Όταν ένας εκδότης δέχεται απειλές εν ώρα εργασίας και η αστυνομική αρχή εξισώνει τον θύτη με το θύμα, το ζήτημα παύει να είναι προσωπικό και καθίσταται βαθιά δημοκρατικό.
Σε μια περίοδο που η ελευθεροτυπία δοκιμάζεται διεθνώς, περιστατικά όπως αυτό που καταγγέλλει ο Νίκος Αγγελάκης, εκδότης της εφημερίδας «Αγώνας της Κρήτης» και διευθυντής του ραδιοφωνικού σταθμού ΚΡΗΤΗ FM, οφείλουν να μας προβληματίσουν βαθύτατα. Η καταγγελία του πολύπειρου δημοσιογράφου για την απρόκλητη επίθεση που δέχθηκε έξω από τα γραφεία του σταθμού , δεν αποτελεί απλώς ένα αστυνομικό συμβάν.
Αναδεικνύει μια ανησυχητική νοοτροπία εκφοβισμού απέναντι στους λειτουργούς της ενημέρωσης, αλλά και μια στάση των αρχών που, αν μη τι άλλο, γεννά ερωτήματα για την προστασία του δημοσιογραφικού επαγγέλματος.
Το χρονικό ενός προαναγγελθέντος εκφοβισμού
Το πρωινό της Τρίτης, στις 9 το πρωί την ώρα που ο Νίκος Αγγελάκης βρισκόταν «στον αέρα» της καθημερινής του εκπομπής “ΧΘΕΣ – ΣΗΜΕΡΑ – ΑΥΡΙΟ”, ο δημόσιος χώρος έξω από τις εγκαταστάσεις της οδού Αποκορώνου μετατράπηκε σε πεδίο βολής ύβρεων και απειλών. Ένας άγνωστος άνδρας, με φρασεολογία που παραπέμπει σε άλλες εποχές, εξαπέλυσε επίθεση κατά της εφημερίδας και των μέσων ενημέρωσης του ομίλου, απειλώντας με διαπόμπευση και φωνάζοντας συνθήματα όπως «αυτά που ξέρατε, να τα ξεχάσετε».
Η ένταση του περιστατικού ήταν τέτοια που ανάγκασε τον δημοσιογράφο να διακόψει τη ζωντανή ροή της εκπομπής του. Η διακοπή αυτή δεν είναι μια τεχνική λεπτομέρεια· είναι η στιγμή που η βία –λεκτική και ψυχολογική– επιτυγχάνει τον πρώτο της στόχο: τη σίγαση της φωνής. Όταν ο εκδότης επιχείρησε να διαλεχθεί με τον άγνωστο, αντί αποκλιμάκωσης, εισέπραξε κλιμάκωση της επιθετικότητας και την απειλητική προειδοποίηση ότι «ήρθε η ώρα να πληρώσετε».
Η αστυνομική διαχείριση και η εξίσωση ευθυνών
Το πλέον ανησυχητικό σημείο της καταγγελίας, ωστόσο, δεν αφορά μόνο τη συμπεριφορά του δράστη, αλλά την αντίδραση της πολιτείας. Η άφιξη της αστυνομίας, η οποία κλήθηκε από τον ίδιο τον φερόμενο ως θύτη, αντί να λειτουργήσει πυροσβεστικά και προστατευτικά, κατέληξε σε μια γραφειοκρατική διαδικασία που, σύμφωνα με τον κ. Αγγελάκη, εξίσωσε τον θύτη με το θύμα.
Η απαίτηση των αστυνομικών οργάνων να λάβουν τα στοιχεία της συζύγου του δημοσιογράφου, την ίδια στιγμή που αρνήθηκαν να παραδώσουν τα στοιχεία του ατόμου που εξαπέλυε τις απειλές, παραπέμποντας τον παθόντα σε αίτηση, συνιστά μια πρακτική που ξενίζει.
Σε έναν 78χρονο δημοσιογράφο με δεκαετίες παρουσίας στον δημόσιο βίο, η αντιμετώπιση αυτή φαντάζει τουλάχιστον ατυχής, αν όχι επικίνδυνη. Η αίσθηση ότι ο απειλούμενος αφήνεται εκτεθειμένος, ενώ ο απειλών αντιμετωπίζεται με θεσμική «ουδετερότητα», υπονομεύει το αίσθημα ασφάλειας που οφείλει να παρέχει το κράτος δικαίου.
Οι πολιτικές προεκτάσεις και η «σκιά» των Τεμπών
Ο Νίκος Αγγελάκης δεν διστάζει να συνδέσει το περιστατικό με την τρέχουσα πολιτική επικαιρότητα και τις θέσεις που λαμβάνει. Η χρονική συγκυρία της επίθεσης, κατά τη διάρκεια ανάλυσης θεμάτων που αφορούν το μέλλον της χώρας, αλλά και η αναφορά του σε «περίεργους κύκλους που βρήκαν στέγη στην κινηματική των Τεμπών», προσδίδουν στο συμβάν σαφείς πολιτικές προεκτάσεις.
Η υποψία ότι η επίθεση μπορεί να σχετίζεται με πρόσφατη ανάρτηση για τον Σήφη Βαλυράκη, ξυπνά μνήμες από σκοτεινές περιόδους της πολιτικής μας ιστορίας, όπου ο τραμπουκισμός υποκαθιστούσε τον διάλογο. Το ερώτημα που θέτει ο εκδότης είναι αμείλικτο:
Τι θα συμβεί αν αύριο επαναληφθεί μια παρόμοια ή χειρότερη επίθεση; Η αδυναμία της αστυνομίας να παράσχει άμεσα τα στοιχεία του δράστη, παρά τις εκκλήσεις του δημοσιογράφου, αφήνει αναπάντητα ερωτηματικά για την ετοιμότητα των αρχών να προστατεύσουν την ελευθερία του λόγου.
Η ανάγκη για θεσμική θωράκιση
Το περιστατικό στον ΚΡΗΤΗ FM δεν είναι μια μεμονωμένη υπόθεση «τρομοκρατικού bullying», όπως το χαρακτηρίζει ο καταγγέλλων. Είναι ένα σήμα κινδύνου. Όταν τα γραφεία ενός μέσου ενημέρωσης πολιορκούνται και οι δημοσιογράφοι αναγκάζονται να κλειδώνονται μέσα για να προστατευθούν, η δημοκρατία νοσεί.
Η προσφυγή στη Δικαιοσύνη είναι το επόμενο αναγκαίο βήμα, αλλά δεν αρκεί. Απαιτείται η ξεκάθαρη στάση της Πολιτείας και της ΕΛ.ΑΣ. απέναντι σε φαινόμενα εκφοβισμού του Τύπου. Η δημοσιογραφία, ειδικά στην περιφέρεια, αποτελεί πυλώνα του δημόσιου διαλόγου. Η προστασία της δεν είναι προνόμιο των δημοσιογράφων, αλλά δικαίωμα των πολιτών στην αλήθεια. Και αυτό το δικαίωμα δεν μπορεί να αφήνεται έρμαιο στις διαθέσεις κανενός αυτόκλητου τιμωρού.
Ακολουθεί ολόκληρη η ανάρτηση του δημοσιογράφου Νίκου Αγγελάκη, εκδότη της εφημερίδας “Αγώνας της Κρήτης” και διευθυντή του ραδιοφωνικού σταθμού ΚΡΗΤΗ FM, για την επίθεση που δέχτηκε:
Τρομοκρατική επίθεση σε βάρος μας και η αστυνομία παρούσα μετά από κλήτευση του δράστη!
Άγνωστος, το πρωί γύρω στις 9:00 -την ώρα δηλαδή που ξεκινούσα την καθημερινή μου εκπομπή-, μπροστά από την είσοδο των εγκαταστάσεών μας στην Αποκορώνου 51, εκτόξευσε απειλές με ειρωνικά σχόλια σε βάρος της εφημερίδας μας και των μέσων ενημέρωσής μας: “Τα ξέρατε, να τα ξεχάσετε, ξεφτίλες”. Αυτό φώναζε μεταξύ άλλων, απειλώντας ότι θα μπει στο site της εφημερίδας μας για να μας “ξεφτιλίσει”.
Εγώ συνέχιζα την εκπομπή για περίπου μισή ώρα, χωρίς να καταλάβω τι συνέβαινε καλά-καλά και χωρίς να δώσω τη δέουσα προσοχή, απορροφημένος από τη ζωντανή ροή. Όταν όμως οι φωνές του δυνάμωσαν, αναγκάστηκα να διακόψω την εκπομπή γύρω στις 10 παρά 20, κατέβηκα κάτω και τον ενημέρωσα ότι εδώ είναι τα γραφεία των μέσων ενημέρωσής μας. Αντί να υποχωρήσει και να φύγει, αφού τον ενημέρωσα ότι ήταν η αιτία διακοπής της ζωντανής εκπομπής μου, μου επιτέθηκε χειρότερα και μου είπε ότι ήρθε η ώρα να πληρώσουμε για αυτά που έχουμε κάνει, καθώς και ότι ειδοποίησε την αστυνομία να έρθει.
Δεν πίστευα στα αυτιά μου. Κι όμως, σε λίγα λεπτά κατέφθασαν όντως δύο αστυνομικοί, οι οποίοι απαίτησαν και πήραν τα στοιχεία της ταυτότητας της συζύγου μου, χωρίς καμία δικαιολογία, ενώ τα στοιχεία του δράστη-τρομοκράτη σε βάρος μας δεν μας τα παρέδωσαν, λέγοντας ότι εφόσον κάνουμε σχετική αίτηση θα μας τα δώσουν. Έχω φτάσει σε ηλικία 78 χρονών, έχω δει πολλά και έχω δεχτεί απειλές πολλές κατά καιρούς, ουδέποτε όμως έδειξε τέτοια συμπεριφορά η αστυνομία, ισοπεδώνοντας τον δράστη με το θύμα.
Σημειώνεται ότι τελευταία έχουμε δεχτεί και άλλη εντονότατη φρασική επίθεση -υποψιάζομαι από τους ίδιους κύκλους- που σήμερα βρήκαν στέγη στην κινηματική των Τεμπών. Το λέω αυτό γιατί, την ώρα της διακοπής της εκπομπής μου, ανέπτυσσα θέματα που άπτονται του μέλλοντος της χώρας μας και του ρόλου που παίζουν ορισμένοι.
Το θέμα είναι τι θα συμβεί αν αύριο επαναληφθεί παρόμοιο γεγονός από τον ίδιο ή άλλους σε βάρος των μέσων ενημέρωσής μας, αλλά και εμού του ιδίου ή μελών της οικογένειάς μας. Προσπάθησα μετά τα γεγονότα να έρθω σε επαφή με την αστυνομία και να μάθω τα στοιχεία του δράστη, αλλά αυτό κατέστη αδύνατον. Αναζήτησα τους υπεύθυνους μάταια. Άφησα τα στοιχεία μου για να επικοινωνήσουν μαζί μου και να με ενημερώσουν, μάταια. Ύστερα από όλα αυτά, ανέθεσα στον δικηγόρο μου τη διερεύνηση της υπόθεσης για το τρομοκρατικό bullying σε βάρος της επιχείρησής μας, την ώρα που εγώ ο ίδιος, αν και άρρωστος, κατεβαίνω στα γραφεία για να είμαι παρών στο δημοσιογραφικό μου καθήκον.
Στο παρελθόν, τέτοια γεγονότα αντιμετωπίζονταν από την αστυνομία με αυστηρότητα, ενώ ο απειλούμενος δημοσιογράφος προστατευόταν. Ειδικά τα γεγονότα απειλών και ύβρεων σε δημόσιο χώρο αντιμετωπίζονταν με μεγάλη υπευθυνότητα. Σήμερα αντιμετωπίζουμε αυτή την κατάσταση, την οποία καταγγέλλω. Δεν ξέρω αν η σύμπτωση της ανάρτησης από εμένα για τον ήρωα και αγωνιστή Σήφη Βαλυράκη εξόργισε. Η όλη τραμπούκικη ενέργεια, όμως, μου θύμισε παρόμοια συμπεριφορά με αυτήν που και ο ίδιος ο Σήφης Βαλυράκης αντιμετώπισε, με τα γνωστά αποτελέσματα.
Αύριο, στην καθημερινή ενημερωτική εφ’ όλης της ύλης εκπομπή μου, θα αναφερθώ με λεπτομέρειες στο γεγονός, εφόσον έχουμε στη διάθεσή μας ως τότε και τα στοιχεία του δράστη. Περιττό να πω ότι έχουμε στη διάθεσή μας όλο το απαράδεκτο περιστατικό σε πλήρη εξέλιξη. Τα μέτρα ασφαλείας που διαθέτουν οι εγκαταστάσεις μας είναι πλέον αψευδής μάρτυρας των όσων απαράδεκτων έγιναν χθες, μάλιστα με την επίκληση της αστυνομίας σε βάρος της ίδιας μας της υπόστασης.
Υ.Γ.: Σε όλη τη διάρκεια της μισής περίπου ώρας που το γραφείο μας βρισκόταν υπό πολιορκία -ενώ οι ύβρεις που εκστομίζονταν ακούγονταν σε ολόκληρη τη στοά- ευτυχώς τα γραφεία μας ήταν κλειδωμένα από μέσα. Διαφορετικά, οι εξελίξεις φοβάμαι ότι θα ήταν πολύ χειρότερες».
Το ξέρουμε…
Το να βλέπετε αυτά τα μηνύματα μπορεί να είναι κουραστικό. Και να είστε σίγουροί ότι ούτε κι εμείς βρίσκουμε κάποια ευχαρίστηση από το να τα γράφουμε... Όμως αυτό το μήνυμα δεν αφορά εμάς. Αφορά κάτι πολύ πιο σημαντικό: την επιβίωση της ανεξάρτητης, μαχητικής δημοσιογραφίας στην Kρήτη.
Η στήριξη σας είναι σημαντική γιατί μας επιτρέπει να:
- - Κάνουμε ρεπορτάζ χωρίς φόβο και εξαρτήσεις. Κανείς δεν μας υπαγορεύει τι να πούμε ή τι να αποσιωπήσουμε.
- - Κρατάμε τη δημοσιογραφία μας προσβάσιμη σε όλους, ακόμη και σε αυτούς που δεν έχουν την ικανότητα να πληρώσουν. Χωρίς paywall, χωρίς προνόμια μόνο για όσους έχουν την οικονομική δυνατότητα.
Η απλή αλήθεια είναι ότι τα έσοδα διαρκώς συρρικνώνονται. Αν πιστεύετε ότι μια πραγματικά ελεύθερη ενημέρωση είναι ζωτικής σημασίας για τη δημοκρατία και τον έλεγχο της εξουσίας, τότε δώστε μας τη δύναμη να συνεχίσουμε.
Σας ευχαριστούμε θερμά.
