Τόσο αίμα που χύθηκε για το 8ωρο εργασίας. Τόσο αίμα που σβήστηκε! Από ποιούς; Από ποιόν; Ποιος καταπάτησε τα δικαιώματα για μια πιο ποιοτική ζωή των ανθρώπων του μόχθου;

Ποιος μικρός στο κοινωνικό αγωνιστικό του ανάστημα; Που δεν συμμετείχε ποτέ σε κανέναν κοινωνικό αγώνα για την καλλιτέρευση της ζωής. Όχι, της δικής του μόνο, όχι για την αναρρίχηση του σε αξιώματα. Για την εξέλιξη της επαγ/κής του καριέρας εργάστηκε μόνο γιατί έκανε την άσκηση εξουσίας που του ανέθεσε ο λαός, επάγγελμα. Καμμιά θυσία για το σύνολο. Καμμιά προσφορά στους κοινωνικούς αγώνες. Και όμως!

Τόσοι και τόσοι άνθρωποι θυσίασαν την ζωή τους την ίδια, για το σύνολο. Ο πρώτος εορτασμός στην Ελλάδα της εργατικής Πρωτομαγιάς έγινε το 1893 στο Παναθηναϊκό Στάδιο. Συγκεντρώθηκαν και φώναξαν υπέρ του 8ωρου εργασίας περίπου 2.000 εργαζόμενοι. Την διοργάνωση την έκανε ο Σταύρος Καλλέργης ιδρυτής του Κεντρικού Σοσιαλιστικού Συλλόγου το 1890. Συνδιοργανωτές για την εκδήλωση της Εργατικής Πρωτομαγιάς και υπέρ του 8ωρου ήταν οι σοσιαλιστές και διανοούμενοι Ρόκκος Χοϊδάς (1830-1890) και Πλάτων Δρακούλης (1858-1942).

Σ’ αυτό το συλλαλητήριο εξέδωσαν ψήφισμα υπέρ του 8ωρου που επιδόθηκε στον πρόεδρο της Βουλής. Ήταν η πρώτη κίνηση που έγινε στην Ελλάδα. Οι αγώνες βέβαια συνεχίστηκαν μέχρι την καθιέρωσή του. Ο εορτασμός της Εργατικής Πρωτομαγιάς αποφασίστηκε στο Παρίσι το 1889 στο συνέδριο της Β’ Διεθνούς.
Κατά την μεγάλη απεργία που έγινε την Πρωτομαγιά του 1886 στο Σικάγο σκοτώθηκαν εργάτες. Επίσης συνελήφθησαν οκτώ αναρχικοί που πρωτοστάτησαν στις εργατικές κινητοποιήσεις υπέρ της καθιέρωσης του 8ωρού και άλλα αιτήματα που αφορούσαν την εργατική τάξη. Προς τιμή τους, στο ιδρυτικό συνέδριο της Β’ Διεθνούς καθιερώθηκε ο εορτασμός της εργατικής Πρωτομαγιάς. Το αναρχικό κίνημα στην Αμερική, προς τα τέλη του 19ου αιώνα, ανθούσε. Ειδικά μεταξύ των μεταναστών της περιόδου εκείνης. Ήταν και Έλληνες μετανάστες. Από τους οκτώ που συνέλαβαν οι επτά καταδικάστηκαν σε θάνατο δια απαγχονισμού. Ο ένας καταδικάστηκε σε φυλάκιση 15 ετών. Σε δύο από τους καταδικασθέντες σε θάνατο η ποινή μετατράπηκε σε ισόβια. Ένας από τους υπόλοιπους πέντε καταδικασμένους σε θάνατο αυτοκτόνησε. Είχε τοποθετήσει εκρηκτικό μηχανισμό στο τελευταίο τσιγάρο του. Οι υπόλοιποι 4 κρεμάστηκαν στις 11 Νοεμβρίου του 1887 σε πλατεία με θεατές (!)
Τις πληροφορίες και τα ιστορικά γεγονότα αυτού του κειμένου τα έχομε διαβάσει πολλές φορές, αλλά και όλο το βιβλίο που είναι συγκλονιστικό. Είναι του δημοσιογράφου και συγγραφέα Γιώργου Σκαρβελάκη ‘’Ο Μίτος της Μνήμης ‘’ τρίτος τόμος ‘’Η Πορεία του Πνεύματος’’.

Πολίτης που λέει πως έχει πολιτική σκέψη, που είναι πολιτικός, που διαχειρίζεται τις τύχες μας, είναι αδιανόητο να μην έχει μελετήσει τους τρεις τόμους της εργασίας του γνωστού δημοσιογράφου και ειδικά αυτόν τον τόμο.

Η απολογία του αναρχικού και εκτελεσθέντος Αύγουστου Σπάιτς, κατά την δίκη του, είναι συγκλονιστική. Μεταξύ άλλων είπε: ‘’Κύριοι δικαστές, αν σκέπτεστε σοβαρά ότι με τις κρεμάλες μπορείτε να σταματήσετε το κίνημα που εξωθεί εκατομμύρια γονατισμένων από την καταπίεση εργατών προς την εξέγερση, είστε – μα την αλήθεια – ‘’πτωχοί τώ πνεύματι’’. Σ’ αυτήν την περίπτωση θα μας κρεμάσετε με το δίκιο σας. Έπειτα, αυτό είναι το καλλίτερο που έχετε να κάνετε. Κρεμάστε μας! Μα να περιμένετε το τέλος. Εάν δεν το βλέπετε, εγώ σας το αναγγέλω. Γύρω σας, κάτω σας, δίπλα σας, πάνω σας, από όλες τις μεριές σας, θεριεύει μια φωτιά. Θέλετε να την αγνοείτε; Δεν θα την αποφύγετε. Θέλετε να απαλλαγείτε άπαξ διαπαντός από εμάς τους ‘’συνωμότες’’; Απαλλαγείτε πρώτα από τα αφεντικά που δημιούργησαν την ανήθικη περιουσία τους από το κλεμμένο αντίτιμο της εργασίας που δεν πληρώθηκε. Είναι αυτό που εσείς αποκαλείτε εθνικό πλούτο. ‘’Εθνικό!’’ Τι ειρωνεία! Τη χαρά μερικών προνομιούχων του έθνους να λέτε. Εμείς παραβήκαμε τους νόμους σας για να δείξουμε στον λαό σε τι αποβλέπουν όλοι σας οι θεσμοί. Στο να εγκαθιδρύουν στη χώρα αυτή μια ολιγαρχία που όμοια της σε κτηνωδία δεν υπάρχει πουθενά στη Γη’’.

Οι κρεμάλες έγιναν όπως αναφέραμε σε κοινή θέα, όμως οι αγώνες όλων των κινημάτων των εργατικών τάξεων για καλλιτέρευση της ζωής τους δεν τέλειωσαν και σε όλους τους αιματηρούς αγώνες ήταν και η διεκδίκηση του 8ωρου εργασίας. Η Ρόζα Λούξεμπουργκ (1871-1919) η ‘’Κόκκινη Ρόζα’’ ήταν το μόνο μυαλό του δυτικού σοσιαλισμού εφάμιλλο του Λένιν κα του Τρότσκι. Γερμανοπολωνέζα εβραϊκής καταγωγής φλογερή επαναστάτρια, αφιέρωσε τη ζωή της στην κοινωνική αλλαγή, στην κατάκτηση του 8ωρου εργασίας, πολιτική φιλόσοφος, εξέχουσα προσωπικότητα του 20ου αιώνα. Δολοφονήθηκε άγρια τον Ιανουάριο του 1919 μετά την αποτυχημένη επανάσταση στη Γερμανία μαζί με τον Καρλ Λίμπκνεχτ, τον Λίο Γιόγκιτς και άλλους συντρόφους τους ως ηγέτες της οργάνωσης ‘’Σπάρτακος’’ και της επανάστασης. Και οι αγώνες των λαών συνεχίστηκαν.

Το 8ωρο εργασίας καθιερώθηκε μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο από την νεοσύστατη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας. Το 1913 καθιερώθηκε στην Ελλάδα για τους εργάτες που δούλευαν στις υπόγειες στοές. Το 1920 καθιερώνεται από την Ελλάδα η σύμβαση για το 8ωρο στην βιομηχανία. Το 1932 επεκτάθηκε παντού. Το 1982 καθιερώνεται η πενθήμερη εργασία. Μόλις οι αγώνες υποχώρησαν, επαναπαύθηκαν, καταργούνται τα δικαιώματα του λαού,

Καταργήθηκε σε κάποια επαγγέλματα η πενθήμερη εργασία. Προσπάθησαν να καταργήσουν και την αργία της Κυριακής. Το 2025 καταργήθηκε το οκτάωρο εργασίας. Και ο κόσμος παραπαίει. Καταπάτηση ανθρωπινων δικαιωμάτων, εγκλήματα πολέμου, γενοκτονίες και όλα τα τέρατα έχουν βγει από το άνοιγμα του ‘’κουτιού της Πανδώρας’’. Από δω και πέρα τι;

Άννα Κωνσταντουδάκη Αγγελάκη

Βιβλιογραφία:

‘’Ο Μίτος της Μνήμης’’ τρίτος τόμος, ‘’Η Πορεία του Πνεύματος’’ του Γιώργου Σκαρβελάκη