Του Νότη Μαριά *

Κορυφώνονται οι αντιδράσεις κατά της  υπογραφής της Συμφωνίας ΕΕ-Mercosur με μπλόκα αγροτών στην Πολωνία (https://notesfrompoland.com 30/12/2025)  και στη νοτιοδυτική Γαλλία (www.connexionfrance.com 30/12/2025).

Όμως το διευθυντήριο των Βρυξελλών δεν  κάνει πίσω δρομολογώντας  την υπογραφή της Συμφωνίας για τις 12/1/2026 στην Παραγουάη (https://europeannewsroom.com 30/12/2026).

Και όλα αυτά παρά τους αυξημένους κινδύνους που ενέχει η εφαρμογή της Συμφωνίας για την υγεία των ευρωπαίων καταναλωτών μιας και  οι μηχανισμοί ελέγχου και τήρησης των ευρωπαϊκών προδιαγραφών κατά της χρήσης απαγορευμένων φυτοφαρμάκων, αντιβιοτικών και ορμονών, που λειτουργούν στις χώρες της Mercosur, δεν είναι επαρκείς Αυτό προκύπτει από σχετική έκθεση της Κομισιόν (DG(SANTE) 2024-8087), ύστερα από έρευνα που έγινε στη Βραζιλία το διάστημα από 27 Μαΐου 2024 έως 14 Ιουνίου 2024, όπου διαπιστώθηκε ότι ο κατάλογος των ορμονών που έχει εγκριθεί για χρήση στα βοοειδή στη Βραζιλία περιλαμβάνει οιστραδιόλη 17β, η οποία απαγορεύεται στην Ε.Ε. να χρησιμοποιείται για ζωοτεχνικούς σκοπούς σε ζώα από τα οποία παράγονται τρόφιμα. Επιπλέον, στην ίδια έκθεση που ήρθε στη δημοσιότητα τον Οκτώβρη 2024 (https://ec.europa.eu 16/10/2024) τονίζεται ότι υπάρχουν 23 κτηνιατρικά φαρμακευτικά προϊόντα που περιέχουν οιστραδιόλη 17β, τα οποία είναι εγκεκριμένα στη Βραζιλία για ζωοτεχνική χρήση. Μάλιστα, στις ετικέτες τους δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι το προϊόν δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σε βοοειδή, το κρέας των οποίων προορίζεται για την αγορά της Ε.Ε. Θα πρέπει να σημειωθεί δε ότι η οιστραδιόλη 17β έχει συνδεθεί με την ανάπτυξη και την εξέλιξη διαφόρων τύπων καρκίνων.

Επιπλέον, σύμφωνα με την παραπάνω έκθεση της Κομισιόν, οι αρμόδιες υπηρεσίες της Βραζιλίας δεν μπορούν να εγγυηθούν την αξιοπιστία των ένορκων δηλώσεων των εκεί αρμόδιων φορέων για μη χρήση οιστραδιόλης 17β στα βοοειδή και επίσης δεν είναι σε θέση να πιστοποιήσουν αξιόπιστα τη σχετική συμμόρφωση στο αντίστοιχο υπόδειγμα υγειονομικού πιστοποιητικού Ε.Ε. για το βόειο κρέας που προορίζεται για εξαγωγές στην Ε.Ε. Με τον τρόπο αυτόν αμφισβητείται πλέον η συνεχιζόμενη καταχώριση της Βραζιλίας στις χώρες που συμμορφώνονται με το Παράρτημα Ι του εκτελεστικού κανονισμού της Ε.Ε. 2021/405 αναφορικά με τα βοοειδή, τα οποία πρέπει να τηρούν τους υγειονομικούς κανόνες της Ε.Ε.

Το πρόβλημα όμως αυτό δεν αφορά μόνο το βόειο κρέας και τα παράγωγά του, αλλά και το αγελαδινό γάλα και τα παράγωγά του σε χιλιάδες προϊόντα στη διατροφική αλυσίδα και τη βιομηχανία τροφίμων. Αντιλαμβάνεται κανείς ότι όλα τα παραπάνω προκαλούν πλέον εύλογες ανησυχίες στους Ευρωπαίους καταναλωτές, και για τον λόγο αυτόν υπάρχουν ισχυρές αντιδράσεις από τις ευρωπαϊκές καταναλωτικές οργανώσεις κατά της συμφωνίας με τη Mercosur. Επιπλέον, καθώς το βόειο κρέας Mercosur και τα παράγωγά του, το αγελαδινό γάλα Mercosur και τα παράγωγά του θα κυκλοφορούν ελεύθερα εντός της Ε.Ε., αυτό θα έχει ως συνέπεια να πληγεί και η εμπιστοσύνη στα αντίστοιχα ευρωπαϊκά προϊόντα (βόειο κρέας, αγελαδινό γάλα κ.λπ.), παρότι αυτά τηρούν τις προδιαγραφές προστασίας της υγείας των καταναλωτών. Μάλιστα, αρκετοί φοβούνται ότι η λειτουργία της αγοράς θα έχει ως συνέπεια, αντί η Mercosur να προσαρμοστεί στα υψηλά περιβαλλοντικά και υγειονομικά ευρωπαϊκά standards, τελικά τα ευρωπαϊκά standards να προσαρμοστούν σε αυτά της Mercosur, που είναι χαμηλότερα.

Αντίστοιχοι φόβοι υπάρχουν για τα  μεταλλαγμένα αγροτικά προϊόντα της  Mercosur, όπως η σόγια.

* Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής και Βουλευτής Ηρακλείου, notismarias@gmail.com