Μια πολιτική σύγκρουση με σαφείς αιχμές, υπονοούμενα και έντονη καχυποψία εξελίσσεται και «φουντώνει», με φόντο την περιοχή του Μαύρου Σπήλιου και την Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που τέθηκε στην Επιτροπή Περιβάλλοντος την προηγούμενη εβδομάδα, αλλά είχε… άδοξη εξέλιξη, καθώς αποφασίστηκε να “κρατηθεί” έως ότου ο Δήμος Ηρακλείου ενημερωθεί και γνωμοδοτήσει για το θέμα. Σύμφωνα με τον Δήμαρχο Ηρακλείου Αλέξη Καλοκαιρινό «θα αναλάβουμε την πρωτοβουλία και θα φέρουμε προς συζήτηση τη συγκεκριμένη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σε επόμενο Δημοτικό Συμβούλιο, με αρνητική εισήγηση ως προς τη λειτουργία της Μονάδα Θερμικής Επεξεργασίας». Παράλληλα όμως η Μονάδα Αεριοποίησης που αποτελεί σημείο αιχμής, φαίνεται ότι βγαίνει εκτός σχεδιασμού, ως μέθοδος που δεν ανταποκρίνεται πια στα σημερινά δεδομένα.

Την ίδια ώρα πάντως η Αντιπολίτευση στο Περιφερειακό Συμβούλιο κάνει λόγο για απόπειρα να περάσει «από το παράθυρο» η χωροθέτηση στην Νέα Αλικαρνασσό της Μονάδας Καύσης που σχεδιάζεται για την Κρήτη, υπό τον «μανδύα» μικρότερων μονάδων κι εγκαταστάσεων. Η Περιφέρεια Κρήτης από την πλευρά της σπεύδει να αποκλείσει κατηγορηματικά ένα τέτοιο σενάριο για τη Νέα Αλικαρνασσό, ενώ και ο Αλέξης Καλοκαιρινός επαναλαμβάνει όσα είχε διατυπώσει ρητά τόσο ο ίδιος όσο και ομόφωνα το Δημοτικό Συμβούλιο Ηρακλείου: Όχι σε Μονάδα Καύσης στο Ηράκλειο.

Μάλιστα στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Ηρακλείου, το απόγευμα της Δευτέρας, μετά από σχετική ερώτηση της δημοτικής συμβούλου με τη «Λαϊκή Συσπείρωση Δ.Ηρακλείου» Λίνα Ανδρουλάκη, ο Δήμαρχος ότι για την ΣΜΠΕ για τον Μαύρο Σπήλιο θα εισηγηθεί ο ίδιος την εκφορά γνώμης από το Δημοτικό Συμβούλιο στην προσεχή συνεδρίαση, στις 16 Μαρτίου. «Παραμένοντας πιστοί στην γραμμή την οποία χαράξαμε ενάντια στις Μονάδες Καύσης, με τα δεδομένα που παρουσιάζονται σήμερα και είχαν ήδη παρουσιαστεί από το 2024-2025, η θέση μας σε ό,τι αφορά τη συγκεκριμένη δραστηριότητα δεν μπορεί να είναι θετική, αλλά αυτό πρέπει να αποτελέσει θέμα συζήτησης στο Δημοτικό Συμβούλιο» – ανέφερε ο κ.Καλοκαιρινός.

Σύμφωνα με όσα αναφέρει στο neakriti.gr ο επικεφαλής της παράταξης «Η Κρήτη μας αλλιώς» Σπύρος Δανέλλης, πίσω από αναφορές για επιμέρους μονάδες 200, 300 και 400 τετραγωνικών μέτρων, ξεπροβάλλει αιφνιδιαστικά πρόβλεψη για στεγασμένο χώρο 6.000 τ.μ. που αφορά μονάδα αεριοποίησης σε «πιλοτικό» στάδιο και σε συνεργασία με ακαδημαϊκά ιδρύματα – με ορίζοντα, ωστόσο, μονιμοποίησης.

Οι επικριτές βλέπουν σε αυτή τη διατύπωση έναν ολισθηρό δρόμο: μονάδες που σήμερα εμφανίζονται ως ερευνητικές ή περιορισμένης κλίμακας, αύριο θα μπορούν «μονοκονδυλιά» να μετατραπούν σε πλήρους ανάπτυξης εγκαταστάσεις καύσης.

Ο Σπύρος Δανέλλης σημειώνει ότι η διαδικασία χωροθέτησης Μονάδας Καύσης θα ήταν κοπιώδης και θα συναντούσε ισχυρότατες αντιστάσεις, εκφράζοντας υπόνοιες για προσπάθεια παράκαμψης των διαδικασιών αλλά και επισημαίνοντας ότι η αεριοποίηση αποτελεί μορφή καύσης και δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως κάτι εντελώς διαφορετικό. Όπως τόνισε, η απόφαση της Επιτροπής Περιβάλλοντος είναι μεν γνωμοδοτική, όμως το ζήτημα είναι βαθιά πολιτικό και ηθικό: «Να μην υποκρινόμαστε και να μην κοροϊδεύουμε τους δημότες».

Ξυλούρης: Ούτε οι προϋποθέσεις, ούτε η έκταση και σε κάθε περίπτωση… όχι

Από πλευρά του, ο Αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος Νίκος Ξυλούρης αποτάσσεται κατηγορηματικά το ενδεχόμενο Μονάδας Καύσης στη Νέα Αλικαρνασσό. Μιλώντας στο neakriti.gr ξεκαθαρίζει ότι ούτε οι απαιτούμενες προϋποθέσεις πληρούνται, ούτε η απαραίτητη έκταση των τουλάχιστον 50 στρεμμάτων υπάρχει στην περιοχή. Παράλληλα, υπογραμμίζει πως ακόμη κι αν το Υπουργείο έθετε ρεαλιστικά στο τραπέζι ένα τέτοιο σενάριο, «δεν υπάρχει περίπτωση η Περιφέρεια να συμφωνήσει».

Στο τεχνικό σκέλος, ο κ. Ξυλούρης διαφοροποιείται πλήρως από την αντίθετη άποψη, επιμένοντας ότι η αεριοποίηση δεν είναι καύση αλλά θερμική επεξεργασία χωρίς οξυγόνο. Υπενθυμίζει ωστόσο ότι η χωροθέτηση αποτελεί αρμοδιότητα του Υπουργείου και όχι της Περιφέρειας.

Από την πλευρά του ο επικεφαλής της «Λαϊκής Συσπείρωσης Κρήτης», Αλέκος Μαρινάκης υπογραμμίζει την κάθετη διαφωνία της παράταξης με όσα προβλέπει η επίμαχη μελέτη και κάνει λόγο για φωτογραφικές διατάξεις που θα προκαλέσουν μεγάλο πρόβλημα στην περιοχή αλλά και όλο το Ηράκλειο. Ο κ.Μαρινάκης λέει στη ότι το ζήτημα της Μονάδας Καύσης είναι «δεμένο» με το ζήτημα της ιδιωτικοποίησης στη συλλογή και τη διαχείριση των απορριμμάτων.

Στο ίδιο μήκος κύματος και η πρόσφατη ανακοίνωση του περιφερειακού συμβούλου της «Λαϊκής Συσπείρωσης Κρήτης», Δημήτρη Βρύσαλη που έκανε λόγο για παραποίηση λέξεων για να παραπλανηθούν οι πολίτες «κι έτσι οι εγκαταστάσεις διαχείρισης αποβλήτων βαφτίζονται «Πάρκο Κυκλικής Οικονομίας», με «Πάρκο Περιβαλλοντικής Συνειδητοποίησης, διαδρομές περιπάτου και ποδηλάτου, υποδομές αναψυχής», κ.ά..». Ο ίδιος μάλιστα υπογραμμίζει «το καθεστώς λειτουργίας της Μονάδας Επεξεργασίας Απορριµµάτων (ΜΕΑ) στην Νέα Αλικαρνασσό από ανάδοχο που έχει ήδη εκδηλώσει ενδιαφέρον για συμμετοχή στις έξι μονάδες καύσης που σχεδιάζει η κυβέρνηση».

Αντίθετος στη Μονάδα Καύσης ο Αλέξης Καλοκαιρινός

Το Δημοτικό Συμβούλιο έχει τοποθετηθεί δύο φορές (25.08.2025 και 13.10.2025) για το θέμα της Μονάδας Θερμικής Επεξεργασίας (Καύσης), αναφέρει ο Δήμαρχος Ηρακλείου και Πρόεδρος του ΕΣΔΑΚ, Αλέξης Καλοκαιρινός. Ο ίδιος μιλώντας στο neakriti.gr τονίζει ότι η θέση του «ήταν και παραμένει ξεκάθαρα αρνητική σε σχέση με την Μονάδα Θερμικής Επεξεργασίας (καύσης) και έχει εκφραστεί με προσωπική αναλυτική εισήγηση στο Δημοτικό Συμβούλιο Ηρακλείου, όπου συζητήθηκε το θέμα έπειτα από δική μου πρωτοβουλία δυο φορές όσο και στις συναντήσεις Φορέων που ακολούθησαν».

Ο ίδιος επαναλαμβάνει «περιβαλλοντικά ζητήματα, πιθανά προβλήματα στον τομέα της υγείας των πολιτών, τα προβλήματα από την επιβάρυνση των μεταφορών, το μεγάλο θέμα που προκύπτει από την επιβάρυνση των Δήμων, άρα των δημοτών, από το τέλος εισόδου (gate fee) και την ανάληψη μακρόχρονων και ανελαστικών υποχρεώσεων, σε αντιδιαστολή με τη δημιουργία ενός σταθερού ευνοϊκού οικονομικού περιβάλλοντος για τους αναδόχους των έργων, καθώς και τα θεσμικά ζητήματα που προκύπτουν ως προς τη γενικότερη αρχιτεκτονική του συστήματος διαχείρισης αποβλήτων».

Πάντως ξεκαθαρίζει ότι η εισήγηση του θέματος για γνωμοδότηση από την Επιτροπή Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Κρήτης, εστάλη από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας που είναι και ο αρμόδιος φορέας έγκρισης της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΑ). «Ο ΕΣΔΑΚ έχει στείλει στο Υπουργείο από το 2020 την ΣΜΠΕ για το Πάρκο Κυκλικής Οικονομίας, με μελέτη που ανατέθηκε το 2019 σύμφωνα με τις τότε προκλήσεις και απαιτήσεις. Έκτοτε, έχει προχωρήσει στην επικαιροποίηση στοιχείων που ζητήθηκαν από το Υπουργείο, αναφορικά με διάφορες μελέτες, γεωλογικές, πολεοδομικές, περιβαλλοντικές» – αναφέρει χαρακτηριστικά.

Παραπέμποντας στο Master Plan για το Πάρκο Κυκλικής Οικονομίας στην θέση «Μαύρος Σπήλιος» που είχε πάρει το “πράσινο φως” από το Δημοτικό Συμβούλιο το 2017, ο Δήμαρχος Ηρακλείου σημειώνει ότι μέσα στις δράσεις που προέβλεπε το εν λόγω σχέδιο ήταν και «μια πιλοτική Μονάδα Αεριοποίησης Υπολειμμάτων, που θα ενίσχυε τον ερευνητικό προσανατολισμό του Πάρκου». Ωστόσο, ο ίδιος βγάζει «εκτός» τη συγκεκριμένη Μονάδα- που άλλωστε έχει τραβήξει τα βλέμματα, ως μια μέθοδος που δεν έχει εφαρμοστεί πουθενά ανά τον κόσμο σήμερα και τις ενδεχόμενες επιβλαβείς συνέπειές της. «Ήταν κάτι που ανταποκρινόταν στις αναζητήσεις εκείνης της εποχής, αλλά πλέον, με δεδομένο τον επικαιροποιημένο Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Αποβλήτων Κρήτης (ΠΕΣΔΑΚ) και το Ολιστικό Σχέδιο των Δήμων που προβλέπει την ενίσχυση της ανακύκλωσης, η συγκεκριμένη μονάδα δεν περιλαμβάνεται στον σχεδιασμό μας. Οπότε δεν πρόκειται να υλοποιηθεί».

Έρχεται η ΣΜΠΕ για την Μονάδα Καύσης

Πάντως ήδη η ΣΜΠΕ για την Μονάδα Καύσης έχει αποσταλεί από το Υπουργείο και πρόκειται σύντομα να έρθει στην Επιτροπή Περιβάλλοντος προς συζήτηση. Σε αυτήν περιγράφονται αναλυτικά οι τεχνικές και περιβαλλοντικές προϋποθέσεις (αποστάσεις από οικισμούς, οδικούς άξονες, εκτός αρχαιολογικών ζωνών, γεωλογικός έλεγχος υπεδάφους), χωρίς όμως να προσδιορίζεται συγκεκριμένη θέση.

Πάντως, το κριτήριο της κοντινής απόστασης από τη θάλασσα δεν υφίσταται πια, καθώς έχουν αλλάξει τα δεδομένα ως προς τον όγκο και την προέλευση των απορριμμάτων που θα οδηγούνται στην Μονάδα Καύσης. Σύμφωνα με τα νέα δεδομένα, τα απορρίμματα από τη Ρόδο, την Κάσο, την Κάρπαθο και την Σαντορίνη που θα μεταφέρονταν ακτοπλοϊκώς στην Κρήτη, θα παραμένουν στα νησιά όπου σε νέες μονάδες θα γίνεται η διαλογή και στην Κρήτη θα γίνεται η επεξεργασία των απορριμμάτων από το ίδιο το νησί.

Το ενδεχόμενο το Υπουργείο να επιλέξει περιοχή «από το μηδέν» και να την χαρακτηρίσει εκ των υστέρων ως υψηλής όχλησης βρίσκεται στο τραπέζι ως πολιτική εκτίμηση για το πιο πιθανό σενάριο, που δε θα εμπλέξει καν την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Οι κάτοικοι έχουν ήδη πει «όχι»

Μέσα σε αυτό το κλίμα, οι κάτοικοι της Νέας Αλικαρνασσού δεν στέκονται αμέτοχοι. Εδώ και καιρό έχουν τοποθετηθεί επισήμως, μέσω αποφάσεων του τοπικού συμβουλίου, κατά της χωροθέτησης Μονάδας Καύσης στην περιοχή τους, στέλνοντας σαφές μήνυμα αντίδρασης.

«Θα ζητήσω παρουσίαση στο συμβούλιο της Δημοτικής Κοινότητας εκ μέρους του ΕΣΔΑΚ» – τονίζει ο πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Ν.Αλικαρνασσού, Αλέξανδρος Τσουλφάς, σημειώνοντας ότι ήδη από το περασμένο καλοκαίρι, πριν το θέμα πάρει διαστάσεις και αποτελέσει θέμα συζητήσεων και αντιδράσεων, στη Νέα Αλικαρνασσό είχε πραγματοποιηθεί συνέλευση ως προς τον τόπο όπου θα λειτουργήσει Μονάδα Καύσης, με έντονη αντίδραση στο σενάριο της χωροθέτησης στη Ν.Αλικαρνασσό. «Δεν είμαστε τεχνικοί για να εξετάσουμε αν είναι πλήρης ή όχι η μελέτη. Αντιδρούμε στο ενδεχόμενο λειτουργίας μιας τέτοιας μονάδας στον Μαύρο Σπήλιο» – αναφέρει ο κ.Τσουλφάς, σημειώνοντας ότι με δεδομένο τον γνωμοδοτικό χαρακτήρα των αποφάσεων τόσο της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Περιφέρειας και του Δημοτικού Συμβουλίου Ηρακλείου αλλά και των τοπικών συμβουλίων, η αντίδραση σε τέτοια ζητήματα έρχεται, σε ηθική βάση: «Για να τα έχουμε καλά με τον εαυτό μας και για το μέλλον των παιδιών μας».

Ο ίδιος τονίζει ότι το θέμα όπως τέθηκε στην Επιτροπή Περιβάλλοντος συνιστά διαμόρφωση των συνθηκών εκείνων  ώστε «αν έρθει κατόπιν η Μονάδα Καύσης Απορριμμάτων, να είναι απλώς ένα τεχνικό θέμα». Ο πρόεδρος της Δ.Κ. Νέας Αλικαρνασσού, προσθέτει στο “παζλ” τις παραμέτρους των πρόσφατων αγοραπωλησιών εκτάσεων στην ευρύτερη περιοχή για μελλοντική τουριστική αξιοποίηση καθώς και την γειτνίαση με προστατευόμενη περιοχή Natura στον Καρτερό – παράγοντες που αποτελούν “κόντρα” δεδομένα στη λειτουργίας μιας τέτοιας μονάδας.

www.neakriti.gr