Ερώτηση προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κατέθεσαν 16 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, με επικεφαλής τον Χάρη Μαμουλάκη, αναφορικά με την πορεία ολοκλήρωσης των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων (Τ.Π.Σ.-Ε.Π.Σ.) καθώς και την εφαρμογή του Προεδρικού Διατάγματος 11/2025 για την οριοθέτηση μικρών οικισμών.

Το Μάρτιο του 2022, με απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών, εντάχθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας το έργο «Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (Τ.Π.Σ.) – Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια (Ε.Π.Σ.)» με συνολικό προϋπολογισμό 342.400.856,15 ευρώ. Αντικείμενό του ήταν η ενεργοποίηση προγράμματος πολεοδομικών μεταρρυθμίσεων που περιλάμβανε Τ.Π.Σ. σε τουλάχιστον 700 Δημοτικές Ενότητες και Ε.Π.Σ. σε τουλάχιστον 75 Δημοτικές Ενότητες. Φορέας υλοποίησης ορίστηκε το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (Τ.Ε.Ε.), ενώ καταληκτική προθεσμία ολοκλήρωσης είχε τεθεί το τέταρτο τρίμηνο του 2025.

Τον Απρίλιο του 2022, επίσης μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, εντάχθηκε συμπληρωματικό έργο με τίτλο «Αυτοτελείς Μελέτες για την Οριοθέτηση Οικισμών» προϋφιστάμενων του 1923 ή κάτω των 2.000 κατοίκων, σε τουλάχιστον 50 Δημοτικές Ενότητες. Ο προϋπολογισμός του ανήλθε σε 8.095.464 ευρώ, με την ίδια καταληκτική προθεσμία ολοκλήρωσης. Οι μελέτες αυτές προβλέφθηκε να εκπονηθούν ανεξάρτητα από τα Τ.Π.Σ., σε περιπτώσεις όπου συντρέχουν ειδικοί λόγοι, επιβάλλεται η αποκατάσταση της αρχής της νομιμότητας ή διαπιστώνονται προβλήματα που απαιτούν ταχείες διαδικασίες, όπως η νομική θωράκιση του ερείσματος εκτελεστών διοικητικών πράξεων σε οικισμούς μη οριοθετημένους ή με ακυρωμένα όρια.

Το 2025, με το Προεδρικό Διάταγμα 11 (Δ’ 194/15.04.2025), καθορίστηκαν τα κριτήρια, ο τρόπος και οι διαδικασίες οριοθέτησης οικισμών με πληθυσμό κάτω των 2.000 κατοίκων, συμπεριλαμβανομένων των προϋφιστάμενων του 1923. Το ίδιο Προεδρικό Διάταγμα όρισε τις χρήσεις γης και τους γενικούς όρους και περιορισμούς δόμησης.

Οι βουλευτές επισημαίνουν ότι το ΠΔ 11/2025 προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, με αποτέλεσμα το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να νομοθετήσει, με τροπολογία στον ν.5215 (Α’ 116/4.7.2025), σε αντίθετη κατεύθυνση από τις προβλέψεις του Προεδρικού Διατάγματος. Η τροπολογία προβλέπει ότι οικόπεδα που θεωρούνταν οικοδομήσιμα με το παλαιό καθεστώς παραμένουν οικοδομήσιμα, ενώ για τα υπόλοιπα καθιερώθηκαν δύο Ζώνες. Η Ζώνη Ανάπτυξης Οικισμού (Ζ.Α.Ο.) αφορά οικισμούς έως 700 κατοίκους, όπου άρτια θεωρούνται οικόπεδα με ελάχιστο εμβαδόν από 500 έως 2.000 τετραγωνικά μέτρα, πρόσωπο ελάχιστου μήκους 10 μέτρων σε κοινόχρηστη οδό και τήρηση απόστασης τουλάχιστον 5 μέτρων από αυτόν. Η Περιοχή Ειδικών Χρήσεων (Π.Ε.Χ.) αφορά οικισμούς από 701 έως 2.000 κατοίκους, όπου επανέρχεται η δυνατότητα δόμησης εκτός σχεδίου υπό την προϋπόθεση ελάχιστου εμβαδού οικοπέδου 2.000 έως 4.000 τετραγωνικά μέτρα και προσώπου τουλάχιστον 15 μέτρων σε κοινόχρηστη οδό.

Οι ερωτώντες βουλευτές υπογραμμίζουν ότι οι αποφάσεις αυτές είναι αλληλένδετες και κρίσιμες ως προς τα αποτελέσματά τους, ενώ τονίζουν τη σημασία της διαφάνειας και της λογοδοσίας για την ολοκλήρωση των έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης. Επιπλέον, επισημαίνουν ότι η νομοθέτηση για την οριοθέτηση μικρών οικισμών θα έπρεπε να εδράζεται σε συνεκτικό ολιστικό σχέδιο που θα λάμβανε υπόψη τα Τ.Π.Σ.-Ε.Π.Σ.

Προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας οι βουλευτές Χάρης Μαμουλάκης, Έλενα Ακρίτα, Καλλιόπη Βέττα, Γεώργιος Γαβρήλος, Ειρήνη (Ρένα) Δούρου, Διονύσιος-Χαράλαμπος Καλαματιανός, Ειρήνη (Νίνα) Κασιμάτη, Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος, Κωνσταντίνος Μπάρκας, Αικατερίνη (Κατερίνα) Νοτοπούλου, Θεόφιλος Ξανθόπουλος, Ανδρέας Παναγιωτόπουλος, Γεώργιος Παπαηλιού, Παύλος Πολάκης, Παρθένα (Πόπη) Τσαπανίδου και Γεώργιος Ψυχογιός υποβάλλουν τέσσερις ερωτήσεις: αν ολοκληρώθηκε η εκπόνηση των Ε.Π.Σ.-Τ.Π.Σ. την 31η Δεκεμβρίου 2025, αν ολοκληρώθηκαν οι Αυτοτελείς Μελέτες Οριοθέτησης Οικισμών την ίδια ημερομηνία, ποια συμπεράσματα προκύπτουν από τα εκπονηθέντα σχέδια ως προς τα διαλαμβανόμενα στο ΠΔ 11/2025, και σε ποιους οικισμούς και σε πόσες περιπτώσεις παρατηρήθηκε ανατροπή θεμελιωμένων δικαιωμάτων ιδιοκτησίας από την εφαρμογή του Προεδρικού Διατάγματος.