Ένα σχόλιο έχει τραβήξει την προσοχή τις τελευταίες ώραιες στα social. Το έγραψε ο Stephanos Cherouvis και αφορά τον διάλογο Λατινοπούλου – Παϊτέρη:
«Εγώ δεν είμαι σιδεράς»: μικρή εισαγωγή στα ηθικά διλήμματα με αφορμή το «μονόπρακτο» Λατινοπούλου-Παϊτέρη
Η ευρωβουλεύτρια Λατινοπούλου έχτισε την πολιτική της καριέρα πάνω σε έναν ακραία κακοποιητικό λόγο: «αξύριστες», «χοντρές», «αριστεροί-καρκινώματα», «γύφτοι».
Ο Βασίλης Παϊτέρης, για να την πικάρει, της είπε ότι έχει γύφτικη ομορφιά (έχει – την ξέρει τη φυλή του) και αναρωτήθηκε αν η «μάνα της αγόρασε χαλί από γύφτο και… δεν το πλήρωσε».
Ουσιαστικά, ο Π. απάντησε στην Λ. με ένα σεξιστικό-ρατσιστικό σχόλιο, παραβιάζοντας τον παλιό κανόνα της αλάνας, «όχι μάνες, παιδιά».
Πολλοί χάρηκαν με το σχόλιο Π., αρκετοί, όμως, τον επέπληξαν.
Τι έχουμε εδώ; Το εξής ηθικό δίλημμα: Απαντάμε στον κακοποιητικό λόγο με το ίδιο μοτίβο; Ή τον αντιμετωπίζουμε με έμφαση στο πόσο κακό κάνει
Αν επέλεγε το δεύτερο, θα μπορούσε να επικεντρωθεί στο πώς ο κακοποιητικός λόγος μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ψυχολογική (ακόμη και νευροβιολογική βλάβη), καθώς συνδέεται με χρόνιο στρες και αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία, αλλά και πώς διαχωρίζει τους ανθρώπους σε «εμείς» και «αυτοί», πώς αποδίδει αρνητικά στερεότυπα και χαρακτηριστικά στη στοχοποιημένη ομάδα και την παρουσιάζει ως ξένη ή κατώτερη, δικαιολογώντας τον κοινωνικό αποκλεισμό της. Θα μπορούσε να τα κάνει όλα αυτά και με πιο απλές κουβέντες!
Επέλεξε την προσβολή.
Προς υπεράσπιση του Παϊτέρη, η απάντησή του μπορεί να ιδωθεί ως ρητορικό πείραμα: ο Π. θέλει ο συνομιλητής του να βιώσει άμεσα αυτό που προκαλεί στους άλλους και βάζει ένα «καθρέφτη συμπεριφοράς» μπροστά στη Λ. Κάποιες προσεγγίσεις της ηθικής θεωρούν ότι η εμπειρική κατανόηση του πόνου του άλλου μπορεί να ενισχύσει την ενσυναίσθηση (δύσκολο με Λ.). Της λέει: «Παρατηρώ ότι στρέφεσαι στο πρόσωπό μου. Αν εγώ σχολίαζα τα προσωπικά σου χαρακτηριστικά αντί για τις ιδέες σου, πώς θα το βίωνες;».
Γενικά, δεν είναι και τόσο κακό να τα ακούνε τα φασιστοειδή, και ο κερατάς ο Παϊτέρης κέρασε σκληρή λεκτική τιμωρία!
Πριν καμιά δεκαριά χρόνια στήσαμε ένα ωραίο ερευνητικό (The Enquiring Classroom – TEC ) πάνω στη χρήση εργαλείων της φιλοσοφίας στη σχολική τάξη. Εκεί είχαμε και ένα μικρό κομμάτι για τις «Λέξεις που πληγώνουν», αντλώντας από τον Βιτγκενστάιν, τις Λεκτικές Πράξεις του Ώστιν, και τη δουλειά της Ρέυ Λάγκτον.
Στα σχόλια, το TEC και διάφορα άλλα ωραία και χρήσιμα.



