Διήμερες εκδηλώσεις τιμής και μνήμης διοργανώνονται στη Μαρτυρική Μαλάθυρο Κισάμου το Σαββατοκύριακο 29 και 30 Αυγούστου 2026, με αφορμή τη συμπλήρωση 82 χρόνων από την ομαδική εκτέλεση 61 κατοίκων του χωριού από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής στις 28 Αυγούστου 1944.

Την πρωτοβουλία ανέλαβαν ο Δήμος Κισσάμου, η Τοπική Κοινότητα Μαλαθύρου, ο Πολιτιστικός Σύλλογος και η Ενορία Αγίου Γεωργίου της Μαρτυρικής Μαλαθύρου, υπό την αιγίδα της Περιφερειακής Ενότητας Χανίων. Την πρόσκληση υπογράφει ο δήμαρχος Κισσάμου Γεώργιος Μυλωνάκης, καλώντας τους πολίτες να τιμήσουν με την παρουσία τους τη μνήμη των ηρώων.

Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων ξεκινά το Σάββατο 29 Αυγούστου στις 18:00 με εσπερινό και τρισάγιο στο μνημείο των 61 Ηρώων στον τόπο εκτέλεσης, στο Φαράγγι Μάκρωνα της Κοινότητας Βουλγάρω. Ακολουθεί στις 18:30 αναφορά στην ιστορία του μνημείου, στη διεκδίκηση των γερμανικών οφειλών και στην ανάγκη επισκέψεων από τη νέα γενιά και ιδιαίτερα της εκπαιδευτικής κοινότητας στους τόπους θυσίας. Ομιλητής θα είναι ο Σπύρος Δαράκης, πρώην δήμαρχος Μηθύμνης και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Δικτύου Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών της Ελλάδας περιόδου 1941-1945 (ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΑ).

Την Κυριακή 30 Αυγούστου στις 10:00 θα τελεστεί επιμνημόσυνη δέηση στο ηρώο των 61 Μαρτύρων στην Μαρτυρική Μαλάθυρο. Χαιρετισμό θα απευθύνει ο δήμαρχος Κισσάμου Γιώργος Μυλωνάκης, ενώ κεντρική ομιλία με τίτλο «Άσβεστη μνήμη» θα εκφωνήσει η Μαρία Ξενικάκη του Εμμανουήλ, πτυχιούχος Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών και συνταξιούχος τραπεζοϋπάλληλος, απόγονος θυμάτων.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης θα απαγγελθεί ποίημα από τον δάσκαλο Ελευθέριο Κουμή του Αντωνίου με τίτλο «Αποφράδα μέρα του κακού», που αναφέρεται στο χρονικό του ολοκαυτώματος. Επίσης, η Αλεξία Δεικτάκη-Λαγουβάρδου θα απαγγείλει το ποίημα «Στους 61 της Μαλαθύρου» του ποιητή πατέρα της Θανάση Δεικτάκη.

Θα απονεμηθούν τιμητικά διπλώματα στη σκηνοθέτιδα Κατερίνα Μπικάκη για την προσφορά της στην ανάδειξη του ολοκαυτώματος της Μαρτυρικής Μαλαθύρου, στην Αλεξία Δεικτάκη-Λαγουβάρδου στη μνήμη του ποιητή πατέρα της, καθώς και στα αδέλφια Γεώργιο Εμμανουήλ Μπαμπουνάκη και Μαρία Εμμανουήλ Μπαμπουνάκη, χημικούς μηχανικούς, που αποτελούν φωτεινά παραδείγματα επιστημόνων και απέδειξαν ότι το φως της γνώσης είναι η μέγιστη δικαίωση απέναντι στη θυσία.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ακόμη ριζίτικο τραγούδι από τη ριζίτικη παρέα της Νέας Κυδωνίας, προσκλητήριο πεσόντων, τήρηση ενός λεπτού σιγής, κατάθεση στεφάνων και ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου. Στις εκδηλώσεις συμμετέχουν το Τμήμα Ιστορικών Αναπαραστάσεων του Πολιτιστικού Συλλόγου «Το Ρόδο» και ο Σύλλογος Διατήρησης Ιστορικών Οχημάτων.

Στο χώρο του σχολείου, δίπλα στην έκθεση ιστορικών κειμηλίων του χωριού, θα λειτουργήσει μικρή έκθεση ιστορικών αντικειμένων του Ρεθεμνιώτη συλλέκτη Σταύρου Βολικάκη, μεταξύ των οποίων και ο ιστορικός ασύρματος της εποχής. Θα προσφερθεί παραδοσιακό κέρασμα στους παρευρισκόμενους.