Η Ισπανία, η Βραζιλία, η Χιλή, η Κολομβία, το Μεξικό και η Ουρουγουάη εξέδωσαν κοινή δήλωση απορρίπτοντας τις «μονομερείς στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Βενεζουέλα» και προειδοποιούν κατά της εκμετάλλευσης των φυσικών της πόρων. Οι υπογράφοντες δηλώνουν ότι η επιχείρηση για την ανατροπή του Μαδούρο διεξήχθη κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου.

Οι ηγέτες της Ισπανίας, της Βραζιλίας, της Χιλής, της Κολομβίας, του Μεξικού και της Ουρουγουάης εξέδωσαν κοινή δήλωση την Κυριακή, απορρίπτοντας τη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ που οδήγησε στην ανατροπή του ισχυρού άνδρα Νικολάς Μαδούρο και προειδοποίησαν κατά της οικειοποίησης των τεράστιων φυσικών πόρων της χώρας, αφού οι ΗΠΑ δήλωσαν ότι θα διοικήσουν τη Βενεζουέλα μεταβατικά.

Οι έξι υπογράφοντες, συμπεριλαμβανομένου του Ισπανού Πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ και του Προέδρου της Βραζιλίας Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, δήλωσαν ότι η στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ παραβίασε τις «θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου, ειδικότερα την απαγόρευση της χρήσης βίας και τον σεβασμό της εδαφικής κυριαρχίας που θεσπίζονται στον Καταστατικό Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».

«Αυτές οι ενέργειες συνιστούν επικίνδυνο προηγούμενο για την ειρήνη, την περιφερειακή ασφάλεια και θέτουν σε κίνδυνο τον άμαχο πληθυσμό», πρόσθεσε η κοινή δήλωση. «Επαναλαμβάνουμε ότι η κατάσταση στη Βενεζουέλα πρέπει να επιλυθεί αποκλειστικά μέσω διαλόγου και σύμφωνα με τη βούληση του λαού της Βενεζουέλας, χωρίς παρεμβάσεις και με τήρηση του διεθνούς δικαίου».

Το Σάββατο, η αμερικανική Δύναμη Δέλτα (Delta Force) συνέλαβε τον Μαδούρο και τη σύζυγό του, Σίλια Φλόρες, μετά από μια θεαματική επιδρομή στο οχυρωμένο συγκρότημά του στο Καράκας. Ο Μαδούρο κρατείται επί του παρόντος σε φυλακή της Νέας Υόρκης, όπου αντιμετωπίζει αμερικανικές κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών, ναρκοτρομοκρατία, συνωμοσία για εισαγωγή ναρκωτικών στις Ηνωμένες Πολιτείες και κατοχή πολυβόλων.

Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ περιέγραψε την επιχείρηση ως «λαμπρή» και είπε ότι οι ΗΠΑ θα «διοικήσουν τη Βενεζουέλα» μέχρι να μπορέσει να πραγματοποιηθεί μια μετάβαση που θα είναι «ασφαλής, σωστή και συνετή», χωρίς να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες. Οι επικριτές λένε ότι η επιχείρηση διεξήχθη κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου. Η κυβέρνηση Τραμπ επέμεινε στη στάση της την Κυριακή, χαρακτηρίζοντας την επιχείρηση επιτυχή.

Έκκληση για διάλογο και ανησυχία για «οικειοποίηση» πόρων

Στη δήλωση, η Ισπανία και οι πέντε συνυπογράφουσες χώρες της Λατινικής Αμερικής εξέφρασαν επίσης τις ανησυχίες τους για την εκμετάλλευση των φυσικών και στρατηγικών πόρων της Βενεζουέλας, η οποία, όπως λένε, θα ήταν ασυμβίβαστη με το διεθνές δίκαιο και την κυριαρχία.

«Εκφράζουμε την ανησυχία μας για οποιαδήποτε προσπάθεια ελέγχου, μέσω κυβερνητικών ή διοικητικών μέσων, καθώς και για την εξωτερική οικειοποίηση των φυσικών και στρατηγικών πόρων (της Βενεζουέλας), που είναι ασυμβίβαστες με το διεθνές δίκαιο και αποτελούν απειλή για την οικονομική, πολιτική και κοινωνική σταθερότητα της περιοχής», ανέφερε.

Σε συνέντευξη Τύπου, ο Τραμπ είπε ότι οι ΗΠΑ θα διοικήσουν τη Βενεζουέλα προσωρινά, χωρίς να δώσει χρονοδιάγραμμα ή λεπτομέρειες σχετικά με τα πρακτικά ζητήματα επί του πεδίου, και έκανε πολλαπλές αναφορές στις τεράστιες δυνατότητες της Βενεζουέλας όσον αφορά την εξόρυξη πετρελαίου.

«Θα ξαναχτίσουμε τις πετρελαϊκές υποδομές, κάτι που θα κοστίσει δισεκατομμύρια δολάρια. Θα πληρωθεί απευθείας από τις πετρελαϊκές εταιρείες. Θα αποζημιωθούν για αυτό που κάνουν, αλλά αυτό θα πληρωθεί», είπε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους το Σάββατο. Η Βενεζουέλα κατέχει τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο. Η Chevron, ο αμερικανικός ενεργειακός κολοσσός, δραστηριοποιείται στη Βενεζουέλα υπό ειδική άδεια.

Η Ευρώπη κρατά λεπτές ισορροπίες καθώς οι ΗΠΑ λένε ότι «θα διοικήσουν τη Βενεζουέλα»

Εν τω μεταξύ, η Ευρωπαϊκή Ένωση ζήτησε αυτοσυγκράτηση και σεβασμό στον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ, αλλά υπήρξε προσεκτική ώστε να μην επικρίνει ανοιχτά την επιχείρηση ή τον χειρισμό της από τον Τραμπ.

Ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε το Σάββατο ότι «η νομική αξιολόγηση της αμερικανικής επέμβασης είναι περίπλοκη και απαιτεί εξέταση», ενώ πρότεινε ότι η έμφαση πρέπει να δοθεί στην εδραίωση μιας δημοκρατικής μετάβασης στη Βενεζουέλα.

Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δεν σχολίασε τις λεπτομέρειες της επιχείρησης, λέγοντας αντ’ αυτού ότι ο λαός της Βενεζουέλας «μπορεί μόνο να χαίρεται» μετά την ανατροπή του Μαδούρο και της «δικτατορίας» του, ενώ σηματοδότησε ότι ο Εντμούντο Γκονζάλες, ο οποίος κατέβηκε απέναντι στον Μαδούρο στις εκλογές του 2024 και εξαναγκάστηκε σε εξορία, θα πρέπει να διαδραματίσει γρήγορα ρόλο στη μετάβαση.

Ο Ισπανός Πρωθυπουργός Σάντσεθ, ωστόσο, συντάχθηκε με τις αριστερές κυβερνήσεις της Λατινικής Αμερικής όπως η Βραζιλία και το Μεξικό, λέγοντας ότι η Μαδρίτη δεν μπορεί να αναγνωρίσει «μια επέμβαση που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο, με τον ίδιο τρόπο που δεν μπορούσαμε να αναγνωρίσουμε το καθεστώς Μαδούρο».

Η Ισπανία έχει βαθιούς ιστορικούς δεσμούς και επιχειρηματικά συμφέροντα στη Λατινική Αμερική.

Η ΕΕ δεν αναγνώρισε τα αποτελέσματα των εκλογών του Ιουλίου 2024, τα οποία διεθνείς παρατηρητές λένε ότι ήταν νοθευμένα μέσω μαζικής εκλογικής απάτης υπό τις οδηγίες του Μαδούρο.

Ο αντίπαλός του, Εντμούντο Γκονζάλες, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη Βενεζουέλα στον απόηχο [των εκλογών] και η Μαρία Κορίνα Ματσάδο, η ηγετική μορφή της αντιπολίτευσης που αποκλείστηκε από τις εκλογές από το καθεστώς, αναγκάστηκε να κρύβεται. Η Ματσάδο κέρδισε το Νόμπελ Ειρήνης το 2025.