Τρία χρόνια συμπληρώνονται φέτος από την πολύνεκρη σιδηροδρομική τραγωδία των Τεμπών και η τοπική κοινωνία των Χανίων ετοιμάζεται να τιμήσει τη μνήμη των θυμάτων μέσα από έναν διήμερο κύκλο δράσεων που συνδυάζει τον πολιτισμό με την κοινωνική διαμαρτυρία. Στο επίκεντρο των εκδηλώσεων βρίσκεται η παρουσίαση του συλλογικού έργου «Η Άνοιξη σταμάτησε στα Τέμπη», μια πρωτοβουλία που επιδιώκει να μετατρέψει το συλλογικό τραύμα σε λόγο και αίτημα για απόδοση δικαιοσύνης.

Την Παρασκευή, 27 Φεβρουαρίου 2026, στις 7 μ.μ., το Εργατικό Κέντρο Χανίων θα φιλοξενήσει την παρουσίαση του βιβλίου-αφιερώματος που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ραδάμανθυς. Η έκδοση αποτελεί τον καρπό της συνεργασίας των Εργαστηρίων Δημιουργικής Γραφής και Αυτογνωσίας Χανίων και Ρεθύμνου, σε σύμπραξη με την Πρωτοβουλία Ενεργών Πολιτών «Οξυγόνο».

Το έργο δεν αποτελεί απλώς μια καταγραφή γεγονότων, αλλά μια πολυφωνική σύνθεση από ποιήματα, διηγήματα, μαρτυρίες και πολιτικό λόγο. Δημιουργοί, εκπαιδευτικοί και ηθοποιοί ενώνουν τις γραφίδες τους για να αντιταχθούν στη λήθη, υπογραμμίζοντας ότι το συμβάν στα Τέμπη δεν μπορεί να υποβιβαστεί στην κατηγορία ενός απλού «ανθρώπινου λάθους».

Στο πάνελ των ομιλητών θα βρεθούν οι Άννα Καλιβρετάκη, Μιχάλης Μαραγκάκης, Κώστας Σταυρουλάκης, Χρήστος Τσαντής και Ανδρέας Χιωτάκης, ενώ η εκδήλωση θα εμπλουτιστεί με παρεμβάσεις από τους ίδιους τους συγγραφείς του τόμου. Μεταξύ των συντελεστών που κατέθεσαν την ψυχή τους στο χαρτί περιλαμβάνονται οι: Στέλλα Αρώνη, Χριστίνα Βεριβάκη, Μαρία Καλπακίδου, Μαρία Καμηλάκη Μανογιαννάκη, Γιώργος Κατσαντώνης, Μαιριλή Κορφιάτη, Αγγελική Λυγινού, Εύα Μαζοκοπάκη, Φωτεινή Μπομπολάκη, Ηρακλής Παπαδάκης, Χρυσούλα Πατεράκη και Σοφία Τανακίδου.

Το διακύβευμα της δικαιοσύνης και η θεσμική κρίση

Η εκδήλωση της Παρασκευής λειτουργεί ως προοίμιο για τις κινητοποιήσεις της επόμενης ημέρας. Το Σάββατο, 28 Φεβρουαρίου 2026, συμπληρώνονται ακριβώς τρία χρόνια από τη νύχτα που συγκλόνισε το πανελλήνιο. Η Πρωτοβουλία Ενεργών Πολιτών «Οξυγόνο», με τη στήριξη των Εκδόσεων Ραδάμανθυς, απευθύνει πλατύ κάλεσμα συμμετοχής στις συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας, ακολουθώντας την έκκληση του Συλλόγου Συγγενών Θυμάτων Τεμπών.

Η ανακοίνωση της Πρωτοβουλίας θέτει το ζήτημα σε μια βαθύτερη πολιτική και κοινωνική βάση, κάνοντας λόγο για μια «σκανδαλώδη αποσύνθεση των θεσμών» και μια «στρεβλή λειτουργία του κράτους» που παράγει αδιέξοδα. Λίγες εβδομάδες πριν από την έναρξη της βασικής δίκης για την υπόθεση, το αίσθημα της ανασφάλειας και η απαξίωση των υποδομών παραμένουν στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.

Η ανάγκη για ένα νέο «Εμείς»

Οι διοργανωτές τονίζουν ότι η υπόθεση των Τεμπών πρέπει να παραμείνει σημείο ενότητας για την κοινωνία, πέρα από κομματικές περιχαρακώσεις ή επιμέρους στοχεύσεις. Η εμπειρία των προηγούμενων ετών έδειξε ότι η πάνδημη συμμετοχή στις κινητοποιήσεις δημιούργησε ένα ισχυρό συλλογικό υποκείμενο, το οποίο, όπως αναφέρουν, «τρόμαξε τους κρατούντες».

Η επέτειος του 2026 δεν αποτελεί μόνο ημέρα πένθους, αλλά και μια κρίσιμη στιγμή για τη δημοκρατία και τη διαφάνεια στη χώρα. Το κάλεσμα προς όλες τις συλλογικότητες, τους φορείς και τους πολίτες των Χανίων είναι σαφές: η διασφάλιση του ακηδεμόνευτου χαρακτήρα των κινητοποιήσεων και η απαίτηση για πραγματική δικαιοσύνη αποτελούν όρους συμμετοχής της ίδιας της κοινωνίας στην εξέλιξη της ιστορίας της.

Η «Άνοιξη» που σταμάτησε βίαια στις σιδηροδρομικές ράγες, αναζητά τώρα τη δικαίωσή της μέσα από τη μνήμη που αρνείται να σβήσει και τον αγώνα που επιμένει να διεκδικεί ένα ασφαλέστερο μέλλον.