις δημόσιες δαπάνες ανά μαθητή / φοιτητή, με βάση στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίες (Eurostat). Πιο κάτω από εμάς μόνο η Βουλγαρία!
- Στους μισθούς των νεοδιόριστων εκπαιδευτικών Α/θμιας Εκπ/σης, με βάση στοιχεία του Ευρωπαϊκού δικτύου Ευρυδίκη (Eurydice). Πιο κάτω από τους Έλληνες εκπαιδευτικούς είναι μόνο οι Αλβανοί! Παράλληλα, οι Έλληνες εκπαιδευτικοί είχαν τη μεγαλύτερη μείωση μισθών (-12%) στον ΟΟΣΑ από το 2013 στο 2023.
Η επένδυση δημόσιων κονδυλίων στη δημόσια δωρεάν Παιδεία δεν θα αποκαταστήσει απλά τη διεθνή εικόνα της χώρας μας. Θα ελαφρύνει τις δαπάνες με τις οποίες επιβαρύνονται οι γονείς και θα μειώσει την εξαθλίωση των εκπαιδευτικών.
Όμως είναι κρίσιμο, στην εποχή της κλιματικής κρίσης και της απώλειας της βιοποικιλότητας, της ψηφιακής κυριαρχίας και της καταστροφής της φύσης και της πολιτιστικής κληρονομιάς, να στραφούμε σε μια Πράσινη Παιδεία με:
Þ Φωτοβολταϊκά σε όλα τα σχολεία με απεξάρτηση από ΔΕΗ ή άλλους παρόχους (αυτό θα έχει και οικονομικό όφελος για τους Δήμους).
Þ Χώμα, δέντρα και σχολικοί κήποι με τοπικά φυτά σε όλες τις σχολικές αυλές. Πρασινίζοντας το σχολείο προσφέρουμε ένα υγιεινό περιβάλλον και μειώνουμε τις εντάσεις.
Þ Δωρεάν σχολικά γεύματα σε όλα τα σχολεία με βιολογικά υγιεινά προϊόντα, προωθώντας την υγιεινή διατροφή και βοηθώντας έτσι τους πλέον αδύναμους χωρίς στιγματισμό. Δεν μιλάμε για ελεημοσύνη αλλά για προώθηση υγιεινής διατροφής για όλα τα παιδιά!
Þ Προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης σε όλα τα σχολεία, με κρατική χρηματοδότηση και πρόβλεψη χρόνου στο ωρολόγιο πρόγραμμα σε όλες τις βαθμίδες, με ενεργό συμμετοχή μαθητών κι εκπαιδευτικών στο σχεδιασμό και την υλοποίησή τους.
Þ Στήριξη των θεσμών Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης όπως τα Κέντρα Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (ΚΕΠΕΑ) και των Υπευθύνων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, με πλήρη στελέχωση για την υποστήριξη των δράσεων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στα σχολεία και την κοινωνία.
Δεν ανακαλύπτουμε τον τροχό. Υπάρχουν πολλά θετικά παραδείγματα στην κατεύθυνση αυτή σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, ιδιαίτερα στην Σκανδιναβία. Αν θέλουμε να προστατέψουμε τη φύση και την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας μας, ο ενεργός ρόλος της νεολαίας, των σχολείων και των πολιτών είναι πάρα πολύ σημαντικός. Δεν μπορεί να υπάρξει Πράσινη Πολιτική χωρίς Πράσινη Παιδεία.
* Εκπαιδευτικός
Μέλος των «Πράσινων – Οικολογία»
Το ξέρουμε…
Το να βλέπετε αυτά τα μηνύματα μπορεί να είναι κουραστικό. Και να είστε σίγουροί ότι ούτε κι εμείς βρίσκουμε κάποια ευχαρίστηση από το να τα γράφουμε... Όμως αυτό το μήνυμα δεν αφορά εμάς. Αφορά κάτι πολύ πιο σημαντικό: την επιβίωση της ανεξάρτητης, μαχητικής δημοσιογραφίας στην Kρήτη.
Η στήριξη σας είναι σημαντική γιατί μας επιτρέπει να:
- - Κάνουμε ρεπορτάζ χωρίς φόβο και εξαρτήσεις. Κανείς δεν μας υπαγορεύει τι να πούμε ή τι να αποσιωπήσουμε.
- - Κρατάμε τη δημοσιογραφία μας προσβάσιμη σε όλους, ακόμη και σε αυτούς που δεν έχουν την ικανότητα να πληρώσουν. Χωρίς paywall, χωρίς προνόμια μόνο για όσους έχουν την οικονομική δυνατότητα.
Η απλή αλήθεια είναι ότι τα έσοδα διαρκώς συρρικνώνονται. Αν πιστεύετε ότι μια πραγματικά ελεύθερη ενημέρωση είναι ζωτικής σημασίας για τη δημοκρατία και τον έλεγχο της εξουσίας, τότε δώστε μας τη δύναμη να συνεχίσουμε.
Σας ευχαριστούμε θερμά.
